Mỹ gửi đề xuất cứng rắn hơn tới Iran về chương trình hạt nhân

Ông Trump "không vội" trong đàm phán

Trọng tâm là uranium làm giàu và các điều khoản hạt nhân

Phát biểu trong cuộc phỏng vấn báo chí, ông Trump nói “không vội” trong việc đạt thỏa thuận và cảnh báo rằng nếu các cuộc thương lượng không mang lại kết quả như mong muốn, Mỹ sẽ giải quyết vấn đề “theo cách khác”.

Theo một số nguồn tin, quyết định điều chỉnh dự thảo thỏa thuận được đưa ra sau cuộc họp kéo dài 2 giờ tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng do ông Trump chủ trì. Cuộc họp không được công bố trước với công chúng.

Một quan chức Nhà Trắng nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump chỉ chấp nhận một thỏa thuận “có lợi cho nước Mỹ, đáp ứng các lằn ranh đỏ của ông và bảo đảm Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo The New York Times, ông Trump đã sửa đổi một số nội dung trong dự thảo thỏa thuận trước khi chuyển lại cho Tehran, dù chi tiết các thay đổi chưa được công bố.

Các nguồn tin cho biết Nhà Trắng đặc biệt quan tâm đến những điều khoản liên quan đến việc "rã băng" tài sản bị phong tỏa của Iran cũng như tiến độ phản hồi của Tehran đối với các đề xuất do Mỹ chuyển qua các bên trung gian.

Axios dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết ông Trump muốn các điều khoản về chương trình hạt nhân của Iran được quy định cụ thể hơn. Dự thảo hiện tại chỉ bao gồm cam kết của Iran không phát triển vũ khí hạt nhân nhưng chưa đề cập rõ các nghĩa vụ khác.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết vấn đề quan trọng cần được làm rõ là cách thức và thời điểm Mỹ tiếp cận hoặc kiểm soát kho dự trữ uranium đã làm giàu của Iran.

Ngoài ra, ông Trump cũng muốn điều chỉnh ngôn ngữ liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng bị Iran đóng cửa trong giai đoạn căng thẳng quân sự gần đây.

Theo các nguồn tin, đề xuất mới cũng nhằm gia tăng áp lực để Iran sớm chấp nhận khuôn khổ thỏa thuận đã được trình lên Lãnh tụ Tối cao Iran để xem xét, thay vì kéo dài các cuộc thương lượng.

Đàm phán gặp khó vì phản hồi chậm từ Tehran

Một quan chức cấp cao Mỹ thừa nhận tiến trình trao đổi với Iran đang diễn ra chậm chạp.

“Việc liên lạc rất khó khăn. Họ thực sự sống như trong hang động và không sử dụng email” - một quan chức giải thích nguyên nhân khiến phản hồi từ Tehran mất nhiều thời gian.

Tuy nhiên, Washington vẫn tỏ ra lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận.

“Sẽ có một thỏa thuận. Vấn đề chỉ là thời điểm. Có thể trong 1 tuần, có thể sớm hơn hoặc lâu hơn. Chúng tôi hy vọng sẽ có tiến triển đáng kể trong những ngày tới” - quan chức này cho biết.

Trong khi đó, các quan chức Iran khẳng định chưa phê duyệt bất kỳ văn bản cuối cùng nào. Truyền thông nhà nước Iran trước đó từng đưa tin một thỏa thuận đang đến rất gần và Tehran có thể được giải ngân hàng tỉ USD tài sản bị đóng băng, nhưng Nhà Trắng đã bác bỏ thông tin này.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Trump tiếp tục bảo vệ chiến lược đàm phán của mình, đồng thời nhắc lại những bài học từ các cuộc chiến tranh trước đây của Mỹ tại Trung Đông. Ông cho rằng các sai lầm trong quá khứ, đặc biệt là tại Iraq, cho thấy việc sử dụng sức mạnh quân sự quá mức có thể để lại hậu quả lâu dài.

“Hãy nhìn những gì đã xảy ra ở Iraq. Chúng ta đã xử lý rất tệ. Đó là một quyết định tồi” - ông nói. Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại quan điểm rằng Iran có thể đã tiến gần hơn tới khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân nếu không có các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran trong năm ngoái.

Về tiến độ đàm phán, ông khẳng định không chịu áp lực phải đạt thỏa thuận nhanh chóng. “Nếu vội vàng, bạn sẽ không có một thỏa thuận tốt” - ông nói, đồng thời đánh giá các bên hiện đang “rất gần một thỏa thuận tốt”.

Ông nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi của Washington là bảo đảm Iran không phát triển vũ khí hạt nhân. “Điều duy nhất tôi cần là sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đã đồng ý với điều đó” - ông Trump tuyên bố. Tuy nhiên, phía Iran hiện chưa xác nhận rằng điều khoản này đã được thống nhất trong khuôn khổ đàm phán.

Kết thúc cuộc phỏng vấn, ông Trump đưa ra lời cảnh báo: “Tôi tin rằng chậm nhưng chắc, chúng ta sẽ đạt được điều mình muốn. Nếu không đạt được, mọi chuyện sẽ kết thúc theo một cách khác”.

Trọng Trí (theo turkiyetoday)