Việc làm giúp người già bớt cô đơn

Cô đơn bên kia sườn dốc

Tại Hàn Quốc, hiện tượng đàn ông trung niên nghèo nàn mối quan hệ đang trở nên báo động. Bi kịch thường bắt đầu bằng mất việc hoặc nghỉ hưu, thất bại kinh tế, hôn nhân tan vỡ và cuối cùng là cắt đứt mọi liên hệ xã hội.

Chờ đợi tại một trung tâm tư vấn việc làm ở Seoul, Hàn Quốc - Nguồn ảnh: Yonhap

Ông Kim Sang-min - 67 tuổi, sống tại Seoul - từng có hơn 20 năm làm việc tại một công ty xây dựng. Sau khi nghỉ hưu và kinh doanh thất bại, ông mất tất cả tiền bạc, gia đình và bạn bè. 5 năm qua, ông sống lủi thủi trong căn phòng trọ chật hẹp, sức khỏe suy giảm đến mức không thể làm việc chân tay, phải sống nhờ các bữa ăn từ thiện và chẳng mấy khi bước ra ngoài. Ông đau đớn thú nhận là mình sống vì chưa thể chết.

Không chỉ Hàn Quốc, tại Trung Quốc, Ấn Độ hay các nước phương Tây, việc nghỉ hưu cũng đang tạo ra cuộc khủng hoảng trầm trọng. Nhiều người cảm thấy mình trở nên vô hình và dễ bị tổn thương.

Công việc - Liều thuốc chữa lành

Trước nguy cơ bị nhấn chìm bởi cô đơn, tiếp tục làm việc đang trở thành cứu cánh. Số liệu từ Cục Thống kê Hàn Quốc cho thấy độ tuổi trung bình mà người dân hy vọng nghỉ hưu đã lên tới 73,4 tuổi. Đến tháng 5/2025, hơn 10 triệu người trong độ tuổi 55-79 tại nước này vẫn đang miệt mài lao động. Tại châu Âu, xu hướng này cũng lan rộng khi 56,4% người hưởng lương hưu vẫn tiếp tục làm việc, nhất là tại Thụy Điển và Phần Lan.

Ông Kim - 63 tuổi, sống tại Busan, Hàn Quốc - là nhân chứng cho sự hồi sinh nhờ kết nối lại với cộng đồng. Sau hơn 20 năm làm việc, ông bị buộc phải nghỉ hưu sớm và trải qua ly hôn. Cú sốc khiến ông rơi vào trầm cảm. Nhưng cuộc đời đã sang trang khi ông tham gia các khóa học làm mộc, nấu ăn tại trung tâm phúc lợi địa phương. Hiện tại, ông đang làm tình nguyện viên hỗ trợ thanh thiếu niên khuyết tật. Ông Kim khẳng định, chính sự quan tâm và cơ hội được ra ngoài làm việc đã cứu rỗi cuộc đời mình.

Để người cao tuổi không chỉ được làm việc mà còn thực sự hòa nhập, môi trường đa thế hệ đang là giải pháp hữu hiệu. Tình bạn nơi công sở giữa các thế hệ giúp giảm bớt sự cô lập.

Bên cạnh đó, các chính sách bảo vệ quyền lợi cho “lao động tóc bạc” cũng đang được các nước chú trọng. Tại Trung Quốc, dự thảo quy định mới yêu cầu người sử dụng lao động phải ký kết việc đảm bảo với người quá tuổi nghỉ hưu về bảo hiểm tai nạn và không giao việc gây hại sức khỏe. Tại Mỹ, bang California cũng vừa thông qua đạo luật AB 692, có hiệu lực từ đầu năm 2026, giúp bảo vệ người lao động khỏi các hợp đồng ràng buộc nợ nần bất công, tạo điều kiện cho mọi lứa tuổi yên tâm cống hiến.

Tuổi già không nên là sự kết thúc của những khát vọng. Khi được hỗ trợ, nghỉ hưu sẽ trở thành một khởi đầu mới - nơi người cao tuổi tiếp tục làm việc, tìm thấy niềm vui và sống cuộc đời trọn vẹn.

Linh La (theo The Conversation, New Scientist, Perkinscoie, Korea JoongAng Daily…)