Du lịch y tế y học cổ truyền: Tiềm năng lớn!

Vừa châm cứu vừa thưởng thức đờn ca tài tử Nam Bộ

Bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Tân Khoa - Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM - nhận định, y học cổ truyền hội đủ 5 thế mạnh: vệ sinh tinh thần (thiên nhân hợp nhất), kỹ thuật chuyên sâu (châm cứu laser, cấy chỉ nâng cơ), dược liệu bản địa, các món ăn bài thuốc và dưỡng sinh cá thể hóa. Y học cổ truyền Việt Nam có bản sắc riêng biệt, đủ sức hấp dẫn bạn bè thế giới nếu được giới thiệu thông qua không gian văn hóa đặc trưng, như không gian văn hóa Nam Bộ.

Một bệnh nhân đang được trị liệu bằng phương pháp bấm huyệt tại Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM - Ảnh do bệnh viện cung cấp

Tại bệnh viện đã xây dựng Đơn vị đau từ năm 2014 và sẽ tiến tới xây dựng trung tâm quản lý đau chuyên sâu để khai thác tiềm năng từ du lịch y tế, hướng tới việc điều trị đa mô thức, cá thể hóa từng người bệnh dựa trên trải nghiệm đa chiều của nỗi đau.

Bác sĩ Đỗ Tân Khoa nhấn mạnh, thế mạnh của y học cổ truyền chính là sự toàn diện. Việc tác động huyệt bằng laser hay laser châm giúp khí huyết lưu thông, âm dương cân bằng, không chỉ kiểm soát đau hiệu quả mà còn phục hồi chức năng bền vững.

Các đề án về món ăn bài thuốc Nam Bộ với phương châm thực phẩm cũng là dược phẩm đang được hiện thực hóa để giới thiệu văn hóa trà và các món ăn vị thuốc đến du khách, tạo nên một hành trình trị liệu đậm chất bản sắc.

Thạc sĩ, bác sĩ Võ Thanh Phong - giảng viên bộ môn nội khoa đông y, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Y Dược TPHCM - cho rằng, cần đưa nghệ thuật vào trị liệu để gia tăng giá trị. Việc kết hợp liệu pháp châm cứu, bấm huyệt với thưởng thức đờn ca tài tử Nam Bộ không chỉ quảng bá văn hóa độc đáo mà còn giúp khách du lịch có những trải nghiệm thư thái thay vì chỉ thực hiện các kỹ thuật y tế thuần túy.

Còn phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Bay - giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Y Dược TPHCM - trăn trở về một bảo tàng y học cổ truyền tại TPHCM. Bà kiến nghị cần xây dựng không gian lớn để giới thiệu dược liệu và tôn vinh danh nhân ngành y. “Thế mạnh của Việt Nam là phòng bệnh và nâng cao chất lượng sống, kể cả với bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối - một giá trị bản sắc mà khách quốc tế luôn tìm kiếm” - bà nhấn mạnh.

Cần hệ sinh thái du lịch y tế khép kín

Dưới góc nhìn kinh tế, phó giáo sư, tiến sĩ Võ Thị Ngọc Thúy - Giám đốc chuyên môn và phát triển toàn cầu, Trường Tài năng, Đại học Kinh tế TPHCM - đánh giá, chúng ta không thua kém các nước trong khu vực về chuyên môn nhưng lại thiếu một hệ sinh thái du lịch y tế khép kín. Việc mỗi bệnh viện tự làm riêng lẻ tạo ra sự cô lập, thiếu các gói dịch vụ liên kết giữa các đơn vị.

Bà cũng chỉ ra các cái khó chung: thiếu chứng chỉ quốc tế (như JCI mà khách nước ngoài rất quan tâm), rào cản ngoại ngữ y tế chuyên sâu và thiếu dịch vụ lưu trú cao cấp cho bệnh nhân. Để phát triển du lịch y tế, bà đề xuất cần có chiến lược cạnh tranh khác biệt về giá và quy hoạch các khu đất lưu trú riêng biệt thay vì chỉ tập trung tại bệnh viện.

Là chuyên gia trong lĩnh vực du lịch, bà Nguyễn Thị Thắng - Thư ký Chủ tịch UBND TPHCM - đưa ra dẫn chứng về sự thiếu hụt tư vấn y tế trong hành trình trải nghiệm. Bà nêu ví dụ thực tế một số du khách quốc tế khi về miền Tây uống nước dừa và kết hợp với các món ăn không khoa học dẫn đến đau bụng, khiến họ lầm tưởng do vấn đề vệ sinh thực phẩm. Đây chính là lúc y học cổ truyền phát huy vai trò tư vấn cách ăn uống theo bài thuốc, giúp du khách hiểu cách ăn uống lành mạnh, thuận theo cơ địa.

Trước bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn dân số già, bà Nguyễn Thị Thắng cho rằng, sản phẩm du lịch y tế không chỉ phục vụ khách ngoại mà còn là nhu cầu khổng lồ của khách nội địa. Bởi, người cao tuổi có xu hướng tìm về y học cổ truyền nhiều hơn. Bà kiến nghị cần đào tạo phiên dịch y tế chuyên sâu và huấn luyện hướng dẫn viên du lịch kiến thức y học cổ truyển, đồng thời học tập Hàn Quốc trong việc xây dựng quy trình nhập cảnh luồng riêng cho khách du lịch y tế.

Để phát triển du lịch y tế gắn với y học cổ truyền, bài toán khó nhất vẫn nằm ở giá dịch vụ. Theo bác sĩ Đỗ Tân Khoa, việc xây dựng một khung giá phù hợp là yếu tố sống còn. Khi bài toán tài chính được giải quyết bằng một cơ chế mở, đội ngũ y bác sĩ sẽ toàn tâm toàn ý cống hiến cho phân khúc du lịch y tế cao cấp, đảm bảo chất lượng chuyên môn ở mức tốt nhất mà không cần phải đi làm thêm bên ngoài.

Việc thực hiện quyết liệt các giải pháp về xây dựng hệ sinh thái và khơi thông cơ chế tài chính không chỉ giúp y học cổ truyền đóng góp xứng tầm vào sự phát triển kinh tế - xã hội mà còn khẳng định vị thế của y tế TPHCM trên bản đồ du lịch chữa lành quốc tế.

Thanh Huyền