Thế giới đang thiếu ngủ

Điện thoại, mạng xã hội bòn rút giấc ngủ

Những người trưởng thành ở các đô thị lớn phải chật vật đối phó với thói quen ngủ trễ. Cô Shirlyn Tan - 35 tuổi, chuyên gia quy hoạch bất động sản tại Singapore - thường chỉ ngủ khoảng 6 tiếng mỗi đêm. Sau khi tan sở và dỗ cậu con trai 17 tháng tuổi vào giường, Shirlyn dọn dẹp nhà cửa và tự thưởng cho mình chút thời gian xem phim đến quá nửa đêm. Tương tự, Samantha Lim - 30 tuổi, quản lý tài khoản tại một công ty công nghệ ở Singapore - cũng thừa nhận mình thường xuyên lướt mạng xã hội vô thức và chỉ ngủ 5-7 tiếng mỗi ngày.

Báo cáo toàn cầu năm 2025 từ ứng dụng Sleep Cycle cho thấy chất lượng giấc ngủ trên thế giới đang suy giảm, từ mức 74,26% năm 2023 xuống còn 73,92% năm 2024.

Thiết bị điện tử sẽ làm cho não bộ tỉnh táo, ngay cả khi chúng ta cố chìm vào giấc ngủ - ẢNH: DANIL NEVSKY (Stocksy)

Riêng tại Mỹ, báo cáo tháng 3/2026 cho thấy khoảng 3/4 học sinh trung học ngủ dưới 8 tiếng mỗi đêm.

Dường như lối sống hiện đại đang âm thầm bòn rút giấc ngủ của con người. Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử đánh lừa nhịp sinh học, khiến não bộ luôn trong trạng thái phòng bị và khó chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, chất lượng không khí phòng ngủ kém và tình trạng biến đổi khí hậu, nhiệt độ tăng cao cũng đang làm giảm chất lượng giấc ngủ (ngủ sâu) mỗi đêm.

Thiếu ngủ không chỉ dừng lại ở cảm giác mệt mỏi nhất thời mà còn là nguyên nhân gây viêm nhiễm, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đẩy nhanh quá trình lão hóa não bộ. Các nghiên cứu của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ vừa công bố còn cho thấy, chất lượng giấc ngủ kém làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư khởi phát sớm như ung thư ruột, ung thư vú và buồng trứng ở những người dưới 50 tuổi.

Ngoài ra, thiếu ngủ còn tác động rõ rệt lên chất lượng sống và năng suất lao động. Anh Iqmall Hayat - 32 tuổi, một nhà sản xuất video tại Singapore, thường chỉ ngủ 4 tiếng mỗi đêm - thừa nhận trí óc thường xuyên mờ mịt vào mỗi buổi chiều.

Nỗ lực tìm lại giấc ngủ

Để cải thiện sức khỏe xã hội, hệ thống giáo dục và môi trường làm việc cần có bước chuyển mình. Việc lùi giờ học là một giải pháp thiết thực. Nữ sinh Madi Watkins - 16 tuổi, sống tại bang Maine, Mỹ - thường đi ngủ lúc nửa đêm nhưng vẫn thức dậy đầy năng lượng vào lúc 8g15 sáng hôm sau vì trường của em đã điều chỉnh giờ vào lớp đến 8g50. Đối với người trưởng thành, các thử nghiệm về tuần làm việc 4 ngày tại một số quốc gia cho thấy người lao động ít căng thẳng hơn, có thời gian nghỉ ngơi, tránh làm việc vào cuối tuần và đạt được giấc ngủ chất lượng hơn.

Các chuyên gia của Học viện Y học giấc ngủ Mỹ (AASM) khuyến cáo các bước để thiết lập thói quen ngủ lành mạnh và dài hạn, bao gồm tắt các thiết bị điện tử ít nhất 30-60 phút trước khi ngủ, để điện thoại ở phòng khác và dùng đồng hồ báo thức để thay thế; tắt chuông thông báo nếu mang điện thoại vào phòng; thực hiện một thói quen thư giãn như đọc sách hoặc tắm nước ấm trước khi đi ngủ; thiết lập lịch thức dậy cùng lúc mỗi ngày kể cả vào những ngày cuối tuần.

Linh La (theo CNA, Chalkbeat, Jpost, News KI, Harvard Health, NPR, The Guardian, National Geographic)