WHO: 'Đại dịch tiếp theo sẽ không chờ đợi chúng ta'

16/06/2026 - 12:49

PNO - Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổng thống Brazil đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới khẩn trương hoàn tất hiệp ước phòng chống đại dịch toàn cầu, nhấn mạnh rằng nhân loại không thể tiếp tục trì hoãn việc chuẩn bị cho những cuộc khủng hoảng y tế tương lai.

Mộ của các nạn nhân Ebola tại nghĩa trang Nyamurongo ở tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo. Ảnh: Jospin Mwisha / AFP / Getty Images
Mộ của các nạn nhân Ebola tại nghĩa trang Nyamurongo ở tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo - Ảnh: Getty Images

Trong bức thư chung gửi các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp, hai ông Tedros Adhanom Ghebreyesus và Luiz Inácio Lula da Silva cảnh báo rằng “đại dịch tiếp theo sẽ không chờ đợi chúng ta”, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ chính trị ở cấp cao nhất để hoàn tất thỏa thuận phòng chống đại dịch do WHO khởi xướng sau thảm họa COVID-19.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh dịch bệnh Ebola đang lan rộng tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Theo số liệu mới nhất, nước này đã ghi nhận 782 ca mắc được xác nhận và 181 trường hợp tử vong, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong tương lai.

Các cuộc đàm phán tiếp theo về hiệp ước phòng chống đại dịch của WHO dự kiến sẽ diễn ra vào tháng tới, tập trung vào phụ lục mang tên “Tiếp cận mầm bệnh và chia sẻ lợi ích” (Pathogen Access and Benefit Sharing – PABS).

Đây được xem là phần quan trọng cuối cùng trước khi hiệp ước có thể chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, các quốc gia đã không đạt được đồng thuận trước thời hạn tháng Năm vừa qua.

Vấn đề gây tranh cãi nằm ở cách thức chia sẻ dữ liệu về các mầm bệnh có khả năng gây đại dịch và cơ chế bảo đảm các quốc gia cung cấp dữ liệu sẽ được tiếp cận công bằng với vắc xin, thuốc điều trị và xét nghiệm được phát triển từ những dữ liệu đó.

Nhiều quốc gia đang phát triển lo ngại lịch sử của đại dịch COVID-19 có thể lặp lại. Trong giai đoạn đó, dù đóng góp dữ liệu dịch tễ học quan trọng, nhiều nước nghèo vẫn phải chờ đợi rất lâu mới tiếp cận được vắc xin, trong khi các nước giàu tích trữ nguồn cung.

Ở chiều ngược lại, các công ty dược phẩm cho rằng những quy định bắt buộc chia sẻ sản phẩm hoặc công nghệ có thể làm suy giảm động lực đầu tư vào nghiên cứu và phát triển.

Ý tưởng về một hiệp ước phòng chống đại dịch toàn cầu lần đầu được các nhà lãnh đạo thế giới đề xuất vào tháng 3/2021, khi COVID-19 vẫn đang cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người mỗi ngày trên toàn cầu.

5 năm sau, Tedros và Lula nhắc lại những mất mát mà nhân loại từng trải qua.

“Các bệnh viện quá tải, những gia đình phải nói lời từ biệt người thân qua tấm kính, qua điện thoại hoặc thậm chí không có cơ hội nói lời tạm biệt nào”- hai nhà lãnh đạo viết.

Theo họ, các ước tính của WHO và nhiều tổ chức quốc tế cho thấy COVID-19 có thể đã khiến tới 20 triệu người thiệt mạng trên toàn thế giới.

“Trong nỗi đau mất mát đó, nhân loại đã tự hứa với chính mình rằng sẽ không bao giờ phải đối mặt với một ngày như vậy nữa mà không có sự chuẩn bị”- bức thư nhấn mạnh.

Tedros và Lula gọi phụ lục PABS là “mảnh ghép cuối cùng của bức tranh”, đồng thời khẳng định việc hoàn tất hiệp ước đòi hỏi “ý chí chính trị ở cấp cao nhất”, “tinh thần công bằng” và “cảm giác cấp bách”.

Chi phí phòng ngừa thấp hơn rất nhiều so với thiệt hại.

Hai nhà lãnh đạo cũng nhấn mạnh hậu quả kinh tế nặng nề mà COVID-19 để lại. Theo ước tính được nêu trong bức thư, đại dịch đã gây thiệt hại hơn 13 ngàn tỉ USD cho nền kinh tế toàn cầu.

Trọng Trí (theo Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI