Iran công bố đề xuất hòa bình mới với Mỹ

Người dân Iran cầm quốc kỳ và ảnh của nhà lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei tại quảng trường Hafte Tir

Iran tiết lộ chi tiết đề xuất mới nhất

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi cho biết đề xuất của Iran bao gồm việc chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon, bảo đảm quyền phát triển chương trình hạt nhân dân sự của Iran, giải phóng các tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài và chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải do Mỹ áp đặt.

Phát biểu trước Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ông Gharibabadi nhấn mạnh Tehran muốn toàn bộ các biện pháp trừng phạt đơn phương và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm vào Iran phải được hủy bỏ.

Đây được xem là phản hồi mới nhất của Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân và an ninh khu vực đang rơi vào bế tắc kéo dài hơn một tháng.

Một ngày trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã quyết định tạm dừng kế hoạch nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau khi nhận được đề xuất hòa bình mới từ Iran.

Ông Trump nói hiện có “cơ hội rất tốt” để đạt được một thỏa thuận nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

“Nếu chúng ta có thể giải quyết mọi việc mà không cần ném bom họ, tôi sẽ rất hài lòng”, ông Trump phát biểu với báo giới.

Trước đó, ông Trump từng bác bỏ đề xuất trước của Iran và gọi đó là “rác rưởi”. Tuy nhiên, áp lực từ các đồng minh vùng Vịnh và nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển eo biển Hormuz- tuyến hàng hải chiến lược đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - được cho là đã thúc đẩy Mỹ cân nhắc giải pháp ngoại giao.

Theo truyền thông quốc tế, lãnh đạo Saudi Arabia, Qatar và UAE đã kêu gọi ông Trump kiềm chế, cảnh báo các cuộc tấn công mới có thể khiến cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh trở thành mục tiêu trả đũa của Iran.

Dù vậy, ông Trump vẫn yêu cầu quân đội Mỹ chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng mở một chiến dịch quân sự quy mô lớn nếu đàm phán thất bại.

Mỹ phát tín hiệu mềm mỏng

Theo các nguồn tin Iran, Mỹ đã cho thấy dấu hiệu linh hoạt hơn trong các cuộc thương lượng gần đây.

Một quan chức cấp cao Iran tiết lộ Mỹ được cho là đã đồng ý giải phóng khoảng một phần tư số tài sản bị đóng băng của Iran tại các ngân hàng nước ngoài, trị giá hàng chục tỷ USD. Tuy nhiên, Iran muốn toàn bộ tài sản được hoàn trả.

Nguồn tin này cũng cho biết Mỹ đang cân nhắc cho phép Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân dân sự dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.

Dẫu vậy, một quan chức Mỹ phủ nhận thông tin cho rằng Washington đã đồng ý miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran trong thời gian đàm phán diễn ra.

Theo The Washington Post, Mỹ trước đó từng đề xuất cấm Iran làm giàu uranium trong 25 năm, sau đó giảm xuống còn 20 năm, nhưng đều bị Iran bác bỏ.

Các nguồn tin ngoại giao cho biết những đề xuất gần đây cho thấy Iran có thể chấp nhận chuyển một phần uranium làm giàu ra nước ngoài nếu đạt được một thỏa thuận toàn diện hơn.

Iran đối mặt áp lực hậu chiến

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng lên tiếng về những tác động kinh tế và xã hội nghiêm trọng sau nhiều tháng xung đột.

Cuộc sống thường nhật Iran vẫn tiếp diễn trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh ở Tehran.

Phát biểu tại cuộc họp với Bộ Lao động và Phúc lợi Xã hội, ông Pezeshkian cho rằng Iran cần các giải pháp dài hạn để vượt qua hậu quả chiến tranh thay vì chỉ dựa vào các biện pháp cứu trợ tạm thời.

“Chúng ta cần một tầm nhìn có kế hoạch và bền vững để giải quyết tận gốc các vấn đề kinh tế và xã hội”, ông nói, đồng thời kêu gọi tạo việc làm cho những người mất việc do chiến tranh và tăng cường tiết kiệm năng lượng.

Cuộc chiến giữa Iran với liên minh Mỹ - Israel đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng trước khi lệnh ngừng bắn được thiết lập vào đầu tháng 4.

Israel cũng tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Lebanon nhằm truy quét lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, khiến hàng trăm ngàn người phải rời bỏ nhà cửa.

Dù lệnh ngừng bắn hiện vẫn được duy trì tương đối ổn định, các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Ả Rập Xê Út và Kuwait gần đây cho thấy nguy cơ xung đột lan rộng vẫn còn hiện hữu.

Trong khi đó, Iran vẫn được cho là duy trì đáng kể năng lực quân sự, bao gồm kho uranium làm giàu ở mức cao, hệ thống tên lửa, máy bay không người lái và mạng lưới lực lượng đồng minh trong khu vực.

Thảo Nguyễn (theo Turkiyetoday, NY Post)