Hiến tạng: Sự sống nảy mầm từ mất mát - Bài 2

Nhiều cuộc đời được viết tiếp từ lòng nhân ái

21/05/2026 - 06:00

PNO - Phía sau mỗi ca ghép tạng thành công không chỉ là bước tiến dài của kỹ thuật y khoa hiện đại mà còn là sự kết nối thiêng liêng giữa lòng nhân ái và khát vọng sống. Từ nguồn mô, tạng hiến của những người cho chết não, nhiều bệnh nhân hiểm nghèo thực sự được hồi sinh, mở ra những trang đời mới khỏe mạnh và đầy hy vọng.

Phép màu đến từ người lạ

Chặng đường mỗi tuần 3 lần từ tỉnh Tây Ninh lên TPHCM chạy thận suốt nhiều năm qua của một cậu bé đã chính thức được thay thế bằng con đường đến lớp mỗi sáng.

Những cơn đau thể xác từng bị đè nén dưới nỗi sợ và sự kiệt quệ tinh thần đã nhường chỗ cho những dự định tương lai. Lê Trần Tiến Cường - 14 tuổi, bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối - đã được hồi sinh nhờ một phần cơ thể từ người lạ. Em đang bắt đầu những chương đẹp nhất của phần đời được trao tặng.

Tiến Cường khỏe mạnh, tràn đầy niềm vui, đi học trở lại sau khi được ghép thận từ người hiến chết não - ẢNH: Y.N.
Tiến Cường khỏe mạnh, tràn đầy niềm vui, đi học trở lại sau khi được ghép thận từ người hiến chết não - ẢNH: Y.N.

Năm 2020, khi Cường đang học lớp Bốn, những cơn đau bụng âm ỉ ban đầu nhanh chóng chuyển thành những lần ói ra máu, không ăn được. Bệnh viện địa phương chẩn đoán Cường bị suy thận giai đoạn cuối và chuyển lên TPHCM. Đều đặn, mỗi tuần 3 lần, bất kể nắng cháy hay mưa dầm, cha Cường vẫn chở con lặn lội từ tỉnh Tây Ninh đi TPHCM để kịp giờ chạy thận tại Bệnh viện Nhi Đồng 2.

Chị Kim Hảo - mẹ Cường - không nén được xúc động: “Từ 30kg, con sụt chỉ còn 23kg, người mệt mỏi, tay chân yếu dần. Ngoài lúc đi bệnh viện, con chỉ quanh quẩn ở nhà, ngày càng ít nói. Những ngày tháng ấy, có lúc chúng tôi đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất…”.

Cậu bé 9 tuổi phải nghỉ học, bắt đầu làm quen với những mũi tiêm và tiếng máy chạy thận. 2 cánh tay nhỏ xíu, ốm yếu hằn những vết kim tiêm, nổi u khi thời gian chạy thận bước qua năm thứ hai, thứ ba... “Mỗi khi đau, em hay vẽ hình Phật. Em hy vọng có thể tiếp tục sống để sau này lớn lên, em sẽ mở quán chay giúp đỡ người khác” - Cường bộc bạch. Những bức tranh vẽ vội trên giường bệnh còn mang lời cầu cứu thiết tha gửi vào hư không.

Đêm 18/12/2024 trở thành khoảnh khắc kỳ diệu mà suốt cuộc đời này chị Hảo không thể nào quên. Cuộc gọi từ bác sĩ thông báo có nguồn tạng từ người cho chết não khả năng cao tương thích với Cường. Chị Hảo mừng, cả đêm không ngủ. Sáng hôm sau, bác sĩ Võ Thị Tường Vy (Khoa Thận Nội tiết Bệnh viện Nhi Đồng 2) thông báo mọi kết quả xét nghiệm đều phù hợp. Vợ chồng chị Hảo tức tốc cho con nhập viện. Ca phẫu thuật được tiến hành ngay sau đó. Bên ngoài phòng mổ, ánh mắt anh chị dồn về cánh cửa khép kín. Đôi bàn tay người mẹ đan chặt vào nhau. Những lời cầu nguyện được nhắc đi nhắc lại, như hàng ngàn lần suốt những năm tháng con chạy thận. Vài giờ sau, cửa phòng mổ mở ra. Ca ghép thành công. Vợ chồng chị ôm nhau hét lên: “Con được cứu rồi, sống rồi”.

