Mỹ - Iran đạt bước tiến lớn trong đàm phán, mở ra cơ hội mới cho Trung Đông

Phó tổng thống Mỹ JD Vance (phải) gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại khu phức hợp khách sạn hạng sang Burgenstock nhìn ra hồ Lucerne, Thụy Sĩ, ngày 21/6 - Ảnh: F.24

Phát biểu với báo giới bên lề các cuộc đàm phán tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock bên hồ Lucerne, ông Vance cho biết các cuộc trao đổi giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tích cực, với mục tiêu thúc đẩy hợp tác và giảm căng thẳng trong khu vực.

“Chúng tôi đã đạt được những tiến bộ đáng kể chỉ trong vài giờ qua và hy vọng sẽ tiếp tục đạt thêm nhiều kết quả tích cực trong thời gian tới” - ông Vance nói.

Phó tổng thống Mỹ mô tả đây là một “cuộc gặp mang tính lịch sử”, nhấn mạnh rằng chưa từng có các cuộc tiếp xúc ở cấp cao như hiện nay giữa 2 nước, ngoại trừ một số cuộc trao đổi diễn ra trong những tháng gần đây.

Mỹ muốn “mở ra một chương mới” với Iran

Theo ông Vance, Tổng thống Donald Trump đã trao quyền cho phái đoàn Mỹ theo đuổi các giải pháp ngoại giao nhằm giải quyết những vấn đề tồn tại lâu năm giữa 2 bên.

“Tổng thống yêu cầu chúng tôi mở ra một chương mới trong quan hệ với người dân Iran” - ông Vance cho biết.

Ông nhấn mạnh Washington sẵn sàng xem xét thay đổi căn bản quan hệ với Tehran nếu giới lãnh đạo Iran từ bỏ các hoạt động gây bất ổn trong khu vực và từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân trong dài hạn.

“Chúng tôi muốn gửi thông điệp tới người dân Iran rằng nếu lãnh đạo của họ sẵn sàng thay đổi, Mỹ cũng sẵn sàng thay đổi cách tiếp cận đối với quốc gia này”- ông nói.

Dù tiếp tục chỉ trích Iran là một trong những nguyên nhân gây bất ổn tại Trung Đông, ông Vance cho rằng vẫn tồn tại cơ hội để các quốc gia trong khu vực cùng hợp tác vì hòa bình và thịnh vượng.

“Chúng tôi nhìn thấy một tương lai nơi tất cả các bên có thể làm việc cùng nhau để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng cho mọi người”- ông khẳng định.

Hạt nhân Iran vẫn là trọng tâm

Ông Vance tái khẳng định lập trường của Mỹ rằng Iran cần từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân. Theo ông, việc đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và chấm dứt chương trình hạt nhân quân sự của Iran là những ưu tiên hàng đầu trong tiến trình đàm phán.

“Câu hỏi hiện nay là liệu chúng ta có thể cùng nhau đạt được nhiều thành tựu hơn nữa hay không”- ông nói.

Phó tổng thống Mỹ cho rằng kết quả của các cuộc đàm phán lần này sẽ quyết định liệu Trung Đông có thể bước sang một giai đoạn mới ổn định hơn hay sẽ tiếp tục rơi vào vòng xoáy đối đầu kéo dài nhiều thập niên.

“Liệu chúng ta có thể thay đổi vĩnh viễn các mối quan hệ trong khu vực hay sẽ quay trở lại những mô hình cũ? Đó là điều mà chúng tôi đang cố gắng tránh”- ông Vance nhận định.

Cam kết thúc đẩy ngừng bắn và ổn định khu vực

Ông Vance cũng cho biết Tổng thống Trump cam kết thúc đẩy một lệnh ngừng bắn toàn diện trong khu vực Trung Đông. Theo ông, những ngày gần đây đã ghi nhận các bước tiến đáng kể nhằm duy trì thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon, dù ông thừa nhận các thỏa thuận như vậy luôn tiềm ẩn nhiều thách thức.

Phó tổng thống Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật hiện nay có thể chưa giải quyết được toàn bộ những bất đồng sâu sắc giữa Washington và Tehran, nhưng đã tạo ra cơ hội lịch sử để 2 bên cùng ngồi lại đối thoại trực tiếp.

“Các cuộc đàm phán kỹ thuật có thể không giải quyết được mọi khác biệt, nhưng chúng cho phép chúng ta ngồi lại với nhau như những nhóm làm việc thực sự lần đầu tiên trong lịch sử”- ông nói.

Ông kết luận rằng các cuộc đối thoại đang mở ra triển vọng để Mỹ và Iran hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm, từ đó góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển kinh tế cho toàn khu vực Trung Đông.

Thảo Nguyễn (theo CNN, Guardian, Turkiyetoday)