Tiện lợi nhưng chưa chắc hiệu quả
Mệt mỏi vì lịch trình đưa đón 2 con học chính khóa, ngoại khóa suốt sáng, chiều, tối, khi đọc được những bài quảng cáo liên tục xuất hiện trên Facebook, chị Minh Quang (phường Tân Mỹ, TPHCM) quyết định tải ứng dụng học tiếng Anh với AI cho con với niềm tin con sẽ nói tiếng Anh như người bản xứ, có bạn trò chuyện, luyện phát âm suốt ngày… với chi phí bỏ ra mỗi ngày chỉ tầm 1 tô phở…
 |
| Tương tác thật giữa người dạy và người học giúp trẻ dạn dĩ trong giao tiếp hơn là chỉ học với AI - Nguồn ảnh: DOL English |
Từ ngày học tiếng Anh trên ứng dụng, tan học về, chưa kịp thay đồ, tắm rửa, các con đã cầm máy, ăn cơm cũng xem máy, người lớn hỏi thì nói “Con đang học với… thầy”. Thế nhưng, khi họp phụ huynh cuối năm, nghe giáo viên chủ nhiệm báo điểm trung bình môn tiếng Anh của con đi xuống, chị về tìm hiểu mới biết con có vào ứng dụng học nhưng chỉ chọn mục trò chơi, còn bài học và bài tập thì bỏ qua.
Ở chiều ngược lại, cô con gái đang học lớp Sáu của anh Đinh Tuấn rất siêng học với… “thầy” AI. Cô bé vào ứng dụng trò chuyện với “thầy” suốt ngày. Khổ nỗi, “thầy” không chỉnh cho bé những lỗi phát âm sai hoặc không đúng ngữ pháp, chỉ liên tục khen “Good job” (Làm tốt lắm). Dần dà, mỗi khi vào lớp bị thầy cô chỉnh chỗ sai hay cho điểm thấp, bé đâm chán và càng thích “thầy” AI. Tưởng luyện giao tiếp nhiều con sẽ dạn dĩ, không ngờ gặp ai, bé cũng chỉ chào được một câu bằng tiếng Anh rồi tắc tị vì “chỉ nói chuyện được với máy, không quen nói chuyện với người thật”.
Nhiều phụ huynh còn phản ánh: con làm bài tập trên ứng dụng thì đúng hết nhưng vào lớp thì điểm thấp. Hỏi thì con bảo rằng bài tập trên ứng dụng thường chỉ là trắc nghiệm. Vào lớp phải viết câu, chia thì, chuyển động từ… thì con… thua.
"Thầy" ảo không thay được người thật
Trong một buổi tư vấn chia sẻ về phương pháp học tiếng Anh cho trẻ tiểu học, THCS tại TPHCM, tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc - Chủ tịch Hội Nghiên cứu và Giảng dạy tiếng Anh TPHCM - cho rằng để có thể đánh giá một phương pháp học tiếng Anh hiệu quả với trẻ nhỏ hay không, cha mẹ cần xem phương pháp đó có phù hợp với lứa tuổi của trẻ hay không. Với trẻ nhỏ, tiếng Anh nên được học qua hình ảnh, câu chuyện, trò chơi, hoạt động giao tiếp và những tình huống gần gũi; không nên quá nặng về học thuật.
Ngoài ra, cha mẹ phải theo dõi xem trẻ có thực sự sử dụng tiếng Anh hay không. Một phương pháp hiệu quả không chỉ là giáo viên giảng hay, người máy nói tiếng Anh như gió mà là trẻ được hun đúc niềm đam mê học ngoại ngữ, được giao tiếp, và diễn đạt ý kiến bằng tiếng Anh. Lấy ví dụ từ bản thân, ông cho biết đang cho con gái theo học phương pháp Linearthinking do thấy hiệu quả cụ thể.
