Trưởng thành từ những khiếm khuyết

06/01/2026 - 07:37

PNO - Hòa nhập cuộc sống chưa bao giờ là một con đường bằng phẳng đối với người có nhu cầu giáo dục đặc biệt. Nhưng trên hành trình đầy chông gai ấy, những câu chuyện về nghị lực phi thường và tình cảm gia đình bền bỉ lại tỏa sáng hơn bao giờ hết.

Vượt nghịch cảnh tìm giá trị bản thân

Ông Jeremy Goh - 46 tuổi, ở Singapore - mắc hội chứng Tourette với các tật giật cơ không tự chủ, từng đối mặt với sự kỳ thị và rào cản xã hội. Thay vì gục ngã, ông chọn công việc giáo dục tại một trường dành cho học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt như một “phước lành”. Trải nghiệm ấy giúp ông thấu hiểu và kết nối kỳ diệu với những học trò nhỏ nhạy cảm. Ông nhận ra, khi được trao niềm tin và sự hướng dẫn đúng đắn, người khuyết tật hoàn toàn có thể tìm thấy chỗ đứng và cống hiến ý nghĩa cho cộng đồng.

Không chỉ người khuyết tật, những người thân bên cạnh họ cũng đang học cách trưởng thành từ những vết thương. Isabelle Lee - 19 tuổi, Singapore - từng là một đứa trẻ bị lãng quên khi cha mẹ phải bận tâm cho đứa em có nhu cầu đặc biệt. Từ cảm giác tủi thân, Isabelle đã tìm thấy sự kết nối với em trai Emmanuel qua những buổi cùng làm bánh và chơi cầu lông. Sự kiên nhẫn và nụ cười của người em chậm phát triển đã chữa lành cho cô, trở thành động lực để Isabelle theo đuổi ngành trị liệu ngôn ngữ, viết tiếp ước mơ hỗ trợ cộng đồng.

Tín hiệu vui từ sự đồng hành

Cuộc sống của người khuyết tật đang dần có thêm những gam màu tươi sáng nhờ sự chung tay của các tổ chức xã hội. Tại thành phố Houston (Mỹ), Tyler - một chàng trai trẻ khuyết tật trí tuệ và yếu cơ - đã có thể tự tin đi làm và di chuyển bằng xe buýt nhờ sự hỗ trợ từ Mạng lưới Gia đình (Family to Family Network). Việc này không chỉ là niềm vui tài chính mà còn là sự khẳng định quyền được sống độc lập, hạnh phúc và năng suất như bao người khác.

Tại thành phố Boston (Mỹ), cô Sam Leone mỗi ngày đưa con gái Nina, 17 tuổi, đến trường với sự chuẩn bị kỹ lưỡng như một “chiến dịch” nhỏ. Ba lô của Nina trông giống như một chiếc vali kéo, nhưng bên trong không phải là bút chì mà là thuốc men khẩn cấp, quần áo và một thiết bị nói giúp cô bé giao tiếp với giáo viên.

“Việc để con bé lại trường và đặt niềm tin vào những người lạ có lẽ là một trong những điều khó khăn nhất mà tôi phải làm. Nhưng luôn có một cộng đồng ở ngoài kia để bạn làm quen và chấp nhận sự giúp đỡ của họ”.

Cô Sam Leone - sống ở thành phố Boston (Mỹ)

Ông Jeremy Goh dành khoảnh khắc yên tĩnh ở nhà cùng con gái Allymae - Nguồn ảnh: SPH Media
Ông Jeremy Goh dành khoảnh khắc yên tĩnh ở nhà cùng con gái Allymae - Nguồn Ảnh: SPH Media

Dù Nina mắc chứng tự kỷ và không thể nói rành mạch, nhưng nụ cười của cô bé ở trường và sự hỗ trợ tận tâm của cộng đồng là nguồn động viên lớn lao để gia đình tiếp tục hy vọng.

Điểm tựa chính sách

Dù tình yêu thương của gia đình là vô bờ bến, nhưng để đi đường dài, họ cần những điểm tựa vững chắc từ chính sách. Thực tế cho thấy nhiều gia đình vẫn đang nỗ lực để lấp đầy khoảng trống của hệ thống an sinh.

Dữ liệu từ New Zealand cho thấy, người khuyết tật dễ gặp khó khăn tài chính gấp đôi người thường. Tại những nơi như bang Utah (Mỹ), danh sách chờ hỗ trợ y tế của trẻ em có nhu cầu đặc biệt có thể kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, việc nhận diện rõ ràng các vấn đề này chính là bước đầu tiên của giải pháp. Lời kêu gọi của bà Rachelle Rutherford - Giám đốc điều hành của Kids On The Move, một tổ chức phi lợi nhuận phục vụ trẻ em chậm phát triển và khuyết tật tại Mỹ - về việc thiết lập hệ thống “chăm sóc nghỉ ngơi” để người chăm sóc được tái tạo sức lao động đang nhận được sự hưởng ứng tích cực.

Đã đến lúc xã hội cần nhìn nhận người khuyết tật không phải là gánh nặng, mà là một phần đa dạng của cuộc sống cần được trân trọng. Những thay đổi về chính sách, từ đơn giản hóa thủ tục trợ cấp, mở rộng đào tạo nghề, đến cung cấp dịch vụ y tế chuyên biệt, sẽ là chìa khóa mở ra cánh cửa hòa nhập thực sự cho những người có hoàn cảnh đặc biệt và gia đình của họ.

Linh La (theo The Observer, Forbes, WCVB, CNA, CDC, RNZ, URMC, Straits Times)

Cần lộ trình hỗ trợ phụ huynh
Tại Mỹ, việc làm cha mẹ vốn dĩ đã là công việc đầy áp lực. Với những gia đình có con khuyết tật hoặc chậm phát triển, thử thách này trở thành một “cuộc chiến” không ngơi nghỉ. Một mặt, họ gánh vác trách nhiệm chăm sóc, trị liệu và bảo vệ con cái. Mặt khác, họ phải vật lộn với sự kiệt sức của chính mình để tiếp tục guồng quay.

Xã hội cần thừa nhận những khó khăn của các bậc cha mẹ có con cần chăm sóc đặc biệt và ưu tiên hỗ trợ cho họ - Nguồn ảnh: Getty Images
Xã hội cần thừa nhận những khó khăn của các bậc cha mẹ có con cần chăm sóc đặc biệt và ưu tiên hỗ trợ cho họ - Nguồn ảnh: Getty Images


Nghiên cứu cho thấy, nhiệm vụ làm mẹ thông thường đã tương đương với việc làm 2,5 công việc cùng lúc. Khi phải chăm sóc trẻ tự kỷ, hội chứng Down hay các nhu cầu đặc biệt khác, gánh nặng đó trở nên quá tải, đẩy sức chịu đựng của phụ huynh đến giới hạn cuối cùng.

Việc chăm con 24/7 và áp lực tài chính dẫn đến tỉ lệ cha mẹ bị rối loạn lo âu và trầm cảm cao hơn hẳn so với cha mẹ có con bình thường. Dù tình yêu thương con là vô điều kiện nhưng sức khỏe tinh thần của người chăm sóc đang bị bào mòn nghiêm trọng.

Theo ước tính, 1/31 trẻ em 8 tuổi ở nước này thuộc nhóm chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ nhưng hệ thống an sinh vẫn chưa có một lộ trình rõ ràng để hỗ trợ nhất quán cho hàng triệu phụ huynh.

Ngọc Hạ (theo Forbes)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI