Nợ nần, thất bại và trầm cảm: Câu chuyện ít được nói ra của đàn ông

Ảnh minh họa

Trong suy nghĩ của nhiều người, đàn ông phải mạnh mẽ, phải là trụ cột kinh tế và tinh thần, đứng vững trước mọi nghịch cảnh, những cú sốc về tài chính. Nhưng khi thị trường liên tục biến động, khi thất bại không còn là chuyện hiếm, sự mạnh mẽ mang tính khuôn mẫu ấy đã đẩy nhiều người đàn ông vào cô đơn, bế tắc.

Theo các nghiên cứu về sức khỏe tâm thần tại Việt Nam, nam giới trong độ tuổi lao động – đặc biệt là nhóm gánh trách nhiệm tài chính trong gia đình – có nguy cơ cao rơi vào trầm cảm và rối loạn lo âu. Tuy nhiên, họ cũng là nhóm ít tìm đến hỗ trợ tâm lý nhất.

Đáng chú ý, nhiều thống kê cho thấy nam giới chiếm tỷ lệ cao trong các ca tự tử, dù số người được chẩn đoán trầm cảm chính thức lại thấp hơn nữ giới. Điều này phản ánh một thực tế đáng lo ngại: nhiều người đàn ông đang âm thầm chịu đựng các loại bệnh lý thần kinh.

Anh H., 43 tuổi, là một trường hợp điển hình. Trước đây, anh từng là nhân viên kinh doanh một công ty vật liệu xây dựng với thu nhập ổn định tại TPHCM. Trước dịch COVID-19, khi thị trường thay đổi và cơ hội cũ dần thu hẹp, anh quyết định rẽ hướng sang kinh doanh bất động sản, với hy vọng “đánh nhanh, làm lớn” để cải thiện kinh tế gia đình. Anh vay ngân hàng, dồn vốn vào các thương vụ.

Nhưng thực tế diễn ra khắc nghiệt hơn nhiều. Thị trường bất động sản rơi vào giai đoạn trầm lắng kéo dài, giao dịch gần như đóng băng. Dòng tiền bị ngưng đột ngột, trong khi áp lực lãi vay ngân hàng ngày một lớn. Những cuộc điện thoại nhắc nợ, những tin nhắn quá hạn trở thành nỗi ám ảnh của anh.

“Chỉ cần nghe chuông điện thoại là tim tôi đập mạnh. Tôi không dám tắt máy vì sợ ngân hàng gọi, nhưng cũng không đủ can đảm để nghe”, anh H. chia sẻ. Ban ngày anh cố tỏ ra bình thường, ban đêm lại mất ngủ triền miên, đầu óc luôn xoay quanh những con số nợ và cảm giác thất bại.

Điều đáng nói, trong mắt đồng nghiệp cũ, anh H. vẫn là một người bản lĩnh. Một đồng nghiệp từng làm chung với anh nhận xét: “Anh H. vô cùng giỏi giang, lúc nào anh cũng nói chuyện tích cực”.

Chính sự “ổn” bên ngoài ấy đã khiến nỗi đau của anh H. bị che khuất. Anh không dám chia sẻ với vợ vì sợ gia đình lo lắng, cũng không dám tâm sự với bạn bè vì cảm giác xấu hổ khi làm ăn thua lỗ. Sự im lặng kéo dài khiến anh ngày càng thu mình, mất hứng thú với mọi thứ từng yêu thích.

Sau vài năm sống trong trạng thái căng thẳng liên tục, anh bắt đầu xuất hiện các cơn hoảng loạn, tim đập nhanh, chóng mặt và cảm giác tuyệt vọng không rõ nguyên nhân. Khi được gia đình đưa đi khám, bác sĩ chẩn đoán anh bị trầm cảm kèm rối loạn lo âu do stress tài chính kéo dài.

Theo bác sĩ, điều tệ hại nhất không chỉ là bệnh, mà là việc anh nhận ra mình đã cô đơn suốt một thời gian dài, ngay cả khi xung quanh vẫn có gia đình và bạn bè.

Câu chuyện của anh H. phản ánh một thực tế phổ biến trong xã hội: khi gặp khó khăn, đàn ông thường chọn cách “gồng” thay vì chia sẻ. Họ được dạy phải mạnh mẽ, nhưng lại không được trang bị kỹ năng đối diện với thất bại và tổn thương tinh thần.

Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận: Mạnh mẽ không phải là im lặng chịu đựng tất cả, mà là dám thừa nhận mình đang gặp khó khăn và cần sự hỗ trợ. Việc một người đàn ông tìm đến bác sĩ tâm lý hay nói ra áp lực tài chính không khiến họ yếu đi, mà ngược lại, giúp họ có cơ hội đứng dậy bền vững hơn.

Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp có thể trở thành điểm tựa quan trọng nếu biết quan sát và lắng nghe. Đôi khi, chỉ một câu hỏi chân thành: “Dạo này ổn không?” cũng đủ để mở ra cánh cửa chia sẻ, giúp một người thoát khỏi những áp lực tinh thần, giải tỏa cảm xúc. Cho đàn ông quyền được yếu đuối cũng chính là cách giúp họ mạnh mẽ.

Xuân Ng. (P. Xuân Hòa, TPHCM)