Vật phẩm ăn theo phim ảnh: Thị trường còn bỏ ngỏ

Bài học từ phim bom tấn thế giới

Những năm gần đây, phim kinh dị Việt liên tiếp tạo dấu ấn tại phòng vé khi khai thác kho tàng truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian. Từ hình tượng ma da, hiện tượng quỷ nhập tràng... đến câu chuyện ma giữ của, nhiều chất liệu văn hóa bản địa đã bước lên màn ảnh, tạo được sức hút.

Các phiên bản đũa thần của những nhân vật trong phim Harry Potter vẫn là sản phẩm được nhiều khán giả yêu thích - Nguồn ảnh: Internet

Vừa là chất liệu kể chuyện, những biểu tượng ấy đồng thời mở ra khả năng phát triển một thị trường vật phẩm điện ảnh. Điều đáng tiếc là sau khi phim rời rạp, hành trình thương mại của phần lớn tác phẩm cũng gần như khép lại. Ngoài poster, áo thun hay một vài sản phẩm quảng bá đơn lẻ, điện ảnh Việt vẫn chưa hình thành được thị trường vật phẩm lưu niệm đủ sức kéo dài vòng đời của một bộ phim.

Hollywood đã khai thác hướng đi này từ nhiều thập niên trước. Nhiều đạo cụ, biểu tượng hay nhân vật trong các bộ phim kinh dị và kỳ ảo đã trở thành những sản phẩm có giá trị thương mại độc lập. Mặt nạ Ghostface của Scream, búp bê Annabelle hay nhiều vật phẩm lấy cảm hứng từ vũ trụ The Conjuring vẫn được bán rộng rãi nhiều năm sau khi phim ra mắt.
Ngay cả cây đũa thần trong phim Harry Potter cũng được phát triển thành hàng chục phiên bản, từ dòng phổ thông dành cho khách du lịch đến các phiên bản sưu tầm cao cấp có giá hàng trăm USD.

Mới đây nhất, bộ phim kinh dị Obsession tiếp tục cho thấy sức mạnh của tài sản trí tuệ khi One Wish Willow - một lá bùa ước nguyện chỉ tồn tại trong phim - được sản xuất thành hàng lưu niệm chính thức, nhanh chóng tạo cơn sốt. Một đạo cụ hư cấu đã bước ra đời thực, tiếp tục tạo doanh thu và giữ sức nóng cho bộ phim ngay cả khi phim đã rời rạp.
Giá trị của điện ảnh không chỉ nằm ở doanh thu phòng vé. Một biểu tượng đủ sức hấp dẫn hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm văn hóa và tiếp tục đồng hành cùng khán giả nhiều năm sau đó.

Mỏ vàng vật phẩm

Nếu nhìn vào các phim kinh dị Việt gần đây, không khó để thấy tiềm năng phát triển vật phẩm. Không phải ngẫu nhiên mà phim kinh dị, kỳ ảo hay giả tưởng thường có lợi thế hơn. Những tác phẩm này tạo ra một thế giới hư cấu với hệ thống biểu tượng, đạo cụ và nhân vật mang dấu ấn riêng. Lá bùa, chiếc mặt nạ, quyển sách cổ hay linh vật trong phim… đều có thể trở thành vật phẩm gắn với ký ức khán giả và được chuyển hóa thành sản phẩm thương mại.

One Wish Willow , đạo cụ của phim Obsession trở thành vật phẩm được nhiều người xem yêu thích. Ảnh: Internet

Đối với điện ảnh Việt, lợi thế đó còn đến từ kho tàng văn hóa dân gian phong phú. Những chiếc bùa trấn yểm, vòng tay cầu an, túi gấm, mặt nạ, tượng gỗ, tranh dân gian, linh vật… hay các họa tiết cổ được sáng tạo từ thế giới trong phim có thể bước ra đời thực dưới dạng quà lưu niệm, mô hình sưu tầm, phụ kiện thời trang hay đồ trang trí. Xa hơn nữa là sách ảnh hậu trường, sách nghệ thuật, truyện tranh ngoại truyện, trò chơi cờ bàn, tượng nhân vật hay các phiên bản giới hạn dành cho người yêu điện ảnh.

Tại nhiều nền điện ảnh phát triển, thị trường vật phẩm lưu niệm được mở rộng thành hệ sinh thái gồm triển lãm đạo cụ, không gian trải nghiệm, công viên chủ đề và cửa hàng vật phẩm độc quyền. Những hoạt động ấy vừa tạo thêm nguồn thu vừa giúp thương hiệu điện ảnh duy trì sức sống trong nhiều năm.

Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được xác định là động lực tăng trưởng mới, phát triển thị trường vật phẩm từ phim kinh dị và kỳ ảo dân gian là hướng đi đáng để điện ảnh Việt quan tâm. Nếu được tính toán ngay từ khâu sáng tạo, một biểu tượng trên màn ảnh hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm văn hóa mang giá trị kinh tế, đồng thời góp phần lan tỏa những chất liệu dân gian Việt Nam đến công chúng theo một cách mới.

Điều điện ảnh Việt còn thiếu không phải là chất liệu để tạo ra những vật phẩm khiến khán giả muốn sở hữu mà là tư duy xem mỗi bộ phim như một tài sản trí tuệ có thể tiếp tục được khai thác sau khi phim rời rạp.

Thiên Bảo