Người trẻ toàn cầu ngày càng bi quan về tương lai công việc

Người trẻ toàn cầu cho rằng hiện nay khó tìm được công việc ổn định, thu nhập không theo kịp chi phí sống - Ảnh minh họa: Canva

Một khảo sát mới của Gallup World Poll tại 141 quốc gia cho thấy nước Mỹ hiện có khoảng cách thế hệ lớn nhất thế giới về niềm tin vào cơ hội việc làm. Chỉ 43% người Mỹ trong độ tuổi 15-34 cho rằng đây là thời điểm tốt để tìm việc, thấp hơn rất nhiều so với mức 64% ở nhóm trên 55 tuổi.

Theo Benedict Vigers - chuyên gia của Gallup - đây là hiện tượng chưa từng xuất hiện trong nhiều thập kỷ khảo sát. ''Lần đầu tiên, người trẻ Mỹ bi quan về thị trường lao động hơn cả những người trẻ ở các nước phát triển khác'' - ông nói.

Không chỉ tại Mỹ, nhiều quốc gia phát triển khác cũng đang chứng kiến sự suy giảm niềm tin mạnh mẽ trong giới trẻ. Tại Anh, khảo sát của King's Trust và YouGov cho thấy hơn 70% thanh niên 16-25 tuổi ước rằng họ không phải bắt đầu sự nghiệp trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Nhiều người trẻ cho rằng các công việc đầu vào ngày càng thiếu ổn định, lương thấp nhưng áp lực cao. Trong khi đó, chi phí thuê nhà, học phí và sinh hoạt liên tục leo thang khiến việc tích lũy gần như bất khả thi.

Ở châu Á, tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nhật Bản. Tại Trung Quốc, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp tăng cao. Nhiều người lựa chọn từ bỏ cạnh tranh nghề nghiệp khốc liệt, sống tối giản và giảm kỳ vọng vào tương lai.

Trong khi đó, giới trẻ Hàn Quốc và Nhật Bản ngày càng hoài nghi về khả năng mua nhà, kết hôn hay xây dựng cuộc sống ổn định như thế hệ cha mẹ.

Các chuyên gia cho rằng áp lực tài chính đang trở thành nguyên nhân lớn nhất khiến người trẻ mất niềm tin. ''Nhiều người cảm thấy họ làm việc chăm chỉ nhưng vẫn không thể đạt được những điều từng được xem là bình thường với thế hệ trước'' - chuyên gia John Della Volpe của Đại học Harvard nhận định.

Bên cạnh chi phí sinh hoạt tăng, sự phát triển quá nhanh của AI cũng khiến nhiều lao động trẻ lo ngại. Các vị trí entry-level - vốn là bước khởi đầu cho sinh viên mới ra trường đang bị ảnh hưởng mạnh bởi tự động hóa và công nghệ trí tuệ nhân tạo. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu cắt giảm nhu cầu tuyển dụng nhân sự cơ bản trong các lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, hành chính, marketing hay viết nội dung.

Khảo sát của Gallup cho thấy phần lớn Gen Z cảm thấy họ chưa được chuẩn bị đầy đủ để thích nghi với môi trường làm việc mới do AI tạo ra. Điều này khiến nhiều người trẻ rơi vào trạng thái mắc kẹt, muốn thay đổi công việc nhưng lại lo không đủ kỹ năng hoặc không tìm được cơ hội phù hợp.

Điểm đáng chú ý là trong khi người trẻ ngày càng bi quan, thế hệ lớn tuổi lại có góc nhìn tích cực hơn về nền kinh tế. Một phần nguyên nhân là nhiều người lớn tuổi đã sở hữu nhà riêng, có tích lũy tài chính hoặc nghỉ hưu nên ít chịu tác động từ giá thuê nhà, lạm phát hay áp lực cạnh tranh việc làm.

Ngược lại, giới trẻ hiện phải đối mặt cùng lúc với nợ học phí, giá bất động sản tăng mạnh, thị trường tuyển dụng bất ổn và thu nhập khó theo kịp chi phí sống.

Các chuyên gia cảnh báo khoảng cách này có thể tiếp tục làm sâu sắc thêm xung đột thế hệ trong xã hội và chính trị. Tại Mỹ, người trẻ ngày càng mất niềm tin vào các thể chế kinh tế và tập trung nhiều hơn vào các vấn đề như khả năng chi trả nhà ở, lạm phát và bất bình đẳng thu nhập.

Theo Gallup, sự bi quan hiện nay không chỉ phản ánh khó khăn kinh tế ngắn hạn mà còn cho thấy nhiều người trẻ đang cảm thấy tương lai của họ kém khả quan hơn thế hệ trước, điều từng hiếm khi xảy ra trong nhiều thập kỷ qua.

Nhật Minh (theo Axios, Gallup)