Sau ca phẫu thuật, Cường phải trải qua giai đoạn cách ly nghiêm ngặt để đảm bảo vô trùng. Ngày đầu được vào thăm con, chị Hảo không thể tin trước sự thay đổi ngoạn mục. Trước mắt chị không còn là cậu bé xanh xao, mệt mỏi của những ngày chạy thận, thay vào đó là gương mặt hồng hào, đôi mắt đã tìm lại được sự tinh anh và nụ cười rạng rỡ.

Giờ đây, ở tuổi 14, Lê Trần Tiến Cường trưởng thành hơn nhiều so với bạn bè cùng trang lứa. Cường nói rằng cuộc đời em, từ mỗi hơi thở đến từng bước đi hôm nay đều là nhịp nối kỳ diệu với phần sự sống của “ân nhân” đang tiếp tục hiện diện trong cơ thể mình. 2 con người chưa từng gặp nhau nhưng đã gắn kết bằng một sợi dây vô hình mang tên sự sống và lòng nhân ái.

Chuyện tình nảy mầm từ phòng chạy thận

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, những câu chuyện hồi sinh nhờ ghép tạng luôn để lại nhiều cảm xúc đặc biệt. Trong đó, có chị L.T.H. (quê Trà Vinh) và anh L.C.C. (quê Bến Tre) - đôi vợ chồng nên duyên từ những lần cùng chạy thận, cùng được ghép thận từ nguồn tạng hiến.

Chị L.T.H. được ghép thận vào tháng 11/2025 từ nguồn tạng hiến của người cho chết não. Chỉ 5 ngày sau ca ghép thận, chỉ số sinh tồn của chị đã ổn định. Niềm vui, hạnh phúc của chị và gia đình nhân đôi khi cuối cùng, vợ chồng chị đều được ghép thận.

Thêm một đôi vợ chồng hạnh phúc khi người vợ nhận được quả tim hiến tặng, trở lại cuộc sống khỏe mạnh - ẢNH: YẾN NHI
Thêm một đôi vợ chồng hạnh phúc khi người vợ nhận được quả tim hiến tặng, trở lại cuộc sống khỏe mạnh - ẢNH: YẾN NHI

Anh chị là trường hợp khá hi hữu: vợ chồng vượt qua bệnh tật nhờ quà tặng sự sống vô giá từ nguồn tạng hiến. Sức khỏe hồi phục ngoạn mục của vợ chồng họ không chỉ là tin vui y học mà còn là cái kết ngọt ngào cho một chuyện tình đẹp như cổ tích, nảy mầm từ căn phòng chạy thận.

11 năm trước, lúc chăm con gái chạy thận, mẹ chị H. đã nói đùa: “Giờ có ai thương con má không, má gả?”. Nằm gần đó, anh C. đáp: “Dạ, có con”. Câu nói vui ấy đã đưa họ đến với nhau. Cả hai kết hôn năm 2015, dìu dắt nhau qua những cơn đau và những buổi lọc máu định kỳ. Năm 2019, anh C. may mắn nhận được tạng hiến và ghép thành công. Giờ đây, đến lượt chị H. được hồi sinh. Sau khi ghép thận, cuộc đời anh chị đã bước sang trang mới.

Với đôi mắt lấp lánh hạnh phúc, chị H. xúc động: “Tôi sẽ được ăn nhiều rau, ăn trái cây, uống nước”. Những điều tưởng chừng quá đỗi bình thường ấy là mơ ước xa xỉ đối với bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối. Anh C. cũng không giấu được sự nghẹn ngào khi kể lại cảm giác của mình, việc đi tiểu lại được sau 19 năm và cảm nhận được vị ngon của nước - một trải nghiệm người khỏe mạnh khó lòng hiểu được.

“Gia đình tôi mang nợ người hiến tạng và gia đình họ một ân tình không thể báo đáp. Dù rất muốn tìm thông tin để thắp một nén nhang tri ân nhưng vì quy định bảo mật, gia đình chỉ biết gọi người hiến tạng bằng cái tên tôn kính: “ân nhân”.

Chị KIM HẢO - mẹ em Lê Trần Tiến Cường

Nguồn tạng từ người cho chết não là món quà thiêng liêng nhất mà một người có thể để lại cho đời. Bác sĩ chuyên khoa 2 Hoàng Khắc Chuẩn - Phụ trách Khoa Ngoại Tiết niệu Bệnh viện Chợ Rẫy - chia sẻ, dù khoảng 95% ca ghép hiện nay vẫn đến từ người hiến sống (thân nhân) nhưng nguồn tạng từ người chết não chính là hy vọng sống cho những bệnh nhân không có người thân tương thích. Mỗi người hiến chết não có thể cứu sống được nhiều cuộc đời từ tim, phổi, gan… đến thận, giác mạc, da...

Những ca ghép tạng đã nối dài sự sống, viết tiếp những giấc mơ dang dở, mang đến niềm tin vào tình người. Từ sự ra đi của một con người, nhiều cuộc đời khác đã được trao cơ hội hồi sinh. Đó là sự cho đi thiêng liêng nhất - nơi nỗi đau hóa thành hy vọng để mạch sống tiếp tục chảy mãi và những giá trị nhân văn vẫn lan tỏa giữa cuộc đời.

THANH HUYỀN - YẾN NHI

GHÉP THẬN CHO BỆNH NHÂN CÓ BÀNG QUANG TEO CỠ QUẢ CHANH

Bác sĩ Hoàng Khắc Chuẩn chia sẻ về một trường hợp đặc biệt, đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong quan điểm điều trị của bệnh viện. Đó là ca ghép thận cho anh L.C.C. - người đã mòn mỏi chờ đợi cơ hội ghép thận suốt 19 năm.

Bàng quang anh C. bị teo nhỏ quá mức, chỉ còn bằng quả chanh, thành bàng quang lại dày gấp khoảng 3 lần so với người bình thường do gần 20 năm không có nước tiểu đi qua. Trước đây, những trường hợp phức tạp như anh C. thường bị từ chối ghép thận do nguy cơ thất bại rất cao.

Tuy nhiên, vì anh C. không thể chờ đợi thêm, ê kíp quyết định thực hiện ca phẫu thuật ghép thận từ nguồn hiến của người cho chết não. Sau ca ghép, bàng quang teo nhỏ gây khó khăn lớn. Khi vừa rút ống tiểu, bệnh nhân đi tiểu liên tục, đến 300-400 lần/ngày. Bác sĩ Hoàng Khắc Chuẩn kể: “Lúc đặt ống vào bơm nước để thăm dò, chúng tôi thấy nước dội hết ra. Thú thật, cả ê kíp vô cùng lo lắng, hồi hộp theo từng thay đổi của bệnh nhân”. Song, sau 3-4 tháng được theo dõi, anh C. đã hồi phục chức năng đi tiểu gần như bình thường - như một kỳ tích.

Thành công này không chỉ mang lại cuộc sống mới cho anh C. mà còn trở thành dấu mốc chuyên môn quan trọng, góp phần thay đổi nhận thức của đội ngũ ghép thận tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Từ đó, các bác sĩ mạnh dạn mở rộng phạm vi, thực hiện ghép thận cho hàng trăm bệnh nhân có dung tích bàng quang nhỏ dưới 100ml - nhóm từng được xem có tiên lượng dè dặt trước đây, qua đó trao thêm hàng trăm cơ hội hồi sinh.

Hay như trường hợp em N.P.D. sinh năm 2008, quê tỉnh Tây Ninh. Mới 18 tuổi nhưng D. đã có 10 năm điều trị suy thận. Tuổi thơ em không có những buổi chạy bộ cùng bạn bè, những ly nước mát lạnh sau giờ học. Em chỉ được nhấp môi cho đỡ khát.

Bệnh nhân N.P.D. hồi phục tốt sau ca ghép thận, đã tự đi tiểu được sau 10 năm mắc bệnh suy thận mạn giai đoạn nặng  - ẢNH: THANH HUYỀN
Bệnh nhân N.P.D. hồi phục tốt sau ca ghép thận, đã tự đi tiểu được sau 10 năm mắc bệnh suy thận mạn giai đoạn nặng - ẢNH: THANH HUYỀN

Ngày 19/11/2025, sau 1 tuần ghép thận, làn da của D. đã hồng hào trở lại. Lần đầu tiên sau 1 thập niên, D. được đi tiểu tự nhiên. Ước mơ của em giờ đây là được đi học bổ túc, trở thành kỹ thuật viên điện tử để phụ giúp mẹ. Những mầm xanh như D. đang được tưới mát bởi lòng nhân ái từ những người đã trao lại sự sống cùng sự tiến bộ của y khoa.

Tại Việt Nam, tổng số ca ghép tạng tính từ năm 1992 đến nay là 10.878 ca. Ghép thận: 9.734 ca, ghép gan: 949 ca, ghép tim: 162 ca, ghép phổi: 25 ca, ghép tụy: 3 ca, ghép gan - tim: 2 ca, ghép gan - phổi: 2 ca. Trong đó, gần 95% ca ghép từ người hiến sống. Tổng số người đăng ký hiến tạng trên cả nước là hơn 100.000 người.


(Nguồn: Tổng hợp từ Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia)

21 NĂM MỚI ĐƯỢC NHÌN RÕ MẶT MẸ

“Nhìn rõ được mặt mẹ, tôi mang ơn người hiến tạng và gia đình họ suốt cuộc đời này. Tôi gửi lời tri ân sâu sắc đến nghĩa cử của người đã hiến tặng ánh sáng cho tôi, để tôi thấy thế giới này một lần nữa. Tôi cũng chân thành cảm ơn tất cả bác sĩ đã tận tình giúp đỡ, cứu chữa cho đôi mắt của tôi” là lời chia sẻ của bệnh nhân T.H.M. - 21 tuổi, ở Kiên Giang trước đây, 1 trong 6 bệnh nhân tại Bệnh viện Chợ Rẫy được thực hiện ghép giác mạc từ người hiến tạng bị chết não trong dịp lễ 30/4 - 1/5/2025.

T.H.M. đã tìm thấy ánh sáng sau 21 năm bị loạn dưỡng giác mạc bẩm sinh ở cả 2 mắt. Được nhìn thấy mẹ là điều M. luôn ao ước và từng nghĩ rằng suốt cuộc đời này sẽ không bao giờ có cơ hội.

Ánh sáng từ lòng nhân ái đã giúp cô gái 21 tuổi khép lại những năm tháng sống trong bóng tối để bắt đầu hành trình mới. Sự hy sinh cao cả của người hiến tạng và gia đình họ không chỉ đem lại ánh sáng cho M. mà còn thắp lên niềm tin vào những giá trị tốt đẹp trong cuộc đời.

T.THÔNG

Chị T.H.M. đã tìm thấy ánh sáng sau 21 năm bị loạn dưỡng giác mạc bẩm sinh ở cả 2 mắt - Ảnh do bệnh viện cung cấp
Chị T.H.M. đã tìm thấy ánh sáng sau 21 năm bị loạn dưỡng giác mạc bẩm sinh ở cả 2 mắt - Ảnh do bệnh viện cung cấp

HỌC BỔNG CHO CON CỦA NGƯỜI HIẾN TẠNG

Nhằm tri ân con của những người hiến tạng, quỹ Khởi sự từ tâm (Tập đoàn Kim Oanh) đã ra mắt học bổng “Tự lực vì chính tôi”. Mỗi suất học bổng được cấp định kỳ lên đến 50 triệu đồng/năm cho mỗi em.

Mỗi tháng, các em được nhận 1,5 triệu đồng, trong đó 1 triệu đồng được chuyển trực tiếp để hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt; 500.000 đồng còn lại được gửi vào sổ tiết kiệm cá nhân đến khi các em đủ 18 tuổi.

Chương trình dự kiến hỗ trợ tối thiểu 50 em, sẽ mở rộng thêm khoảng 10 trường hợp mới mỗi năm, với tổng kinh phí hơn 12 tỉ đồng.

T.D.

Vợ chồng cùng đăng ký hiến tạng

Chồng chị Phạm Thị N.A. (tỉnh Đồng Tháp) đang giữ kỷ lục tại Bệnh viện Chợ Rẫy khi là người hiến mô tạng cứu được nhiều người nhất: 8 người. Đây vừa là niềm tự hào vừa là nỗi niềm chị chôn giấu.

Chồng chị đột ngột qua đời vì tai nạn giao thông, để lại 3 con nhỏ, đứa lớn 16 tuổi, đứa út mới 8 tuổi. Gia đình chồng và chị đã quyết định hiến mô, tạng của anh để tái sinh 8 cuộc đời đang bị bệnh tật giày vò. Nghĩa cử cao đẹp là vậy nhưng từng có thời gian cậu con trai lớn của chị đã giận mẹ vì để “cha chết không lành lặn”.

Hàng xóm bàn ra tán vào, nghi ngờ chị bán tạng chồng. Gánh nặng mưu sinh, thêm sự phán xét của dư luận khiến có lúc chị tưởng không vượt qua được. Thế nhưng, chị chưa bao giờ hối hận.

Chị tâm sự: “Tôi làm vì cái tâm, ai nói gì tôi chịu hết. Tôi tin có ngày mọi người sẽ hiểu”. Minh chứng cho lòng nhân ái không cần phô trương ấy là việc chị đã âm thầm đăng ký hiến tạng. Chị muốn đến hơi thở cuối cùng vẫn có thể nối dài mạch sống để giúp đời, giúp người như chồng chị từng tâm niệm.

THÙY DƯƠNG (ghi)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI