Ông Trump nói sắp đạt thỏa thuận hòa bình, Iran phản đối không có thỏa thuận chính thức nào

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ sớm quyết định một thỏa thuận được đề xuất để gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, mặc dù hai nước dường như vẫn có sự khác biệt về các vấn đề quan trọng vốn là trọng tâm của cuộc xung đột. Ảnh: CNP

Sau cuộc họp kéo dài hơn hai giờ tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng với các cố vấn an ninh hàng đầu, ông Trump chưa công bố quyết định chính thức. Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, Tổng thống vẫn đang cân nhắc đề xuất kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump mô tả các điều khoản mà ông cho là cần thiết để đạt được hòa bình. Theo đó, Iran phải cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho tàu thuyền quốc tế mà không thu phí, tháo dỡ các thủy lôi trong khu vực và cho phép xử lý kho uranium làm giàu cao còn lại của nước này. Ông cũng cho biết Mỹ có thể dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran nếu các điều kiện được đáp ứng.

Tuy nhiên, các quan chức Iran nhanh chóng phủ nhận việc đã đạt được bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Washington. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - Esmaeil Baghaei - khẳng định các cuộc trao đổi thông điệp giữa hai bên vẫn đang tiếp diễn và chưa có thỏa thuận chính thức được ký kết.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim nhận định tuyên bố của ông Trump phản ánh phong cách quen thuộc của ông khi đưa ra những tuyên bố đơn phương trước khi các cuộc đàm phán kết thúc. Trong khi đó, hãng Fars cho rằng những phát biểu của nhà lãnh đạo Mỹ là sự pha trộn giữa “sự thật và dối trá”, đồng thời cáo buộc ông đang cố tạo dựng hình ảnh về một chiến thắng ngoại giao chưa tồn tại.

Một nguồn tin cấp cao của Iran nói rằng hai bên đã đạt được một số hiểu biết chính trị quan trọng, song thỏa thuận vẫn chưa được phê chuẩn và còn nhiều bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân cũng như tương lai của eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh việc quản lý eo biển Hormuz là vấn đề thuộc chủ quyền của Iran và Oman, đồng thời cho thấy Tehran khó chấp nhận các yêu cầu từ phía Mỹ về việc thay đổi cơ chế kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Các lãnh đạo chính trị và quân sự Iran cũng phát đi những thông điệp cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Mohammad-Bagher Ghalibaf tuyên bố Iran không tin vào những lời hứa mà chỉ đánh giá các bên thông qua hành động cụ thể. Ông đồng thời khẳng định Tehran sẵn sàng đối mặt với một vòng xung đột mới nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Trong khi đó, các nghị sĩ Iran bác bỏ khả năng chuyển giao hoặc từ bỏ kho uranium làm giàu của nước này cho bên thứ ba. Một số quan chức còn đặt câu hỏi về yêu cầu của Mỹ buộc Iran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân.

Về phía Mỹ, Phó Tổng thống JD Vance cho biết một thỏa thuận đang ở rất gần, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề phức tạp cần giải quyết. Các nguồn tin ngoại giao nhận định ông Trump có thể cần thêm thời gian không chỉ để đánh giá các điều khoản đàm phán mà còn để thuyết phục các đồng minh trong khu vực, đặc biệt là Israel, ủng hộ tiến trình ngừng bắn và hòa giải.

Những tín hiệu trái chiều từ Washington và Tehran cho thấy các cuộc thương lượng vẫn đang ở giai đoạn nhạy cảm. Dù triển vọng đạt được một thỏa thuận tạm thời đã rõ nét hơn, khoảng cách giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi như chương trình hạt nhân, việc quản lý eo biển Hormuz và các biện pháp trừng phạt vẫn còn đáng kể.

Trong bối cảnh chiến sự kéo dài nhiều tháng đã gây thiệt hại lớn về nhân mạng và làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát các động thái tiếp theo của cả Washington và Tehran, vốn có thể quyết định tương lai của lệnh ngừng bắn cũng như triển vọng hòa bình lâu dài trong khu vực.

Trọng Trí (theo Guardian)