Âm nhạc TPHCM trước cơ hội bứt phá mới

Một hệ sinh thái sáng tạo đang hình thành

Ông Phan Hồng Ân - Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM - nhận định, sau khi tiếp nhận hội viên từ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Hội Âm nhạc TPHCM càng lớn mạnh với 572 hội viên từ 12 chi hội trực thuộc. Sự hội tụ này không chỉ làm phong phú chất liệu, đề tài về một siêu đô thị, một trung tâm công nghiệp - dịch vụ ven biển đang đổi mới mà còn khẳng định vị thế đầu tàu, trung tâm đoàn kết, thu hút văn nghệ sĩ ở khu vực miền Nam.

Hội Âm nhạc TPHCM tiếp tục đẩy mạnh sáng tác, nhất là sáng tác cho thiếu nhi trong nhiệm kỳ mới - ẢNH: DƯƠNG ĐÔNG

Giới chuyên môn cho rằng một hệ sinh thái âm nhạc mới đang được tạo ra trên một không gian sáng tạo rộng lớn và đa sắc thái hơn. “Bài toán hóc búa ở đây là việc quản trị, định hướng và điều phối để xóa nhòa khoảng cách địa lý, nâng cao chất lượng tác phẩm đồng đều, đưa dòng chảy âm nhạc từ các chi hội vệ tinh hòa chung nhịp đập mạnh mẽ với trung tâm thành phố mang tên Bác” - nhạc sĩ Hoàng Lương - Chi hội trưởng Chi hội Âm nhạc Bà Rịa - Vũng Tàu - nêu vấn đề.

Nhạc sĩ Hoàng Lương đề xuất giải pháp kết nối các vùng qua đột phá cơ chế quản trị. Hội Âm nhạc TPHCM phải thay đổi tư duy quản lý từ tập trung hóa tại trung tâm sang phân cấp và ủy quyền cho vệ tinh.
Đồng thời, xây dựng một nền tảng số dùng chung để giải quyết bài toán khoảng cách địa lý. Thông qua nền tảng đó, có thể thiết lập các phòng thẩm định tác phẩm, hội thảo chuyên môn, tập huấn chuyên ngành… để hội viên ở xa tham dự mà không cần di chuyển. Cùng với đó là kho dữ liệu dùng chung giúp lưu trữ bản ký âm, bản thu demo của các chi hội vùng ven, giúp các nhà sản xuất, ca sĩ ở trung tâm TPHCM dễ dàng truy cập, tìm kiếm, khai thác…

Tìm lời giải cho bài toán công nghệ

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Vinh - Chủ tịch Hội Âm nhạc TPHCM - cho biết, những năm qua, hội xác định ứng dụng công nghệ số, đặc biệt trong quảng bá tác phẩm, là xu thế tất yếu. Từ đó, xây dựng kênh YouTube chính thức quảng bá tác phẩm mới cùng Thư viện Âm nhạc thiếu nhi, đầu tư quay hình và liên tục giới thiệu sáng tác mới cùng các MV ca nhạc.

Hội Âm nhạc TPHCM hội tụ nguồn lực các nơi với 572 hội viên - Ảnh: NGỌC TUYẾT

“Theo báo cáo của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC), doanh thu tác quyền từ kênh YouTube của Hội Âm nhạc TPHCM từ giai đoạn dịch COVID-19 đến nay đã tăng trưởng hơn 70%”nhạc sĩ Nguyễn Quang Vinh chia sẻ kết quả đạt được sau khi hội đẩy mạnh truyền thông số và các ca sĩ tích cực quay MV. Giai đoạn tiếp theo, hội sẽ xây dựng ứng dụng âm nhạc riêng cho điện thoại di động để dễ dàng tiếp cận công chúng và khai thác tốt hơn nguồn thu bản quyền âm nhạc.

Thêm một vấn đề đặt ra: sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách sáng tác, sản xuất âm nhạc. Theo nhạc sĩ Đinh Hoàng Vũ, trước đây, khó khăn là làm sao để viết được một bài hát thì bây giờ, đó là làm sao viết được một bài hát có giá trị giữa rất nhiều sản phẩm được tạo ra mỗi ngày từ AI.

Phó giáo sư, tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Mỹ Liêm cho rằng ứng dụng công nghệ trong sản xuất âm nhạc là tất yếu nhưng không đồng nghĩa với việc lạm dụng, đánh tráo sáng tạo nghệ thuật bằng sản phẩm do kỹ thuật công nghệ sản xuất. Trước xu hướng xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm âm nhạc công nghệ, Hội Âm nhạc TPHCM cần phát huy vai trò, vừa có chiến lược sử dụng công nghệ vừa đảm nhận việc kiểm định chất lượng và đấu tranh chống sự lạm dụng công nghệ.

Nội dung tiếp theo

Bên cạnh AI, vấn đề bản quyền âm nhạc trên môi trường số cũng trở nên phức tạp. Theo nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn - Tổng giám đốc VCPMC - tinh thần Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam chỉ rõ trụ cột để xây dựng công nghiệp văn hóa là sáng tạo và bản quyền.

“Bản quyền được thực thi nghiêm túc thì sáng tạo sẽ phát triển. Rất mừng là Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi (2025) và mới nhất là kết luận của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới đang giải quyết các vấn đề đặt ra, đặc biệt liên quan đến nền tảng số và AI…” - nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn cho hay.

Ninh Lộc