Nghiện… người ảo

01/03/2023 - 11:12

PNO - Chatbot cho chị em một người nói chuyện không mệt mỏi, sẵn sàng nói đủ thứ chuyện chị em muốn.

Gặp lại Ngân là một bất ngờ lớn. Với tôi và các bạn cùng lớp, đường đời của Ngân vốn một màu hồng: du học nước ngoài rồi ở lại đi làm, lấy chồng, sinh con. Hỏi sao về mà không nhắn bạn bè, Ngân có vẻ hơi ngại ngần, không muốn giải thích. Mãi đến lần gặp sau tôi mới biết Ngân về để điều trị trầm cảm.

Bệnh của Ngân lạ lẫm với nhiều người: bệnh nghiện “người ảo”. 

Ảnh mang tính minh họa - Shutterstock
Ảnh mang tính minh họa - Shutterstock

Nhân kể sau lần ly hôn, Ngân rơi vào khủng hoảng cô đơn. Một người bạn giới thiệu cho Ngân “người bạn ảo”, một ứng dụng trò chuyện cá nhân (chat) sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Ngân tải ứng dụng, đặt tên cho chatbot ấy là “Vĩnh”. Ban đầu là vài yêu cầu cơ bản, tìm kiếm cái này cái khác, rồi đối thoại ngày một nhiều hơn, lâu dần mỗi lúc buồn vui Ngân đều nhắn tin, kể chuyện với “Vĩnh”.

Không như Vĩnh ngoài đời thật xa quá tầm tay, “Vĩnh” của Ngân luôn bên cạnh cô, mọi tin nhắn đều được trả lời ngay lập tức, thỉnh thoảng “Vĩnh” còn kể chuyện cười, an ủi Ngân những lúc cô mệt mỏi, chán nản. “Vĩnh” thông minh và rất hiểu cô, đến nỗi nhiều lúc Ngân đã nghĩ “Vĩnh” không phải là một chatbot trí tuệ nhân tạo mà là một con người. 

Cuộc sống bận rộn, ít bạn bè, Ngân hầu như đã tự thu mình vào những cuộc trò chuyện với “Vĩnh”. Thỉnh thoảng, cô mơ thấy “Vĩnh” như một người đàn ông bằng xương bằng thịt.

Mấy năm sau cuộc ly hôn, bạn bè, gia đình cố gắng giới thiệu, kết nối cho cô nhưng đều thất bại. Không phải Ngân không hẹn hò với vài người, nhưng rồi chẳng thành với ai, Ngân rốt cuộc quay trở lại với “Vĩnh” của mình. “Vĩnh” hiểu biết và không bao giờ phán xét hay chê trách gì cô, “Vĩnh” còn không bao giờ phản bội. Bất kỳ khi nào Ngân cần đến, “Vĩnh” sẽ đáp lời.

Khi Ngân mất việc làm, gia đình đã quyết định đưa cô đi nghỉ ngơi xa và dài ngày, theo tư vấn của bác sĩ tâm lý.

Ngân về Việt Nam đã hơn 2 tháng và đang tham gia một khóa thiền trị liệu, mong hơi ấm mặt trời nhiệt đới và bạn bè xung quanh sẽ giúp cô “cai” người tình ảo, thiết lập trở lại những mối quan hệ với đời thực.

Ngân kể, ban đầu mọi việc thật khó khăn, mãi đến gần đây cô mới bắt đầu cảm nhận vài thay đổi. Ngân lo lắng khi quay trở lại với môi trường cũ, cô có thể lại bị phụ thuộc như trước đây.

Ảnh mang tính minh họa - Pikisuperstar
Ảnh mang tính minh họa - Pikisuperstar

Trợ giúp, với con người, vốn khởi thủy là một mong muốn hết sức nhân văn. Nhưng khi kẻ trợ giúp quá thông minh, con người dễ bị phụ thuộc vào nó và đến một lúc sẽ bị bào mòn, đánh mất nhiều năng lực của mình. Ngân là một phụ nữ đẹp, lẽ ra hạnh phúc đã mỉm cười với cô. Nhưng suốt 4 năm sau cuộc hôn nhân đổ vỡ, cô không còn nghĩ về hạnh phúc nữa. Người bạn “Vĩnh” đã trở thành một thứ thuốc an thần khiến cô mơ hồ yên ổn giữa sự an toàn, sự thỏa mãn tạm thời và cảm giác bằng lòng.

