Ông Trump thông báo Israel - Hezbollah ngừng bắn, Lebanon vẫn rung chuyển vì giao tranh

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) - Ảnh: F.24

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho biết hai bên đã đạt được sự hiểu biết chung về việc chấm dứt các hành động thù địch. Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả đây là một bước tiến quan trọng có thể mở đường cho việc hạ nhiệt một trong những cuộc xung đột kéo dài và phức tạp nhất tại Trung Đông.

Tuy nhiên, tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ đạo quân đội mở rộng các hoạt động quân sự tại miền nam Lebanon. Quân đội Israel cũng cảnh báo sẽ tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Hezbollah, trong đó có khu vực Dahiyeh ở ngoại ô phía nam thủ đô Beirut - được xem là thành trì của lực lượng này.

Theo các nguồn tin khu vực, ông Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz trước đó đã ra lệnh tăng cường không kích vào Dahiyeh. Dù kế hoạch này được cho là đã bị trì hoãn trước sức ép từ Washington và những cảnh báo từ Iran, giới chức Israel vẫn khẳng định họ bảo lưu quyền tiếp tục các chiến dịch quân sự nếu xét thấy cần thiết.

Hơn 3.300 người thiệt mạng kể từ tháng Ba

Vòng xung đột hiện nay bùng phát từ tháng 3/2026 và nhanh chóng leo thang thành các cuộc không kích quy mô lớn cùng chiến dịch trên bộ của Israel tại Lebanon.

Theo số liệu của chính phủ Lebanon, các cuộc giao tranh đã khiến hơn 3.370 người thiệt mạng và buộc trên 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Trong quá trình tiến quân, lực lượng Israel đã kiểm soát nhiều vị trí chiến lược ở miền nam Lebanon, bao gồm cả lâu đài Beaufort - một công trình lịch sử có từ thời Trung Cổ.

Đây không phải lần đầu tiên các bên công bố ngừng bắn nhưng không thể duy trì thỏa thuận trên thực địa.

Tháng 11/2024, một thỏa thuận do Mỹ và Pháp làm trung gian từng chính thức chấm dứt hơn một năm giao tranh xuyên biên giới bắt đầu sau sự kiện ngày 7/10/2023. Theo thỏa thuận, Israel phải rút quân khỏi miền nam Lebanon, trong khi Hezbollah phải đưa lực lượng rút về phía bắc sông Litani.

Tuy nhiên, cả hai bên đều bị cáo buộc vi phạm các điều khoản đã cam kết. Lebanon cho biết Israel đã thực hiện hơn 2.000 hành động vi phạm lệnh ngừng bắn, trong khi Israel cáo buộc Hezbollah nhiều lần tái triển khai lực lượng về khu vực phía nam sông Litani.

Một thỏa thuận khác do Mỹ bảo trợ được ký kết vào tháng 4/2026, thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày và sau đó được gia hạn thêm 3 tuần. Dù vậy, các cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn. Có thời điểm, Thủ tướng Netanyahu công khai tuyên bố rằng trên thực tế không tồn tại bất kỳ lệnh ngừng bắn nào, bất chấp việc các cuộc đàm phán vẫn đang được tiến hành.

Hồ sơ hạt nhân Iran tác động đến tiến trình ngoại giao

Tổng thống Trump cho rằng bế tắc tại Lebanon có liên quan đến những khó khăn trong các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran. Ông ám chỉ rằng 2 tiến trình ngoại giao này đang tác động lẫn nhau và việc giải quyết một hồ sơ có thể tạo điều kiện thuận lợi cho hồ sơ còn lại.

Trong những tuần gần đây, các quan chức Iran đã cảnh báo rằng Tehran có thể đình chỉ đàm phán hạt nhân nếu Israel mở các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Beirut. Điều này làm gia tăng áp lực đối với các nỗ lực ngoại giao của Washington trong khu vực.

Hezbollah, lực lượng vũ trang và phong trào chính trị Hồi giáo Shiite được Iran hậu thuẫn, đã trải qua nhiều cuộc xung đột với Israel trong nhiều thập niên qua. Dù chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến năm 2024, bao gồm việc thủ lĩnh lâu năm Hassan Nasrallah thiệt mạng, tổ chức này vẫn cho thấy khả năng tái tổ chức và phục hồi đáng kể.

Hiện vẫn chưa rõ liệu tuyên bố ngừng bắn mới nhất của Tổng thống Trump có thể được duy trì hay sẽ tiếp tục đi theo vết xe đổ của những thỏa thuận trước đây, khi các cam kết ngoại giao nhiều lần bị phá vỡ bởi diễn biến trên thực địa.

Trọng Trí (theo turkiyetoday)