Người trẻ và lối sống cân bằng

Thay vì mải miết theo đuổi những khuôn khổ hay khẩu hiệu “cống hiến đến kiệt sức” của thế hệ trước, họ lùi lại để tìm điểm cân bằng giữa sự nghiệp và cuộc sống cá nhân.

Không muốn đánh đổi cuộc sống chỉ vì công việc

Nguyễn Ngọc Bình (22 tuổi) - sinh viên năm ba ngành kinh doanh quốc tế - hiện là KOC (người tiêu dùng bình thường nhưng có sức ảnh hưởng) tự do, sống trong lịch trình luôn căng như dây đàn, có ngày thức đến 2g sáng để kịp chỉnh video.

Bạn Nguyễn Ngọc Bình tham gia chụp mẫu ảnh thời trang - Ảnh do nhân vật cung cấp

Bài toán của Bình nằm ở việc giữ cho bản thân không bị công việc cuốn đi. Cô học cách thở, cách dừng lại, cách dùng ma trận Eisenhower (công cụ quản lý thời gian và năng suất) để chọn điều quan trọng thay vì chạy theo sự gấp gáp. Mỗi lần quá tải, Bình quay về với nền tảng: ngủ đủ, tập gym đều, tắt thông báo vài giờ để lấy lại nhịp thở nhằm tránh kiệt sức.

Với Lê Tấn Tài (23 tuổi) - sinh viên ngành quản trị khách sạn đang làm việc tại bộ phận FO (bộ phận lễ tân, chăm sóc khách hàng) khách sạn Mường Thanh - sự mất cân bằng đến từ chính đặc thù ngành dịch vụ: ca làm kéo dài, thời gian cá nhân bị nuốt chửng, bạn bè gặp nhau khó, yêu đương cũng là chuyện xa vời. Có những ngày anh rời khách sạn khi trời tối và trở lại khi trời chưa sáng. Tài gọi đó là sự đánh đổi của tuổi trẻ nhưng cũng thừa nhận cơ thể không phải cỗ máy. Sức khỏe thể chất và tinh thần trở thành thước đo để anh quyết định có nên tiếp tục một công việc. Anh bắt đầu tự đặt ranh giới: ăn uống điều độ, ngủ bù vào ngày nghỉ, hạn chế ôm việc ngoài ca… để bản thân không bị guồng quay của ngành dịch vụ bào mòn.

Bạn Lê Tấn Tài - Ảnh do nhân vật cung cấp

Khác với 2 bạn trẻ trên, Nguyễn Trần Xuân Mai - sinh viên ngành quản trị khách sạn đang làm ở bộ phận bar của một khách sạn ở TPHCM - tiếp cận lối sống cân bằng như một kỹ năng. Mỗi tuần làm việc 6 ngày nhưng Mai không để mình trôi đi trong công việc. Khi cảm thấy nhịp sống lệch pha, cô dành 1 ngày để xả hơi bằng cách tắt mạng xã hội, về sớm nấu ăn hoặc đi bộ một vòng rồi sắp xếp lại lịch trình. Với cô, môi trường làm việc an toàn và quản lý tôn trọng nhân viên quan trọng không kém thu nhập, bởi đó là nền tảng giúp người trẻ giữ được sự ổn định cảm xúc - yếu tố cốt lõi để cân bằng.

Bạn Nguyễn Trần Xuân Mai - Ảnh do nhân vật cung cấp

Từ 3 mảnh ghép trên, có thể thấy người trẻ không chạy trốn công việc. Họ chỉ không muốn đánh đổi toàn bộ cuộc sống để lấy công việc. Với họ, sự cân bằng công việc - cuộc sống là quá trình liên tục giằng co giữa trách nhiệm và nhu cầu riêng, giữa tham vọng và sức khỏe tinh thần. Trên hành trình ấy, mỗi người tự học cách giữ lại một phần cho bản thân để không bị cuốn trôi trong những guồng quay tưởng như không bao giờ dừng lại.

Lối sống thể hiện phản ứng của cả một thế hệ

Theo thạc sĩ Phạm Đình Khanh - Trưởng bộ phận Tham vấn tâm lý Trường đại học Văn Hiến - lựa chọn sống cân bằng của các bạn trẻ là hệ quả tất yếu của môi trường lao động hiện đại, nơi con người bị buộc kết nối liên tục, năng suất trở thành thước đo giá trị và thực trạng kiệt sức tinh thần ngày càng tăng mạnh sau đại dịch COVID-19.

Dưới góc độ tâm lý học, mong muốn tách biệt giữa công việc và đời sống phản ánh nhu cầu an toàn và kiểm soát. Ranh giới người trẻ đặt ra không phải để né tránh công việc mà để chủ động giữ nhịp sống ổn định trong một xã hội biến động không ngừng. Khi ranh giới được xác lập, họ giảm được cảm giác bị cuốn vào vòng xoáy trách nhiệm, duy trì sự tỉnh táo để tái tạo năng lượng. “Đó là cơ chế phòng vệ lành mạnh, không liên quan đến việc hướng nội hay ngại giao tiếp mà đơn giản là bảo vệ nguồn lực tinh thần” - thạc sĩ Phạm Đình Khanh nhấn mạnh.

Trong bối cảnh xã hội ngày càng cạnh tranh, đa dạng và biến động, chính sự linh hoạt, tự nhận thức và điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn cuộc đời mới là yếu tố quyết định giúp người trẻ sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

Hải Quỳnh