Người lưu giữ ký ức báo chí Sài Gòn

17/06/2026 - 08:55

PNO - Hơn 20 năm lặng thầm đi tìm, mua, trao đổi và gìn giữ từng tờ báo cũ, nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp đã sở hữu một gia tài báo chí hiếm có với hơn 200 đầu ấn phẩm, trên 1.000 tờ báo ra đời từ cuối thế kỷ XIX đến sau ngày thống nhất đất nước.

Lần đầu công bố tờ báo ghi dấu ngày sài gòn chính thức mang tên Thành Phố Hồ Chí Minh

Bộ sưu tập báo chí xưa của nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp đang được giới thiệu tại triển lãm 50 năm thành phố mang tên Bác trong dòng chảy báo chí cách mạng do Trường cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II tổ chức, diễn ra từ ngày 17/6 đến 30/6.

Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp bên một số đầu báo được ông sưu tầm - ẢNH: PV
Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp bên một số đầu báo được ông sưu tầm - ẢNH: PV

Một trong những vật phẩm quý tại triển lãm là tờ báo Tin sáng phát hành ngày 3/7/1976. Trang nhất báo đăng tải thông cáo số 6 của Quốc hội nước Việt Nam thống nhất, trong đó có nội dung “Chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh”. Huỳnh Minh Hiệp cho biết: “Tôi đã sưu tầm được tờ Tin sáng số đặc biệt cách đây 6-7 năm nhưng giữ lại đến đúng dịp này mới công bố. Trước đó, tờ báo thuộc về một nhà sưu tầm ở Hà Nội. Để có nó, tôi đã đổi bằng hơn chục tờ báo Sài Gòn xưa trong bộ sưu tập của mình”.

Đây là lần thứ hai nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp giới thiệu trước công chúng “gia tài” báo chí xưa của ông. Triển lãm lần này giới thiệu 24 tờ báo, với vài tên báo ít người biết như Hải Phòng, Huế ngày nay, Công an Cửu Long. Trong đó, có 2 tờ báo xuân năm 1984 của Phụ nữ TPHCM và Công giáo và dân tộc cùng tờ Tuổi Trẻ số đặc biệt mừng Đoàn 50 mùa xuân, Sài Gòn Giải Phóng số đặc biệt mừng 1 năm đại thắng mùa xuân 1975. Triển lãm còn trưng bày 10 hiện vật xưa từ bộ sưu tầm của ông như tập, cặp táp ký giả, máy đánh chữ, radio, điện thoại quay số, đèn dầu, máy chụp hình...

Mỗi tờ báo là một chứng nhân lịch sử

Trong không gian quán cà phê Xứ Nam Kỳ ở TPHCM - nơi trưng bày chật kín hiện vật sưu tầm được, ông Huỳnh Minh Hiệp nhẹ nhàng lần giở từng tờ báo đã ố vàng theo năm tháng. Ông kể và nâng niu các tờ báo bởi với ông, chúng còn là những chứng nhân lịch sử. Năm ngoái, khi công bố sáp nhập tỉnh thành, ông cũng kịp thu thập số báo cuối của các địa phương.

Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp bên tờ Tin Sáng ra ngày 3/7/1976,  ghi lại dấu mốc lịch sử ngày 2/7/1976 Quốc hội quyết định đổi tên nước thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh - Ảnh do nhân vật cung cấp
Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp bên tờ Tin Sáng ra ngày 3/7/1976, ghi lại dấu mốc lịch sử ngày 2/7/1976 Quốc hội quyết định đổi tên nước thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh - Ảnh do nhân vật cung cấp

Huỳnh Minh Hiệp bắt đầu đam mê sưu tập từ năm 1993 nhưng đến năm 2005, khi làm việc cho UNESCO và thường xuyên tổ chức triển lãm cho các bảo tàng, khu di tích khắp các tỉnh thành, ông mới thực sự bén duyên với việc sưu tầm báo chí.

“Mấy tờ trên 100 năm giòn lắm, rất dễ gãy. Bảo quản chúng cũng là nghệ thuật. Mỗi tờ được ép plastic, bọc lại cẩn thận, đặt vào thùng xốp, hạn chế tiếp xúc tối đa. Những tờ đặc biệt quý được giữ riêng, không trưng bày”.

Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp

Chỉ riêng báo Sài Gòn trước năm 1975 đã có hơn 100 tờ nhật báo, được ông xếp theo thứ tự từ A đến Z (Ánh Sáng, Buổi Sáng, Công Luận, Con Ong, Thằng Bờm, Thiếu Nhi, Tự Do, Việt Nam, Đông Phương...), chủ yếu ông xin nhượng lại bằng cách đổi chác hoặc mua bằng tiền mặt. Tờ báo đắt giá nhất ông có là Gia Định báo của Trương Vĩnh Ký phát hành ngày 2/9/1890. Cách đây 10 năm, ông đã bỏ ra một số tiền khá lớn để mua nó trong một cuộc giao lưu với nhà sưu tập miền Bắc. Ngoài ra, ông còn sở hữu tờ Đông Phương phát hành ngày 30/4/1975. Tờ báo 4 trang viết về việc bàn giao chính quyền.

Đôi khi, cơ duyên tìm được tờ báo quý hiếm đến vào lúc không ngờ. Như lần ông tìm tạp chí Nam Phong - một trong những tờ nguyệt san quan trọng nhất lịch sử báo chí và văn học Việt Nam, đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy phong trào hiện đại hóa văn học và truyền bá chữ Quốc ngữ. “Tôi hỏi mấy nhà sưu tập, người ta không bán, không nhượng vì họ chỉ có 1 tờ duy nhất. Một ngày tôi về thăm cô, bà hỏi tôi: “Con sưu tập báo có tờ này chưa?”. Đúng tờ Nam Phong. Hóa ra đó là kỷ vật của cán bộ lão thành cách mạng Hồ Văn Lái - nguyên Cục phó Cục Điện ảnh, người đã gìn giữ báo chí và nhiều tài liệu văn hóa qua bao năm tháng. Ông đã qua đời và cô tôi giữ lại”.

Hiện tại, ông Hiệp đang cộng tác với các trường đại học, bảo tàng để mang kho tư liệu độc đáo này đến gần hơn với công chúng theo từng chuyên đề, từng dịp kỷ niệm lịch sử. Tháng Một năm nay, ông đã “khoe” bộ sưu tập măng sét 34 tờ báo tỉnh thành sau khi sáp nhập tại triển lãm Bức tranh báo chí Việt Nam - Kỷ nguyên mới cũng do Trường cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II tổ chức. Triển lãm 50 năm thành phố mang tên Bác trong dòng chảy báo chí cách mạng khai mạc ngày 17/6 đánh dấu lần thứ hai “kho báu” của ông được trình làng.

Hương Nhu

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI