Thượng viện Mỹ thúc đẩy nghị quyết kiềm chế quyền phát động chiến tranh của ông Trump

Thượng viện Mỹ đưa ra biện pháp kiềm chế quyền lực chiến tranh Iran của Tổng thống Trump - Ảnh: Getty

Cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện đạt tỷ lệ 50-47, với 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa đứng về phía phe Dân chủ để mở đường cho cuộc tranh luận về nghị quyết do Thượng nghị sĩ Tim Kaine đề xuất.

Đây được xem là dấu hiệu cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ trong nội bộ đảng Cộng hòa trước nguy cơ Mỹ bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài với Iran.

Nghị quyết yêu cầu chính quyền Trump phải nhận được sự chấp thuận của Quốc hội nếu muốn tiếp tục các hành động quân sự chống Iran. Động thái này làm sống lại cuộc tranh luận lâu nay về giới hạn quyền lực chiến tranh của tổng thống Mỹ theo Hiến pháp và Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973.

Phát biểu trước cuộc bỏ phiếu, Thượng nghị sĩ Tim Kaine cho rằng đây là thời điểm thích hợp để Quốc hội xem xét lại vai trò của Mỹ trong cuộc xung đột, đặc biệt khi một “lệnh ngừng bắn mong manh” đang được duy trì. Ông cáo buộc Nhà Trắng đã bỏ qua các giải pháp ngoại giao liên quan đến Iran mà không tham khảo ý kiến các nhà lập pháp.

Trong số các nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ có Bill Cassidy, Rand Paul, Susan Collins và Lisa Murkowski. Thượng nghị sĩ Cassidy cho biết cử tri tại bang Louisiana, bao gồm cả những người ủng hộ ông Trump, ngày càng lo ngại về nguy cơ Mỹ sa lầy vào chiến tranh mà không có chiến lược rõ ràng.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer tuyên bố cuộc bỏ phiếu cho thấy “bức tường im lặng” của đảng Cộng hòa về cuộc chiến Iran đang bắt đầu rạn nứt. Ông chỉ trích Tổng thống Trump đã kéo nước Mỹ vào một cuộc xung đột “tốn kém và hỗn loạn” mà không có sự cho phép rõ ràng từ Quốc hội.

Tuy nhiên, nghị quyết vẫn còn phải vượt qua nhiều rào cản trước khi có hiệu lực. Sau Thượng viện, dự luật cần được Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua và nhiều khả năng sẽ đối mặt với quyền phủ quyết của Tổng thống Trump. Để vượt qua phủ quyết này, Quốc hội cần đạt đa số 2/3 tại cả hai viện — điều được đánh giá là rất khó xảy ra.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ chỉ có thể tiến hành hoạt động quân sự trong vòng 60 ngày mà không cần Quốc hội phê chuẩn. Sau thời hạn đó, Nhà Trắng phải xin phép Quốc hội hoặc chấm dứt chiến dịch quân sự.

Vài giờ sau cuộc bỏ phiếu, Tổng thống Trump tuyên bố tại Nhà Trắng rằng Mỹ đang tiến gần tới việc chấm dứt xung đột với Iran.

“Chúng ta sẽ kết thúc cuộc chiến đó rất nhanh chóng. Họ rất muốn đạt được thỏa thuận và đã quá mệt mỏi với tình hình hiện nay”, ông Trump nói với các phóng viên.

Tổng thống Mỹ tiếp tục khẳng định Washington sẽ không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và cho biết các cuộc đàm phán có thể sớm mang lại kết quả tích cực.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm giải quyết được vấn đề này, và Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân”, ông nói thêm.

Ông Trump cũng tuyên bố các chiến dịch quân sự gần đây đã gây tổn thất nặng nề cho năng lực quân sự của Iran.

“Quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới. Chúng ta đã xóa sổ hải quân của họ, không quân của họ gần như biến mất và hệ thống phòng không cũng đã bị phá hủy”, ông nhấn mạnh.

Trong khi đó, nhiều nghị sĩ Dân chủ và một số thành viên Cộng hòa tiếp tục yêu cầu Nhà Trắng trình bày rõ chiến lược đối với Iran, đồng thời cảnh báo nguy cơ Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến lâu dài tại Trung Đông mà không có sự đồng thuận đầy đủ của Quốc hội.

Trọng Trí (theo CNN)