Khi người thứ ba là... màn hình điện thoại

Ảnh minh họa: Getty Images

Buổi tối, sau một ngày dài làm việc mệt mỏi, nhiều cặp vợ chồng trở về nhà và nằm cạnh nhau trên giường. Nhưng thay vì trò chuyện, hỏi han hay chia sẻ về một ngày đã qua, mỗi người lại tự thu mình trong thế giới riêng. Người lướt TikTok, người xem Facebook, người mải miết trả lời tin nhắn công việc. Căn phòng vẫn sáng ánh đèn, nhưng cuộc trò chuyện giữa hai người dường như ngày càng thưa thớt.

Khi công nghệ ngày càng len sâu hơn vào từng nếp nhà, chiếc điện thoại thông minh cũng đang âm thầm tạo ra khoảng cách giữa những người sống cạnh nhau, khiến không ít cặp vợ chồng trẻ rơi vào cảm giác cô đơn ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Ảnh minh họa: Freepik/Pexels

Không ít bạn trẻ thừa nhận rằng, họ có thể dành hàng giờ lướt mạng xã hội trước khi ngủ, nhưng lại hiếm khi có một cuộc trò chuyện thật sự với người bạn đời của mình. Có những cặp đôi cùng ngồi ăn tối nhưng mắt lại hướng về màn hình riêng. Có người hào hứng kể chuyện, nhưng người còn lại chỉ đáp lời qua loa vì tâm trí vẫn đang không ngừng theo đuổi những dòng thông báo liên tục hiện lên.

Các chuyên gia xã hội học gọi hiện tượng này là “phubbing” - hành vi phớt lờ người đối diện để tập trung vào điện thoại.

Điều đáng nói là sự tổn thương do phubbing gây ra thường không ồn ào như những trận cãi vã hay phản bội. Nó đến âm thầm, từng chút một bào mòn cảm giác gắn kết trong chính mối quan hệ thân mật nhất. Nhiều cuộc hôn nhân hiện đại không đổ vỡ vì thiếu tình yêu, mà vì hai người dần mất đi thói quen hiện diện vì nhau.

Điều khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ cảm thấy mệt mỏi không hẳn là việc đối phương sử dụng điện thoại quá nhiều, mà là cảm giác mình không còn là ưu tiên trong sự chú ý của người kia. Sau một ngày bận rộn tranh đua bên ngoài xã hội, điều nhiều người mong muốn khi trở về nhà đôi khi chỉ là vài câu chuyện nhỏ, một ánh nhìn quan tâm hay cảm giác có ai đó thật sự lắng nghe mình.

Thế nhưng thay vào đó, họ lại đối diện với một người phối ngẫu vẫn đang chăm chú vào màn hình điện thoại hay laptop.

Nghịch lý của thời đại số là con người có thể kết nối với cả thế giới chỉ bằng một cái chạm, nhưng lại ngày càng khó kết nối sâu với người đang ở ngay bên cạnh mình. Trong nhiều gia đình trẻ, sự im lặng dần trở thành trạng thái quen thuộc. Hai người vẫn sống chung, vẫn chia sẻ trách nhiệm tài chính và sinh hoạt hằng ngày, nhưng sự gắn kết về mặt cảm xúc lại ngày càng trở nên mờ nhạt.

Ảnh minh họa: Shutterstock

Sự hấp dẫn của các thiết bị thông minh phần lớn đến từ cách các nền tảng mạng xã hội vận hành. TikTok, Facebook hay Instagram đều được thiết kế để giữ chân người dùng càng lâu càng tốt bằng những nội dung liên tục kích thích sự chú ý và cảm xúc tức thời. Sau những áp lực công việc và cuộc sống, chiếc smartphoe đang dần trở thành nơi nhiều người tìm đến để “trốn” khỏi mệt mỏi, căng thẳng hay những vấn đề ngoài đời thực.

Thay vì đối thoại để giải quyết mâu thuẫn, không ít người chọn cách im lặng và chìm vào màn hình như một cơ chế an trú cho tinh thần. Nhưng chính cơ chế “trú ẩn” ấy lại khiến khoảng cách trong hôn nhân lớn dần lên theo thời gian. Các chuyên gia tâm lý cho rằng, điều các cặp đôi thiếu nhất hiện nay không phải là thời gian ở cạnh nhau, mà là chất lượng của sự hiện diện khi ở bên nhau.

Một cuộc trò chuyện không bị ngắt quãng bởi thông báo điện thoại, một bữa ăn không vừa ăn vừa lướt mạng xã hội, hay vài phút thật sự lắng nghe nhau trước khi ngủ đôi khi lại quan trọng hơn nhiều người nghĩ.

Công nghệ không phải nguyên nhân duy nhất khiến các mối quan hệ trở nên xa cách. Nhưng việc màn hình điện thoại chiếm quá nhiều sự chú ý đang khiến con người dần đánh mất khả năng kết nối sâu với nhau trong đời thực. Có lẽ, điều đáng sợ nhất không phải là việc các cặp đôi cãi nhau nhiều hơn, mà là họ dần quen với việc sống cạnh nhau mà không còn thật sự bước vào thế giới cảm xúc của nhau nữa.

Nguyễn Thuận