Nghỉ thai sản và chặng đường mới cho phụ nữ

22/06/2026 - 06:05

PNO - Tại Nhật Bản, quyết định nghỉ thai sản của một nữ thị trưởng đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Nhìn ra thế giới, thiên chức làm mẹ vẫn bị xem là bước lùi sự nghiệp.

Rủi ro đánh mất sự nghiệp

Câu chuyện của bà Shoko Kawata - 35 tuổi, Thị trưởng thành phố Yawata, tỉnh Kyoto (Nhật Bản) - đang trở thành tâm điểm của truyền thông xứ hoa anh đào. Khi tuyên bố sẽ nghỉ thai sản để chuẩn bị làm mẹ, bà Kawata không ngờ quyết định của mình lại vấp phải sự tranh cãi gay gắt. Tại quốc gia luôn mặc định người lao động phải hy sinh đời sống cá nhân cho công việc, việc một nữ thị trưởng đương nhiệm xin nghỉ phép để sinh con là điều chưa từng có tiền lệ.

Chỉ khi vai trò làm mẹ được bảo vệ đúng mức, phụ nữ mới có thể yên tâm cống hiến và bước tiếp trên con đường sự nghiệp - Nguồn ảnh: Adobe Stock
Chỉ khi vai trò làm mẹ được bảo vệ đúng mức, phụ nữ mới có thể yên tâm cống hiến và bước tiếp trên con đường sự nghiệp - Nguồn ảnh: Adobe Stock

Đối với nhiều người, tạm rời khỏi văn phòng để sinh con đồng nghĩa với nguy cơ mất đi vị trí mà họ đã dày công gây dựng. Cô Katie Jensen - Giám đốc sáng tạo điều hành tại Công ty Quảng cáo TBWA\Chiat\Day, thành phố New York (Mỹ) - vẫn không quên cú sốc ở tuổi 35. Trở lại văn phòng làm việc vào ngày đầu tiên sau kỳ nghỉ thai sản, cô bất ngờ thấy bàn làm việc của mình đã thuộc về người khác.

Hơn một nửa số phụ nữ làm việc trong khu vực tư nhân bị giảm thu nhập khi nghỉ thai sản, trong đó gần 20% mất hơn phân nửa mức lương thông thường. (Dữ liệu từ Chính phủ Ireland)

Trường hợp tệ hơn, phụ nữ thậm chí mất luôn sinh kế. Cô Celia Johnston, quản lý dự án giáo dục trực tuyến tại vùng Montreal (Canada), chuẩn bị quay lại làm việc sau kỳ nghỉ thai sản thì được công ty thông báo vị trí của cô đã bị xóa bỏ do tình hình tài chính khó khăn.

Bất bình đẳng ngay trong chính sách

Dù các chính sách nghỉ phép chăm con được thiết kế cho cả 2 giới nhưng tác động của chúng lên sự nghiệp của nam và nữ lại hoàn toàn trái ngược. Nghiên cứu của phó giáo sư Anja Krstic và giáo sư Ivona Hideg tại Canada đã vạch trần một khía cạnh khó nhận thấy của sự bất bình đẳng giới nơi công sở. Các tác giả phát hiện, khi nam giới sử dụng quyền nghỉ phép chăm con, họ thường được đánh giá cao hơn, được xem là người có trách nhiệm, từ đó dễ dàng thăng tiến vào các vị trí lãnh đạo. Ngược lại, phụ nữ không nhận được bất kỳ lợi thế nào từ việc làm tương tự.

Chia sẻ trách nhiệm

Tại Malaysia, số lượng trẻ sơ sinh trong năm 2024 đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 1980. Các chuyên gia y tế nhận định nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ áp lực kinh tế và thiếu hụt các đặc quyền thai sản để khuyến khích các gia đình trẻ.

Ở những ngành nghề do nam giới thống trị, phụ nữ nghỉ thai sản dài ngày còn phải đối mặt với các hình phạt vô hình như bị giảm lương hoặc đánh mất cơ hội thăng tiến.

Để kỳ nghỉ thai sản thực sự mở ra một chặng đường mới tốt đẹp hơn cho phụ nữ, hệ thống tổ chức xã hội và công sở phải thay đổi. Tại Hàn Quốc, Bộ Lao động bắt đầu có những bước đi thiết thực khi thông báo trợ cấp cho những nhân viên phải choàng gánh công việc của đồng nghiệp đang nghỉ phép chăm sóc vợ sinh con. Quy định này bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7.

Trở lại với câu chuyện của thị trưởng Shoko Kawata, cô hy vọng hành động của mình sẽ chứng minh rằng ngay cả người ở vị trí quản lý cấp cao nhất cũng có thể cân bằng việc chăm sóc con cái và công việc. Đã đến lúc các tổ chức cần chủ động xây dựng cơ chế dự phòng để hỗ trợ nhân sự trong thời gian thai sản, đồng thời xóa bỏ những rào cản vô hình đang cản bước phụ nữ.

Linh La (theo The Guardian, Irish Times, The Conversation, NL Times, ABC, CBC, Korea Herald, Adage)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI