Những 'chiến binh áo trắng' hy sinh nơi tuyến đầu chống dịch Ebola ở Congo

Các nhân viên Hội Chữ thập đỏ Uganda di tản thi thể một nạn nhân nghi nhiễm Ebola ở Kampala - Ảnh: Getty Images

Khi bác sĩ Vladimir Maduali qua đời vì Ebola vào rạng sáng Chủ nhật vừa qua, anh trở thành nhân viên y tế thứ tư của bệnh viện tử vong chỉ trong vòng 4 ngày.

2 ngày sau, đồng nghiệp của anh, bác sĩ Tibenderana Katho Blaise, cũng không qua khỏi vì căn bệnh này tại Trung tâm Y tế Tin Lành Bunia, miền đông Congo.

Vladimir Maduali mới 30 tuổi, tốt nghiệp Đại học Bunia cách đây 3 năm và đang công tác tại vùng Rwampara, thuộc tỉnh Ituri - một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đợt bùng phát Ebola hiện nay. Theo gia đình, anh qua đời tại trung tâm cách ly ở Rwampara sau 2 ngày điều trị bằng oxy.

“Anh ấy luôn mong muốn tạo ra sự khác biệt cho cộng đồng. Anh ấy tận tụy với nghề y”- bác sĩ Richard Lokudu, Giám đốc y tế Bệnh viện Mongbwalu, chia sẻ.

Kể từ khi ổ dịch được phát hiện trong tháng này, 5 nhân viên y tế tại bệnh viện của Lokudu được cho là đã nhiễm vi rút Ebola; 3 người trong số đó đã tử vong. Trong bối cảnh hệ thống xét nghiệm quá tải, nhiều trường hợp vẫn chưa được xác nhận chính thức.

“Chúng tôi làm việc như những người lính nơi chiến tuyến. Rất có thể ngày mai sẽ có thêm những người khác, kể cả tôi, phải ra đi như Vladimir. Tất cả chúng tôi đều chiến đấu vì một mục tiêu duy nhất: cứu người khỏi đại dịch Ebola" - ông Lokudu nói.

Ông cho biết điều kiện làm việc hiện nay “vô cùng bấp bênh và đau đớn”, trong khi nhiều nhân viên y tế phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm mỗi ngày.

Gia đình kể rằng Maduali sinh ra ở Kisangani và rời quê nhà năm 2019 để theo học y khoa tại Bunia. Anh là trụ cột kinh tế chính của gia đình.

“Ngay từ nhỏ, anh ấy chỉ muốn trở thành bác sĩ”- em họ anh, Josué Maduali, xúc động nói. “Dì tôi đã mở một quán ăn nhỏ để kiếm tiền cho anh học đại học, với hy vọng một ngày nào đó anh ấy có thể giúp ích cho xã hội".

Không chỉ các bác sĩ và y tá, những tình nguyện viên nhân đạo cũng đang trả giá đắt trong cuộc chiến chống Ebola. 3 tình nguyện viên của Hội Chữ thập đỏ Congo đã tử vong trong 11 ngày qua, được cho là nhiễm vi rút khi xử lý thi thể bệnh nhân.

Theo Bộ Y tế Congo, tính đến ngày 26/5, các tỉnh Bắc Kivu, Nam Kivu và Ituri đã ghi nhận hơn 900 ca nghi nhiễm Ebola cùng khoảng 220 trường hợp tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ khi vi rút được phát hiện lần đầu năm 1976, và lần này liên quan đến một chủng vi rút mới.

Các chuyên gia cho rằng dịch bệnh đã không được phát hiện kịp thời, khiến vi rút lây lan nhanh trong cộng đồng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã kêu gọi các quốc gia láng giềng tăng cường phối hợp xuyên biên giới nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát khu vực.

Nhà phân tích quan hệ quốc tế Koko Buroko nhận định việc cắt giảm viện trợ phát triển quốc tế đã khiến hệ thống y tế tại nhiều khu vực nông thôn ở Congo trở nên dễ tổn thương hơn trước dịch bệnh.

“Hầu hết các quốc gia châu Phi có hệ thống y tế yếu đều phụ thuộc nhiều vào viện trợ quốc tế. Nhiều tổ chức phi chính phủ từng được USAID tài trợ nay đã không còn hoạt động”- ông nói.

Trong khi đó, Jean-Jacques Tamfum Muyembe - nhà khoa học đồng phát hiện vi rút Ebola năm 1976 và hiện đứng đầu Viện Nghiên cứu Y sinh Quốc gia Congo - thừa nhận các nhân viên tuyến đầu đang đối mặt với hiểm nguy đặc biệt lớn.

“Hiện chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn Ebola. Chúng tôi đang phối hợp với các đối tác để tìm cách bảo vệ đội ngũ tuyến đầu, đặc biệt là nhân viên y tế"- ông nói.

Theo lời người thân, điều khiến bác sĩ Vladimir Maduali sợ hãi nhất chính là cái chết.

“Khi nhập viện và bị nghi nhiễm Ebola, anh ấy hoàn toàn suy sụp. Nhưng khi được chuyển vào khu cách ly ở bệnh viện Mongbwalu, anh ấy vẫn hy vọng mình có thể sống sót"- Josué kể lại.

Gia đình Maduali mong chính quyền Congo sẽ ghi nhận sự hy sinh của anh cùng hàng trăm nhân viên y tế đang ngày đêm chiến đấu nơi tuyến đầu chống dịch Ebola.

Thảo Nguyễn (theo Guardian)