 |
| Chị Hà Đặng Như Quỳnh (bìa trái) - nghiên cứu sinh, Giám đốc học thuật tại DOL English - đề cao khả năng truyền cảm hứng và sự tận tâm trong việc giúp học sinh hình thành nền tảng tiếng Anh - Ảnh do nhân vật cung cấp |
Theo các chuyên gia ngôn ngữ, ở lứa tuổi nhỏ, khi trẻ chưa đủ năng lực hình thành khả năng tự học, việc phó mặc trẻ với chiếc điện thoại, máy tính và người thầy ảo dễ dẫn tới lệch mục đích học tập. Vai trò, sự hiện diện trực tiếp của giáo viên vẫn rất quan trọng, đặc biệt cần xây nền bằng các chương trình nhẹ nhàng như Starters, Movers, Flyers chứ không nên vào thẳng chương trình IELTS.
“Trẻ em cần được học trong một môi trường vui vẻ nhưng hoạt động vui chơi phải phục vụ mục tiêu học tập. Chúng tôi không chủ trương dùng thời gian trên lớp để mở phim ảnh hoặc cho học sinh giải trí thụ động, không biến lớp học thành nơi chỉ để giải trí. Mỗi hoạt động đều có mục tiêu rõ ràng và đều góp phần vào sự tiến bộ của các em”. Chị HÀ ĐẶNG NHƯ QUỲNH |
Về vấn đề này, chị Hà Đặng Như Quỳnh - nghiên cứu sinh, Giám đốc học thuật tại DOL English - chia sẻ: “Giáo viên dạy chương trình tiếng Anh trẻ em không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải thực sự hiểu tâm lý trẻ nhỏ. Dạy trẻ em đòi hỏi sự kiên nhẫn, khả năng quan sát và giúp học sinh cân bằng cảm xúc. Vì thế, tiêu chuẩn giáo viên chương trình Starters, Movers, Flyers của chúng tôi không chỉ nằm ở điểm số hay bằng cấp mà còn ở khả năng truyền cảm hứng và sự tận tâm trong việc giúp học sinh hình thành nền tảng tiếng Anh đúng ngay từ đầu”.
Chia sẻ thêm về vai trò của AI trong việc học ngoại ngữ của trẻ, chị Như Quỳnh cho rằng nếu biết cách tận dụng, AI sẽ là trợ lý cực kỳ hữu ích. “Đơn cử như ở DOL, nhờ ứng dụng công nghệ và AI, chúng tôi có những kho bài thi lớn giúp học sinh làm quen với định dạng đề thi và rèn luyện kỹ năng làm bài. Bên cạnh đó, học sinh có thể đọc các mẩu truyện ngắn, nghe các bài ngắn và hình thành thói quen nghe đọc tiếng Anh hằng ngày. Ngoài ra, AI có thể hỗ trợ kiểm tra phát âm, cũng như hỗ trợ học sinh trong phần viết và nói.
Cha mẹ không cần giỏi ngoại ngữ, chỉ cần tạo môi trường tốt cho con Nhiều cha mẹ hiểu nhầm rằng nếu mình không giỏi ngoại ngữ sẽ không thể hỗ trợ con học ngoại ngữ. Thực ra, phụ huynh không cần phải trở thành giáo viên ngoại ngữ tại nhà. Điều cha mẹ có thể làm tốt là tạo môi trường học tập tích cực cho con tìm hiểu kỹ để chọn phương pháp hiệu quả, phù hợp với trẻ nhỏ. Ví dụ, giúp con duy trì thói quen sử dụng tiếng Anh, khuyến khích đọc truyện đơn giản, hoặc đơn giản là thể hiện sự quan tâm mà không tạo áp lực về điểm số. Ở lứa tuổi nhỏ, cảm xúc học tập rất quan trọng. Nếu cha mẹ liên tục kiểm tra, sửa lỗi hoặc so sánh con với bạn, trẻ sẽ sợ học. Nhưng nếu cha mẹ tạo cho con cảm giác rằng ngoại ngữ là thứ có thể khám phá dần dần thì trẻ sẽ dễ duy trì động lực hơn. Tiến sĩ ĐỖ HỮU NGUYÊN LỘC |
Thanh Hà