Bóng chuyền nữ Việt Nam: Khi hào quang cũ không còn đủ

Muốn trở lại ngôi vô địch, Việt Nam không chỉ cần chơi như một đội từng thành công, mà phải chơi như một đội muốn lớn hơn chính mình - Ảnh: AVC

Trận thua này không chỉ khép lại một giấc mơ danh hiệu mà nó còn cho thấy đội tuyển đã chạm đến giới hạn, nơi tinh thần, kinh nghiệm và một vài cá nhân xuất sắc là chưa đủ nếu muốn bước lên nhóm mạnh thật sự của thế giới.

Từ nhà vô địch đến nhìn lại mình

3 chức vô địch liên tiếp ở AVC Nations Cup từng giúp BCNVN bước vào giải năm nay với tư thế rất khác. Đó không còn là một đội bóng đi tìm bất ngờ, mà là nhà vô địch phải bảo vệ vị thế. Vì vậy, thất bại 0-3 trước Hàn Quốc ở bán kết chắc chắn để lại nhiều tiếc nuối, thậm chí là thắc mắc.

Việt Nam thua 20-25, 19-25, 22-25. Nhìn vào tỉ số, đây không phải là trận đấu mà đội tuyển sụp đổ hoàn toàn. Cũng không thể nói thất bại này chỉ đến từ một vài khoảnh khắc kém may mắn. Hàn Quốc chơi nhanh hơn, đều hơn, phát bóng có sức ép hơn và tận dụng tốt hơn những điểm yếu của Việt Nam.

2 ván đầu cho thấy sự chênh lệch khá rõ. Khi bước một của Việt Nam không ổn định, các phương án tấn công trở nên dễ đoán hơn. Thanh Thúy và các đồng đội vẫn có những pha xử lý tốt, nhưng không đủ để kéo cả hệ thống ra khỏi sức ép liên tục từ đối thủ. Hàn Quốc không cần chơi một trận quá bùng nổ. Họ chỉ cần duy trì tốc độ, giữ nhịp phòng thủ - phản công và chờ Việt Nam mắc lỗi.

Ván 3 là phần đáng tiếc nhất. Việt Nam đã chơi tốt hơn, từng tạo được khoảng cách và có thời điểm dẫn điểm thuận lợi. Nhưng đúng lúc cần sự lạnh lùng để kéo trận đấu sang ván 4, đội tuyển lại không giữ được ưu thế.

Sa sút từ vòng bảng

Nếu chỉ nhìn trận bán kết, có thể nói Việt Nam thua vì Hàn Quốc mạnh. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Thật ra, hành trình mất cúp của Việt Nam đã bắt đầu từ trận thua Kazakhstan 2-3 ở lượt cuối vòng bảng.

Trận thua ấy khiến Việt Nam mất ngôi đầu bảng B, phải gặp Hàn Quốc ở bán kết. Đó là bước ngoặt lớn. Nếu đứng đầu bảng, đội tuyển có thể tránh đối thủ mạnh nhất bảng A và có con đường dễ thở hơn vào chung kết. Trong thể thao đỉnh cao, sai số ở vòng bảng có thể phải trả giá rất đắt ở vòng knock-out.

Việt Nam vẫn là đội bóng có bản lĩnh, có kinh nghiệm và có những cá nhân đủ tạo khác biệt ở mặt bằng Đông Nam Á cũng như nhiều đối thủ tầm trung châu Á. Nhưng khi gặp một đối thủ có nền tảng cao hơn, lối chơi nhanh hơn và chiều sâu tốt hơn, những vấn đề cũ lập tức hiện ra: bước một chưa chắc, chắn bóng chưa tạo đủ áp lực, phát bóng chưa đủ sát thương và tấn công còn phụ thuộc nhiều vào một vài mũi chủ lực.

Đó là lý do thất bại trước Hàn Quốc không nên được nhìn như một tai nạn. Nó giống một lời nhắc hơn: BCNVN đã tiến bộ rất nhiều, nhưng để tiến thêm một nấc nữa, đội tuyển phải thay đổi và nâng chuẩn mực của chính mình.

Đường tiến lên chưa bị bít lối

Việc không thể vô địch lần thứ tư liên tiếp chắc chắn là một cột mốc buồn. Nhưng cũng không nên xem đây là dấu chấm hết cho sự đi lên của BCNVN. Ngược lại, thất bại này có thể rất cần thiết.

Sau thất bại trước Hàn Quốc, Việt Nam sẽ gặp lại Kazakhstan ở trận tranh hạng ba - Ảnh: AVC

3 chức vô địch liên tiếp giúp đội tuyển có niềm tin, có vị thế và có sự chú ý lớn hơn từ người hâm mộ. Nhưng thành công kéo dài đôi khi cũng tạo cảm giác an toàn. Khi thắng nhiều ở một sân chơi, người ta dễ quên rằng các đối thủ cũng thay đổi, cũng mạnh lên, cũng tìm cách bắt bài mình.

AVC Nations Cup năm nay đã cho thấy điều đó. Kazakhstan đánh bại Việt Nam ở vòng bảng. Hàn Quốc, dù là tân binh của giải, vẫn cho thấy đẳng cấp của một đội từng thường xuyên góp mặt ở sân chơi lớn hơn và do rớt hạng nên năm nay mới thi đấu ở AVC Nations Cup. Đài Bắc Trung Hoa cũng vào chung kết bằng chiến thắng thuyết phục trước Kazakhstan. Nói cách khác, sân chơi này không còn là nơi Việt Nam có thể chỉ dựa vào hào quang cũ.

Điều đội tuyển cần sau thất bại không phải là sự bi quan, mà là một cuộc nhìn lại nghiêm túc. Muốn trở lại ngôi vô địch, Việt Nam cần nhiều hơn tinh thần. Đội cần chiều sâu đội hình tốt hơn để không bị phụ thuộc quá nhiều vào một vài trụ cột.

Tranh hạng ba để giữ lại niềm tin

Sau thất bại trước Hàn Quốc, Việt Nam sẽ gặp lại Kazakhstan ở trận tranh hạng ba. Đây không phải trận đấu thủ tục. Với Việt Nam, đó là cơ hội để đứng dậy sau cú ngã, đồng thời trả lời cho trận thua 2-3 ở vòng bảng.

Kazakhstan cũng bước vào trận này sau một thất bại nặng nề. Họ thua Đài Bắc (Trung Quốc) 0-3 ở bán kết, trong đó 2 ván sau có cách biệt khá lớn. Điều đó cho thấy Kazakhstan không phải không có điểm yếu.

Tuy nhiên, đây sẽ là trận đấu rất khó. Kazakhstan có thể hình, sức mạnh và đã có lợi thế tâm lý vì từng thắng Việt Nam ở vòng bảng. Trong một trận tái đấu, Việt Nam không chỉ cần quyết tâm, mà còn phải điều chỉnh chiến thuật.

Một tấm huy chương đồng không thể thay thế chức vô địch đã mất, nhưng nó có ý nghĩa riêng. Nó giúp đội tuyển khép lại giải đấu bằng một phản ứng tích cực, giữ lại niềm tin và cho thấy thất bại trước Hàn Quốc không kéo theo sự đổ vỡ tinh thần.

Việt Nam đã mất cúp, nhưng không mất tương lai. Vấn đề là sau thất bại này, đội tuyển có dám nhìn thẳng vào giới hạn của mình để nâng chuẩn hay không. Bởi muốn trở lại ngôi vô địch, Việt Nam không chỉ cần chơi như một đội từng thành công, mà phải chơi như một đội muốn lớn hơn chính mình.

Đặng Hoàng