Những thói quen tưởng chừng vô hại khiến nhiều người nhập viện

19/06/2026 - 06:20

PNO - Chỉ từ những thói quen như vừa ăn vừa nói chuyện, uống thuốc hay ngậm tăm sau khi ăn… nhiều người đã phải nhập viện vì dị vật đường thở. Không ít trường hợp chủ quan chỉ đi khám khi biến chứng nặng.

Dị vật bị bỏ quên cả tháng

Vừa qua, Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã tiếp nhận nhiều trường hợp bị dị vật đường thở biến chứng nặng. Khai thác bệnh sử, bệnh nhân mới nhớ đã từng bị sặc mà không đi kiểm tra, như sặc xương khi ăn, hít phải hạt đậu phộng, uống thuốc nguyên vỏ, dụng cụ nha khoa rơi vào phế quản, người thợ mộc nuốt phải đinh do thói quen ngậm đinh trong miệng khi làm việc…

Dị vật đường thở được bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định can thiệp nội soi lấy ra ngoài cho người bệnh  - Ảnh do bệnh viện cung cấp
Dị vật đường thở được bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định can thiệp nội soi lấy ra ngoài cho người bệnh - Ảnh do bệnh viện cung cấp

Tháng trước, trong lúc ăn cơm, chị T.T.K. (38 tuổi, ở TPHCM) bị sặc. Sau đó, chị ăn uống bình thường, chỉ thấy hơi nhói nhói ngực khi thở mạnh. Chị cũng bị ho đàm, thở mệt, nhưng nghĩ bị cảm nên tự mua thuốc uống. Cách nhập viện 3 ngày, chị sốt cao không hạ, đau nặng ngực, thở nặng nề nên vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám. Qua chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ phát hiện chị bị dị vật đường thở gây biến chứng tràn mủ màng phổi. Bác sĩ chỉ định nội soi phế quản lấy dị vật là mảnh xương cá ra ngoài.

Sau khi được trồng răng implant, người đàn ông 53 tuổi cảm thấy dụng cụ này hơi lung lay. Qua vài ngày, trong lúc ăn, ông bị ho sặc sụa và mất luôn chiếc răng mà không hay biết. Gần 1 tháng sau, ông bị khó thở nhưng nghĩ cơn hen suyễn nên sử dụng bình xịt cắt cơn. Đến lúc quá khó chịu, vào bệnh viện khám, bác sĩ phát hiện chiếc răng implant đang nằm trong phổi của người bệnh nên xử lý lấy ra ngoài.

Mới đây, bệnh viện cũng đã cấp cứu lấy cây đinh cho người thợ mộc bị hít sặc vào đường thở. Bệnh nhân cho biết anh có thói quen ngậm vài cây đinh trong lúc đóng bàn ghế. Anh không biết đã vô tình nuốt cây đinh lúc nào, chỉ thấy mất 1, 2 cây đinh. Đến khi anh sốt cao không hạ, thở rít, li bì, được đồng nghiệp đưa vào bệnh viện thì đã bị nhiễm trùng, áp xe phổi, viêm phổi nặng vì cây đinh trong đường thở. Đinh sắc nhọn đã làm trầy xước, găm sâu vào phế quản dẫn đến nhiễm trùng, khó khăn trong việc xử lý, điều trị.

Theo tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Thu Hương - Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - nói đến hít sặc, nhiều người cho rằng chỉ trẻ em mới bị, tuy nhiên người lớn cũng rất dễ gặp sự cố này. Dị vật đường thở ở người lớn có thể bắt đầu từ tai nạn rất nhỏ trong bữa ăn, lúc uống thuốc, khi lao động, làm răng… Có người may mắn được lấy dị vật kịp thời, nhưng cũng có trường hợp đến muộn, bị biến chứng nặng, điều trị kéo dài và tốn kém. Thậm chí có người uống nhiều loại thuốc điều trị gây tổn hại phổi, gan, thận.

Triệu chứng khi bị dị vật đường thở?

Nhiều người thường nghĩ “hóc” là khi thức ăn mắc ở cổ họng, gây nghẹn hoặc khó nuốt. Ít nghĩ đến vật lạ không đi xuống đường tiêu hóa mà đi nhầm vào khí quản hoặc phế quản. Khi dị vật rơi vào đường thở, người bệnh có thể ho sặc dữ dội ngay lúc đầu. Với dị vật nhỏ, rơi sâu vào phế quản và không làm tắc hoàn toàn đường thở, cơn sặc ban đầu sẽ giảm đi. “Nhiều trường hợp sau cơn sặc, triệu chứng ban đầu giảm đi khiến người bệnh tưởng mọi việc đã ổn. Trong khi đó, dị vật nhỏ có thể rơi sâu vào phế quản, âm thầm gây ứ đọng đàm, nhiễm trùng, xẹp phổi, áp xe phổi hoặc tràn mủ màng phổi” - bác sĩ Lê Thị Thu Hương cho biết.

Đáng nói, hít sặc gây viêm phổi cũng là nguyên nhân tử vong chủ yếu ở những bệnh nhân mắc rối loạn nuốt, khó nuốt hay những bệnh nhân nặng được chăm sóc tại nhà, thậm chí tại bệnh viện. Ở người lớn tuổi, nguy cơ viêm phổi do hít sặc nhiều hơn so với những lứa tuổi khác, nhất là với người từng đột quỵ não, đột quỵ cấp, tai biến mạch máu não… Bác sĩ Lê Thị Thu Hương chia sẻ: “May mắn, đa số bệnh nhân khi đến điều trị đã được nội soi phế quản lấy dị vật thành công. Nhưng vẫn còn trường hợp phát hiện trễ, người bệnh bị biến chứng nặng dẫn đến thời gian nằm viện kéo dài và gánh nặng điều trị lớn”.

Do đó, theo các bác sĩ, quan trọng là phải phân biệt người bệnh đang nghẹt thở cấp tính cần cấp cứu ngay, hay dị vật có thể đã rơi sâu vào phế quản và gây triệu chứng kéo dài. Khi phát hiện một người bị sặc, tím tái, không nói được, khó thở dữ dội, thở rít nhiều… hãy gọi cấp cứu 115 ngay. Sau cơn sặc, cần nghĩ đến dị vật bị bỏ sót nếu gặp các triệu chứng: người bệnh vẫn còn ho kéo dài, đau ngực, ho ra máu, sốt, ho đàm hoặc cảm giác khó thở, viêm phổi kéo dài, viêm phổi tái phát ở cùng một vị trí hoặc điều trị viêm phế quản, hen, viêm phổi nhưng không cải thiện. Hãy đưa người bệnh đến bệnh viện sớm để kiểm tra và điều trị.

Phòng ngừa hít sặc với người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao

Với người cao tuổi, rối loạn nuốt, bệnh thần kinh, sau đột quỵ, sa sút trí tuệ, dùng thuốc an thần, uống rượu bia, bệnh phổi mạn tính, mở khí quản hoặc chăm sóc đường thở tại nhà cần lưu ý khi ăn uống. Người bệnh nên nghỉ ngơi trước khi ăn 30 phút, ngồi khi ăn, ăn thức ăn mềm, từng miếng nhỏ; không nói chuyện, xem ti vi, đọc báo… làm mất tập trung khi đang ăn. Nếu bệnh nhân bị sặc phải biết cách cấp cứu như một hội chứng dị vật thâm nhập đường thở, bệnh nhân hay sặc chất lỏng thì chuyển chế độ ăn đặc…


Phạm An

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI