Cho con học những điều lớn lao từ trang sách

Nhiều năm trước, “biến đổi khí hậu” có lẽ còn là một khái niệm to tát đối với trẻ thơ. Nhưng những năm gần đây, câu chuyện “trái đất nóng dần lên”, “môi trường bị ô nhiễm”, "bảo tồn, bảo vệ động vật hoang dã" đã không còn xa lạ khi trong nhiều tựa, bộ sách tranh đã được xuất bản. Thậm chí, trong nhiều sáng tác của mình, chính các cây bút nhí cũng đã để tâm và khai thác đề tài về môi trường qua lăng kính trẻ thơ.

Bộ sách với những câu chuyện nhỏ về môi trường dễ đọc, dễ cảm dành cho trẻ thơ

Tác giả Nguyễn Hữu Quỳnh Hương nói rằng, phụ huynh Việt Nam có thể chưa quen với việc chọn cho con đọc những cuốn sách có những nội dung về những vấn đề toàn cầu, nhưng đây cũng là một trong những đề tài được xuất bản thế giới quan tâm. Và cô vẫn không ngừng viết những cuốn sách liên quan đến môi trường cũng như tổ chức những buổi nói chuyện cùng sách, cho trẻ nhỏ cùng khám phá thiên nhiên, muôn loài.

Với Quỳnh Hương, những hiểu biết của trẻ thơ từ những điều rất nhỏ trong trang sách có thể sớm gieo mầm nhận thức trong các em về tình yêu thương dành cho động vật và có ý thức trong việc gìn giữ, bảo vệ môi trường sống.

Những năm qua, Quỳnh Hương đã mang những câu chuyện trong bộ sách Hít hà mùi đất nước (giải B - giải thưởng Sách Quốc gia năm 2023) đến trò chuyện với trẻ em nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Nhiều tựa sách khác viết về môi trường, sự kết nối giữa con người với thiên nhiên của Nguyễn Hữu Quỳnh Hương cũng có sức lan tỏa: Sống xanh rồi mới sống nhanh, Thở giữa rừng người, Dạo bước với thời gian…

Rèn luyện thói quen đọc sách cho trẻ nhỏ đã khó, hướng các bé đến những cuốn sách có nội dung về những vấn đề lớn lao lại càng không dễ dàng. Nhưng mỗi bước đi vững vàng của trẻ thơ đều cần có bàn tay dẫn dắt của người lớn.

Từ Ô cửa sách (Đà Lạt), Thạc sĩ Vũ Thị Thanh Tâm không chỉ mở không gian đọc cho các em nhỏ phố núi mà còn dìu dắt các bé trở thành tác giả viết cho tuổi mình. Dự án Khi trẻ là tác giả đã trở thành điểm tựa cho những em nhỏ kể những câu chuyện qua góc nhìn trẻ thơ, trong đó có những cuốn sách thể hiện mối quan tâm của các bé về môi trường sống: Chiếc mai của cá con, Những câu chuyện về dòng sông, Đám trẻ ở vùng đất sương mù…

Đổi sách cũ, pin, dầu ăn...lấy cây xanh cũng là một trong những hoạt động giáo dục có ý nghĩa với trẻ thơ - Ảnh: Thái Hà Books

Điều đó phần nào cho thấy rằng, thế giới quan của trẻ thơ rất đa chiều. Và những cuốn sách mà các bé tự chọn đọc cũng có thể khiến người lớn bất ngờ: khám phá về lịch sử y học thế giới, những cuốn sách truyền cảm hứng từ các danh nhân, người nổi tiếng trên thế giới, những câu chuyện lan tỏa thông điệp ý nghĩa: trồng rừng, bảo vệ môi trường, bảo vệ động vật hoang dã…

Không chỉ có những câu chuyện cổ tích, phiêu lưu, khám phá, hài hước… mà những cuốn sách, đặc biệt là sách tranh với những mẩu chuyện nhỏ nhưng trao kiến thức bổ ích, thông điệp ý nghĩa cũng đã và đang góp phần tạo dựng nền tảng, gieo hạt tâm hồn, vun đắp ước mơ và nâng cao nhận thức cho các em nhỏ một cách rất giản dị, tự nhiên.

Trẻ nhỏ hôm nay là thế hệ làm chủ tương lai, sẽ là thế hệ rường cột góp phần to lớn trong việc tiếp tục gìn giữ, dựng xây và kiến tạo những giá trị. Dạy trẻ những điều lớn lao bắt đầu từ những câu chuyện nhỏ trong trang sách cũng chính là cách người lớn đang cùng nhau gieo hạt, vun trồng và bồi đắp nhân cách cho một thế hệ.

Hiện nay, có rất nhiều những tựa, bộ sách tranh không ngại đề cập đến những vấn đề toàn cầu, vừa trao gửi thông điệp ý nghĩa vừa kể những câu chuyện hấp dẫn với trẻ thơ: Chang hoang dã, Thiên nhiên kỳ thú, Biến đổi khí hậu, Tớ là công dân toàn cầu - Chung tay bảo vệ môi trường, Sự ấm lên toàn cầu, Sự ô nhiễm, không khí, nước và tiếng ồn…

Bộ sách best-seller và từng được trao giải A - giải thưởng Sách Quốc gia năm 2021 của nhà bảo tồn động vật hoang dã Trang Nguyễn

Nguồn tri thức đã và đang được mở rộng, theo những phương thức rất dễ tiếp cận và có ý nghĩa giáo dục. Sự lựa chọn trao gửi đến các em nhỏ những cuốn sách hay, tạo điều kiện cho các bé tham gia những chương trình, hoạt động bổ ích và thiết thực về môi trường thuộc về mối quan tâm và tình yêu thương, biết nghĩ cho những điều lớn lao thuộc về thế hệ mai sau của người lớn hôm nay.

Song Giang