Pakistan nỗ lực cứu vãn đàm phán Mỹ - Iran

Thủ tướng Pakistan Muhammad Shehbaz Sharif (trái) trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi (phải, phía trước) tại Islamabad, ngày 25/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo AP ngày 26/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã rời thủ đô Islamabad tối 25/4 nhưng sẽ quay lại Pakistan trong ngày 26/4 trước khi tiếp tục tới Moskva. Trước đó, ông đã tới Oman, quốc gia từng đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran và nằm bên eo biển Hormuz chiến lược.

Giới chức Pakistan cho biết giới lãnh đạo nước này đang chờ ông Araghchi trở lại để tiếp tục các nỗ lực trung gian. Tuy nhiên, chưa rõ khi nào phía Mỹ sẽ nối lại các cuộc tiếp xúc trong khu vực.

Nhà Trắng hôm 25/4 thông báo sẽ cử các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner tới Islamabad cho vòng đàm phán thứ hai với Iran. Tuy nhiên, ngay sau khi thông tin ông Araghchi rời Pakistan xuất hiện, ông Trump tuyên bố hủy chuyến đi vì thiếu tiến triển trong đàm phán với Tehran. Ông Trump nói Iran có thể liên hệ với Mỹ bất cứ lúc nào nếu muốn tiếp tục thương lượng.

Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn mà Washington và Tehran đạt được hôm 7/4, giúp phần lớn giao tranh lắng xuống sau các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, một thỏa thuận lâu dài vẫn chưa đạt được trong cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và gây chấn động kinh tế toàn cầu.

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm căng thẳng. Iran đang siết kiểm soát hoạt động đi lại qua tuyến hàng hải chiến lược này, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa các cảng của Iran. Một quan chức khu vực tham gia tiến trình hòa giải cho biết Tehran muốn Oman ủng hộ cơ chế thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu được vận chuyển qua trong thời bình.

Nguồn tin này cho biết Iran yêu cầu Mỹ chấm dứt phong tỏa trước khi bước vào vòng đàm phán mới, trong khi các nhà trung gian Pakistan đang tìm cách thu hẹp khác biệt lớn giữa hai bên.

Các cuộc trao đổi của ông Araghchi tại Oman chủ yếu tập trung vào các vấn đề liên quan tới eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran cũng đã điện đàm với những người đồng cấp tại Qatar và Saudi Arabia trong ngày 26/4.

Ngay cả trước diễn biến mới nhất, Bộ Ngoại giao Iran đã khẳng định mọi cuộc đàm phán với Mỹ sẽ diễn ra gián tiếp và phía Pakistan đóng vai trò trung gian. Điều này phản ánh sự hoài nghi của Tehran sau các vòng thương lượng gián tiếp trước đó không mang lại kết quả và sau đó Iran vẫn bị Mỹ và Israel tấn công.

Trong khi đó, tác động kinh tế từ cuộc xung đột ngày càng nghiêm trọng khi hoạt động vận chuyển dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng và phân bón qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Hai bên cũng tiếp tục đưa ra các cảnh báo quân sự. Bộ chỉ huy quân đội hỗn hợp Iran ngày 25/4 tuyên bố nếu Mỹ tiếp tục các hành động quân sự, bao gồm phong tỏa hải quân, Iran sẽ đáp trả mạnh mẽ. Trước đó, ông Trump đã ra lệnh quân đội Mỹ tiêu diệt các tàu nhỏ bị nghi rải thủy lôi trong khu vực.

Ông Trump cho biết chỉ vài phút sau khi ông hủy chuyến đi của các đặc phái viên tới Islamabad, Iran đã gửi một đề xuất mới mà ông mô tả là “tốt hơn nhiều”. Tuy nhiên, ông không tiết lộ chi tiết, chỉ nhấn mạnh yêu cầu then chốt là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vấn đề uranium làm giàu vẫn là điểm nóng trong căng thẳng giữa hai nước. Theo cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc, Iran hiện sở hữu khoảng 440 kg uranium được làm giàu ở mức tinh khiết 60%, cách cấp độ vũ khí không xa.

Ông Syed Mohammad Ali, nhà phân tích chính trị độc lập tại Pakistan, cho rằng việc trì hoãn đàm phán không nên bị xem là thất bại, bởi các cuộc tiếp xúc gián tiếp vẫn đang tiến triển. Ông nhận định căng thẳng giữa Washington và Tehran không thể được giải quyết trong thời gian ngắn, nhưng điều tích cực là lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì và cả hai bên đều muốn chấm dứt xung đột theo cách không gây phản ứng tiêu cực trong nước.

Cuộc chiến hiện đã gây thương vong lớn trong khu vực. Tại Iran, ít nhất 3.375 người đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát. Tại Liban, nơi giao tranh giữa Israel và Hezbollah tái diễn sau đó hai ngày, số người chết đã lên tới gần 2.500 người.

Ngoài ra, 23 người đã thiệt mạng tại Israel cùng hơn một chục người ở các quốc gia Arab vùng Vịnh. Nhiều binh sĩ Israel, quân nhân Mỹ và lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc cũng đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh liên quan.

Theo baotintuc.vn