Trẻ em Nhật Bản đánh đổi tuổi thơ trong cuộc đua thi cử khốc liệt

Sau tấm vé bước vào trường danh giá là nỗi căng thẳng kéo dài của trẻ Nhật Bản - Ảnh: Nippon

Một khảo sát mới do công ty giáo dục Sprix Inc thực hiện cho thấy, khoảng một nửa phụ huynh có con từng tham gia kỳ thi vào trung học cơ sở thừa nhận họ cảm thấy hối tiếc hoặc phần nào hối tiếc về trải nghiệm này. Khi mùa thi bước vào cao điểm, đặc biệt tại các đô thị lớn, áp lực đè nặng không chỉ lên học sinh mà còn lên chính gia đình các em.

Nhiều phụ huynh chia sẻ những ký ức không mấy dễ chịu trong quá trình con ôn luyện. Có người cho biết con họ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí xuất hiện các hành vi như giật tóc vì căng thẳng. Một số khác thừa nhận đã quát mắng, gây áp lực tinh thần cho con khi kết quả học tập không cải thiện.

Khảo sát được thực hiện với hơn 100 cặp phụ huynh - học sinh tại Tokyo và các tỉnh lân cận cho thấy, khi còn học tiểu học, các em dành trung bình gần 4 tiếng mỗi ngày cho việc học vào ngày thường và gần 6 tiếng vào cuối tuần. Phần lớn học sinh theo học các lớp luyện thi tới 4-5 ngày mỗi tuần, thậm chí có em đi học thêm hàng ngày. Tổng chi phí mà gia đình đầu tư cho kỳ thi này lên tới hàng triệu yên, phản ánh mức độ cạnh tranh và kỳ vọng đặt lên vai trẻ em từ rất sớm.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là những mất mát về mặt tinh thần của trẻ lại thường bị đánh giá thấp. Khi được hỏi về những điều phải từ bỏ trong giai đoạn ôn thi, trẻ em cho biết các em buộc phải hạn chế chơi với bạn bè, từ bỏ hoạt động ngoại khóa, ngủ ít hơn và hiếm khi bày tỏ cảm xúc thật với cha mẹ. Trong khi đó, nhiều phụ huynh không nhận thức đầy đủ mức độ hy sinh này, cho rằng con chỉ ''bớt chơi game'' hay ''xem TV ít hơn''.

Sự chênh lệch trong nhận thức ấy khiến nhiều đứa trẻ chọn cách im lặng chịu đựng. Một học sinh chia sẻ rằng điều khó khăn nhất không phải là bài vở, mà là cảm giác bị cô lập khi không thể chơi cùng bạn bè. Em từng lén gặp bạn sau giờ học nhưng không dám nói với cha mẹ. Những giờ học thêm kéo dài vào cuối tuần khiến các em cảm thấy mệt mỏi, nhưng lại không dám than vãn vì sợ bị cho là yếu đuối.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, gần 80% trẻ em cho rằng mất thời gian vui chơi là điều khắc nghiệt nhất trong giai đoạn ôn thi. Hơn 40% thừa nhận sau kỳ thi, các em dần hình thành cảm giác chán ghét việc học. Dù vậy, đa số vẫn cho rằng kỳ thi là ''thành công'', cho thấy trẻ em đang học cách chấp nhận áp lực như một phần tất yếu của cuộc sống, ngay cả khi điều đó làm tổn thương cảm xúc của chính mình.

Các chuyên gia giáo dục cảnh báo, việc đầu tư giáo dục sớm và chạy theo xu hướng thi cử có thể khiến phụ huynh vô tình cuốn con vào một cuộc đua quá sức. Khi thành tích được đặt lên trên sự phát triển toàn diện, trẻ em có nguy cơ đánh mất những năm tháng vô tư, điều vốn là nền tảng quan trọng cho sức khỏe tinh thần lâu dài.

Cuộc tranh luận về thi tuyển vào trung học cơ sở ở Nhật Bản không chỉ xoay quanh chuyện đậu hay trượt, mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn rằng liệu thành công có xứng đáng với cái giá là tuổi thơ và sức khỏe tinh thần của trẻ em hay không?

Gia Vũ (theo Mainichi)