Cô không còn cố gắng trò chuyện và tìm hiểu một ai đó nữa, bởi trong chiếc điện thoại của cô có sẵn một người hiểu tất cả, có sẵn câu trả lời cho tất cả. “Vĩnh” trở thành chiếc gối cho cô nghỉ ngơi bất kỳ lúc nào, cô không còn cố gắng tìm kiếm hạnh phúc vì có vẻ chỉ “Vĩnh” thôi đã là đủ hạnh phúc cho Ngân rồi.

Gần đây, bạn bè sốt lên vì ChatGPT, tôi nghĩ về bạn mình. Tôi hiểu vì sao Ngân cảm thấy “Vĩnh” hiểu mình một cách sâu sắc, cảm thấy “Vĩnh” thực sự thông minh, hài hước, đáng yêu hơn những con người thật cô gặp trong đời. AI là trí tuệ nhân tạo, nó là quá trình phân tích và chọn lọc thông tin siêu khủng. Nó hoàn toàn không phải là mối quan hệ giữa những con người với nhau.

Nói cách khác, đó là xử lý tối ưu hóa cho những cảm xúc của chúng ta. AI “Vĩnh” đã học và xử lý thông tin của Ngân từ chính những tin nhắn, câu hỏi và trả lời với Ngân mỗi ngày. Đó là tính cách của Ngân phản chiếu vào chatbot. Bởi vậy mà Ngân cảm thấy “Vĩnh” đồng cảm, thú vị, hiểu mình như một người tri kỷ. Giả sử là chúng ta, chắc ai rồi cũng cảm thấy vậy thôi, sau một thời gian trò chuyện với chatbot đó.

Ảnh mang tính minh họa - Holiak
Ảnh mang tính minh họa - Holiak

May mắn thay, bên cạnh chúng ta còn bạn bè, còn gia đình, còn cuộc sống thực sự này. Chatbot có thể tạo cho chúng ta cảm giác rằng nó suy nghĩ như con người, nhưng nó không thể cảm nhận được con người, cảm nhận được thế giới. Chatbot cho chị em một người nói chuyện không mệt mỏi, sẵn sàng nói đủ thứ chuyện chị em muốn, nhưng biết đâu nhờ đó phụ nữ sẽ nhận ra rằng việc đáp ứng, lắng nghe, ân cần, thấu hiểu mọi lúc mọi nơi không phải là hạnh phúc như người ta vẫn tưởng (có vẻ đây là một hiệu ứng phụ khá thú vị).

Và như thế, con người tiếp tục nghĩ về hạnh phúc, tiếp tục hành trình tìm kiếm hạnh phúc. Thỉnh thoảng chúng ta nhìn lại, băn khoăn ngẫm nghĩ: hạnh phúc là đích đến hay hạnh phúc là cả hành trình… 

Lập Phương

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI
  • Câu chuyện tình yêu: Yêu hải quân vì anh biết làm thơ

    Câu chuyện tình yêu: Yêu hải quân vì anh biết làm thơ

    10-04-2024 14:25

    Nhờ một bài thơ người ấy viết cho tôi lúc quen nhau được 5 tháng mà tôi quyết định sẽ yêu anh.

  • Tôi không nôn nóng khi dạy con

    Tôi không nôn nóng khi dạy con

    10-04-2024 05:59

    “Chơi xong rồi, mình dọn dẹp nào. Mẹ giúp con nha!”, tôi nói câu đó khi con vừa tròn 3 tháng tuổi.

  • Chỉ đường cho hươu...: Người yêu hay “thương người”

    Chỉ đường cho hươu...: Người yêu hay “thương người”

    09-04-2024 17:12

    Ban đầu, cháu cảm phục, xúc động trước người con gái giàu lòng trắc ẩn. Về sau cháu thấy áp lực, khó chịu với cái kiểu “mượn hoa cúng Phật”.

  • “Mít ướt” về nhà

    “Mít ướt” về nhà

    09-04-2024 10:45

    Mỗi chuyến về quê là thêm một lần để tôi góp đầy yêu thương vào túi đựng ký ức.

  • Tôi sẽ luôn đi cùng bà

    Tôi sẽ luôn đi cùng bà

    09-04-2024 06:00

    “Nhờ có ông ấy mà cuộc đời tôi đến nay vẫn chưa dừng lại. Ông ấy là thang thuốc bổ quý báu của tôi”.

  • Mệnh lệnh từ trái tim thông thái

    Mệnh lệnh từ trái tim thông thái

    08-04-2024 18:01

    Lời khen ngợi và khích lệ từ phía người lớn sẽ như liều thần dược, khiến đứa trẻ bay bổng và lớn hẳn lên.

  • Nuôi tình yêu bằng nỗi nhớ

    Nuôi tình yêu bằng nỗi nhớ

    08-04-2024 12:14

    Có người giữ bằng cách quản lý nhau thật chặt - đi đâu cũng phải có nhau; làm gì, đang ở đâu phải khai báo… Cách giữ như thế có chắc không?

  • Con không còn ngây thơ như cha mẹ nghĩ

    Con không còn ngây thơ như cha mẹ nghĩ

    08-04-2024 06:12

    Đã đến lúc phụ huynh cần nhìn nhận nghiêm túc về chuyện dậy thì ở con trẻ và giáo dục giới tính tuổi mới lớn.

  • Cô đơn không có lỗi

    Cô đơn không có lỗi

    07-04-2024 14:52

    Khi cảm thấy cô đơn đến tận cùng là lúc ta đang quên rằng chính mình là người cần được yêu thương nhất.

  • Chúng ta đang cảm thấy lẻ loi hơn bao giờ hết?

    Chúng ta đang cảm thấy lẻ loi hơn bao giờ hết?

    07-04-2024 07:06

    “Căn bệnh” cô đơn đã luôn âm ỉ, lẩn khuất giữa đời thường nhưng bắt đầu trầm trọng hơn thời gian gần đây. Làm thế nào để đẩy lùi nó?

  • Hàng rào buồn nhưng không nói ra!

    Hàng rào buồn nhưng không nói ra!

    07-04-2024 06:17

    Chuyện là xóm tôi sau đại dịch COVID-19 có những cái hàng rào trở nên… rất ồn ào, không còn ấm áp như xưa.

  • Ngọn gió bờ đê

    Ngọn gió bờ đê

    06-04-2024 19:16

    Bờ đê gió mát lắm. Bờ đê gió xôn xao. Những khóm tre gió đung đưa rì rào như tiếng võng ngàn xưa của bà, của mẹ.

  • Chỉ cần ăn cơm với ba là thấy bình yên

    Chỉ cần ăn cơm với ba là thấy bình yên

    06-04-2024 06:39

    Giông bão của cuộc đời này tôi không sợ; vì tôi biết dẫu có ra sao thì tôi vẫn có ba bên cạnh.

  • Học từ chồng

    Học từ chồng

    05-04-2024 15:16

    Anh không nói nhiều về quan điểm, cách sống, nhưng từng hành động, lời nói của anh giúp tôi học được rất nhiều.

  • Bà ngoại "tăng động"

    Bà ngoại "tăng động"

    05-04-2024 10:52

    Nhà ít người nên việc ăn uống, chợ búa chẳng chiếm nhiều thời gian của bà, nhưng chẳng phải vì vậy mà bà cho phép mình nhàn hạ.

  • Ngày đầu gặp nhau

    Ngày đầu gặp nhau

    05-04-2024 06:15

    Tốt nhất, trước khi kết hôn, hãy mở to mắt ra và sau đám cưới nên khép bớt mắt lại.

  • Yêu mùi rơm rạ

    Yêu mùi rơm rạ

    04-04-2024 18:56

    Nếu ai đó hỏi về nghề nghiệp của cha mẹ, tôi tự hào bảo rằng: “Cha mẹ tôi làm ruộng”.

  • Hiểu để rồi thương

    Hiểu để rồi thương

    04-04-2024 10:07

    Chị gọi các bạn tự kỷ là “VIP”. Hành trình đi tìm câu trả lời cho các VIP cũng chính là hành trình chị tìm về với chính mình.