Phụ nữ gánh chịu hậu quả của biến đổi khí hậu

Bị buộc phải ở nhà hoặc chuyển việc, các bà mẹ đang phải chịu gánh nặng của cuộc khủng hoảng khí hậu.

Cuộc khủng hoảng khí hậu không chỉ làm thay đổi nhịp sống thường ngày mà còn đẩy nhiều gia đình vào cảnh chật vật, trong đó phụ nữ là những người gánh chịu phần lớn hậu quả.

Người nghèo càng thêm khó khăn

Giữa cái nóng hơn 41^oC tại Noida, thuộc Vùng Thủ đô Quốc gia Delhi, chị Sakshi Katyal ngồi bên con gái 5 tuổi để giúp bé đăng nhập lớp học trực tuyến. Máy điều hòa hoạt động hết công suất nhưng không thể xoa dịu áp lực mà người mẹ trẻ đang phải đối mặt.

Trường học của con gái chị đã đóng cửa từ tháng 5 do nắng nóng cực đoan. Đến nay, chị vẫn không biết khi nào con có thể quay lại lớp học.

“Tôi từng có một công việc tốt, gia đình vừa mua được căn hộ riêng và nghĩ rằng cuộc sống đã ổn định. Nhưng rồi chỉ một thông báo đóng cửa trường học đã làm mọi thứ đảo lộn” - Katyal kể.

Để có thời gian chăm sóc con trong những đợt học trực tuyến kéo dài, chị buộc phải rời bỏ vị trí có thu nhập cao để chuyển sang công việc ít áp lực hơn. Tuy nhiên, sau nhiều tháng vừa làm việc vừa chăm con, chị quyết định nghỉ việc hoàn toàn.

“Có lúc con cần ăn uống, cần được hỗ trợ học tập đúng lúc cấp trên yêu cầu báo cáo công việc. Tôi luôn trong trạng thái căng thẳng. Cuối cùng tôi không thể tiếp tục được nữa” - chị nói.

Trẻ em ở Nai Basti chơi ngoài trời trong khi trường học đóng cửa.

Hiện gia đình chỉ còn sống bằng thu nhập của chồng trong khi vẫn phải trả khoản vay mua nhà hàng tháng. Điều khiến chị lo lắng nhất không phải là nắng nóng, mà là viễn cảnh trường học tiếp tục đóng cửa trong tương lai.

Cách Noida khoảng 15km, tại khu lao động nghèo Nai Basti ở đông nam Delhi, chị Zeenat Khatoon, 24 tuổi, sống cùng hai con trong một căn phòng thuê chật hẹp.

Mỗi ngày, chị đi làm giúp việc gia đình với thu nhập khoảng 8.000 rupee/tháng, tiền thuê nhà đã chiếm hơn một nửa số đó.

Con gái 7 tuổi của chị liên tục phải nghỉ học do nắng nóng và ô nhiễm không khí. Theo ước tính của người mẹ trẻ, trong vòng một năm qua, bé đã ở nhà gần 7 tháng.

“Khi học trực tuyến, tôi không biết con có thực sự học được gì không. Nhưng tôi không thể nghỉ làm để ở nhà kèm con. Nếu nghỉ việc, lấy gì trả tiền thuê nhà và tiền ăn?” - chị nói.

Để tiếp tục đi làm, Khatoon phải trả thêm tiền cho một người hàng xóm trông giúp các con trong thời gian trường học đóng cửa.

“Muốn có khoản tiền đó, tôi phải cắt giảm chi tiêu thực phẩm. Nhưng tôi không muốn các con lớn lên rồi cũng phải làm công việc cực nhọc như mẹ” - chị chia sẻ.

Không riêng Khatoon, nhiều phụ nữ lao động thu nhập thấp tại Delhi cho biết họ thường là người đầu tiên phải hy sinh công việc khi con cái không thể đến trường.

Gánh nặng chăm sóc vẫn đặt lên vai phụ nữ

Các chuyên gia nhận định tình trạng trường học đóng cửa kéo dài đang làm sâu sắc thêm bất bình đẳng giới tại Ấn Độ.

Một nhà kinh tế lao động ở Delhi cho biết phần lớn phụ nữ phải ở nhà hoặc chuyển sang công việc kém ổn định hơn để chăm sóc con.

“Khi phụ nữ rời bỏ thị trường lao động, thu nhập gia đình giảm sút. Về lâu dài, điều này có thể đẩy nhiều hộ gia đình đến gần hơn với nguy cơ nghèo đói” - ông nhận định.

Theo các nghiên cứu về lao động tại Ấn Độ, phụ nữ vốn đã đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc không được trả lương trong gia đình. Khi trường học đóng cửa, khối lượng công việc này càng gia tăng.

Trẻ em lấy nước uống từ vòi nước công cộng ở New Delhi vào ngày 9/5

Bà Urvashi Prasad - chuyên gia chính sách công từng làm việc tại tổ chức tư vấn NITI Aayog của Chính phủ Ấn Độ - cho rằng, các kế hoạch ứng phó với nắng nóng hiện nay chưa chú trọng đến tác động giới.

“Hầu hết các kế hoạch hành động về nắng nóng đều không xem xét đầy đủ gánh nặng mà phụ nữ phải gánh chịu. Chúng ta chưa đánh giá được các chính sách khí hậu ảnh hưởng đến phụ nữ khác nam giới như thế nào” - bà nói.

Theo bà, khi các đợt nắng nóng và ô nhiễm xảy ra gần như hằng năm, việc đóng cửa trường học vào phút chót cho thấy sự thiếu chuẩn bị trong các chính sách ứng phó.

Những người mẹ đơn thân chịu áp lực lớn nhất

Với bác sĩ tim mạch nhi khoa Noopur Goyal, 44 tuổi, việc trường học bất ngờ đóng cửa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc cứu người của chị.

Sau 16 năm đào tạo chuyên môn, chị hiện là một trong số ít bác sĩ tim mạch nhi khoa tại Ấn Độ. Tuy nhiên, với tư cách một bà mẹ đơn thân, chị thường xuyên phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn.

“Nếu ngày mai tôi có một ca bệnh quan trọng nhưng trường học của con đóng cửa thì tôi phải làm gì?” - chị đặt câu hỏi.

Theo chị Goyal, con của chị chỉ được đến trường khoảng một nửa thời gian trong năm qua.

“Hiếm khi người ta nghe một người đàn ông nói rằng anh ấy không thể đi làm vì không có người trông con. Nhưng phụ nữ thì phải đối mặt với điều đó thường xuyên” - chị chia sẻ.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng tại Ấn Độ ngày càng cực đoan và kéo dài, việc đóng cửa trường học đã trở thành một giải pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh.

Tuy nhiên, đằng sau những quyết định đó là hàng triệu gia đình đang phải điều chỉnh cuộc sống hằng ngày, đặc biệt là phụ nữ.

Từ những nhân viên văn phòng phải từ bỏ cơ hội thăng tiến, những lao động nghèo phải cắt giảm bữa ăn để thuê người trông con, đến những bà mẹ đơn thân chật vật cân bằng giữa trách nhiệm nghề nghiệp và gia đình, tất cả đều cho thấy một thực tế: tác động của biến đổi khí hậu không dừng lại ở môi trường.

Nó đang len lỏi vào từng mái nhà, từng lớp học và từng lựa chọn nghề nghiệp của phụ nữ. Và trong nhiều trường hợp, cái giá phải trả cho những đợt nắng nóng cực đoan lại chính là sự độc lập kinh tế và tương lai nghề nghiệp của họ.

Trọng Trí (theo Guardian)