Những người mẹ không nhà và cuộc chiến bảo vệ các con

Abida (40 tuổi) cùng 3 đứa con ngồi dưới gầm cầu vượt ở thành phố Delhi, Ấn Độ - Ảnh: Suhail Bhat/Al Jazeera

Mẹ không thể yên giấc

Tại New Delhi (Ấn Độ), khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, Abida Begum đã ngồi trên vỉa hè dưới chân cầu vượt Hazarat Nizamuddin. Suốt nhiều năm qua, người mẹ 40 tuổi này chưa bao giờ thực sự ngủ.

Abida chỉ dám chợp mắt khi bình minh lên, bởi ban đêm là lúc cô phải bảo vệ 3 đứa con khỏi những hiểm nguy rình rập.

Mọi tài sản của gia đình Abida gói gọn trong một chiếc túi bám đầy bụi gồm một tấm chăn rách, chiếc nồi nhôm và vài bộ quần áo cũ. Đêm đến, Abida kê chiếc túi ấy dưới đầu và để các con nằm sát bên mình.

Cuộc đời của người phụ nữ này là chuỗi ngày dài chống chọi với cái lạnh thấu xương của mùa đông, cái nóng hầm hập của mùa hè và cả nỗi sợ hãi về những gã say rượu hay kẻ bắt cóc.

Đau đớn hơn, Abida từng chứng kiến 2 đứa con của mình bị một chiếc xe chạy quá tốc độ cán tử vong ngay tại nơi họ ngủ. Dù mang vết sẹo tâm hồn quá lớn, cô vẫn phải tiếp tục sống và chiến đấu cho những đứa trẻ còn lại.

Abida thường xuyên nhịn ăn để các con được no vì cô tin rằng một người mẹ có thể chịu đói, nhưng trẻ con thì không thể.

Những chiếc giường trống trong một cơ sở tạm trú cho người vô gia cư tại Hà Lan - Ảnh: DepositPhotos

Cuộc chiến giành giật hơi ấm

Cách đó rất xa, tại Ireland, một người mẹ trẻ mang thai 7 tháng cũng đang phải vật lộn trong một căn phòng tạm bợ chật hẹp cùng đứa con gái 2 tuổi. Không bếp nấu, không máy giặt, cô phải dựa hoàn toàn vào đồ ăn sẵn từ cửa hàng dù đang mắc chứng tiểu đường thai kỳ.

Nỗi lo lắng của cô không chỉ dừng lại ở sự thiếu thốn vật chất mà còn là sự an toàn của các con khi phòng tắm đầy nấm mốc đen và cửa sổ không có chốt khóa, buộc cô phải dùng dây buộc chặt để giữ chút hơi ấm cho căn phòng trong những đêm đông.

Việc vệ sinh bình sữa cho con cũng trở thành một thử thách khi cô phải rửa chúng trong chậu nước lấy từ bồn tắm vốn không đảm bảo vệ sinh. Dẫu vậy, cô vẫn kiên trì gõ cửa khắp các cơ quan chức năng với hy vọng duy nhất là tìm được một mái nhà an toàn để đón đứa trẻ sắp chào đời.

Tại một số quốc gia phát triển như Hà Lan, những người mẹ vô gia cư vẫn phải đối mặt với một áp lực khủng khiếp khác là nguy cơ bị tách rời khỏi con cái. Nhiều cơ quan chức năng đã đe dọa đưa trẻ em vào các trung tâm bảo trợ hoặc nhà mẫu giáo nếu người mẹ không tự tìm được nơi ở.

Đứng trước sự lựa chọn nghiệt ngã, nhiều người thà chấp nhận sống cảnh màn trời chiếu đất để được ôm lấy con mình, thay vì để chúng bị đưa vào các cơ sở nuôi dưỡng.

Cô Joyce Musomba gần đây đã cùng các con chuyển đến ngôi nhà mới mà cô tự xây ở Kenya - Ảnh: Joyce Musomba/Facebook

Bản năng làm mẹ và hành trình xây dựng "pháo đài"

Tuy nhiên, giữa bóng tối của sự nghèo khổ, vẫn có những câu chuyện về nghị lực phi thường. Joyce Musomba, một người mẹ Kenya, từng rơi vào cảnh trắng tay và vô gia cư sau khi trở về từ Trung Đông.

Không đầu hàng số phận, cô quyết định quay lại con đường xuất khẩu lao động, làm bất cứ công việc gì từ giúp việc gia đình đến thu ngân với mục tiêu duy nhất là xây dựng sự ổn định cho các con.

Joyce sống rất kỷ luật khi cô kiên quyết cắt giảm mọi chi phí sinh hoạt không cần thiết và từ chối mọi sự hưởng thụ cá nhân để tích lũy từng đồng.

Cô tự coi bản thân là đối thủ lớn nhất và nỗ lực vượt qua nghịch cảnh mà không có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ gia đình. Sau nhiều năm hy sinh và làm việc không mệt mỏi, cô đã sở hữu một ngôi nhà riêng.

Đối với Joyce hay Abida, một ngôi nhà không chỉ là nơi che nắng, tránh mưa. Đó là biểu tượng của sự an toàn, là minh chứng rằng nghịch cảnh không thể định đoạt số phận của một người mẹ.

Dù ở vỉa hè Ấn Độ hay trong các khu lưu trú tạm thời ở châu Âu, tình yêu và sự bảo bọc của người mẹ chính là mái nhà thực sự và ấm áp nhất mà những đứa trẻ vô gia cư có được.

Ngoc Hạ (theo Al Jazeera, Dutch News, Tuko, Leitrim Observer)