Ngày 26/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ sau khi phương tiện này bị cho là xâm phạm không phận Iran trên khu vực Vịnh Ba Tư.
Theo tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải, các đơn vị phòng không Iran cũng đã khai hỏa nhằm vào một máy bay không người lái RQ-4 cùng một tiêm kích F-35 của Mỹ. IRGC cho biết các máy bay này sau đó đã rút khỏi khu vực, song không công bố thêm chi tiết về thiệt hại hay thời điểm chính xác xảy ra vụ việc.
IRGC đồng thời cảnh báo Tehran có quyền “đáp trả bất kỳ hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn nào của quân đội Mỹ gây hấn”, trong bối cảnh căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục leo thang.
Cùng ngày, hãng thông tấn Fars đưa tin máy bay Mỹ và Israel đã tấn công các tàu của Iran gần đảo Larak ở eo biển Hormuz, khiến “một số công dân Iran” thiệt mạng. Thông tin này hiện chưa được xác minh độc lập.
Trong khi tình hình quân sự vẫn nóng bỏng, các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington tại Doha, Qatar, được cho là đã đạt tiến triển đáng kể liên quan tới việc giải phóng khoảng 24 tỉ USD tài sản bị phong tỏa của Iran.
Theo hãng Tasnim, một bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản đang được thảo luận, trong đó Iran yêu cầu được tiếp cận ngay 12 tỉ USD sau khi văn kiện được công bố, còn phần còn lại sẽ được giải ngân trong vòng 60 ngày.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati đã tới Doha để xử lý các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận.
Theo các nguồn tin Iran, sự hiện diện của lãnh đạo ngân hàng trung ương cho thấy vấn đề giải phóng tài sản bị đóng băng đã trở thành một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình đàm phán.
Một số nguồn tin cho biết Tehran vẫn duy trì thái độ thận trọng do lo ngại Washington có thể không thực hiện đầy đủ các cam kết trong tương lai.
Trong khi đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cùng Tư lệnh quân đội Asim Munir đã tới Bắc Kinh để thảo luận với giới chức Trung Quốc về các nỗ lực hòa giải khu vực. Bắc Kinh tuyên bố sẵn sàng phối hợp nhằm thúc đẩy ổn định tại Trung Đông.
Phát biểu tại Ấn Độ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các cuộc thương lượng hiện chủ yếu tập trung vào việc thống nhất ngôn ngữ trong văn kiện khung và có thể kéo dài thêm vài ngày.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận đã tiến hành các “cuộc tấn công tự vệ” nhằm vào các bệ phóng tên lửa và tàu Iran quanh eo biển Hormuz, với cáo buộc Tehran đang tìm cách rải thủy lôi tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải “có ý nghĩa”, đồng thời nhấn mạnh khả năng “không đạt được thỏa thuận” vẫn hiện hữu.
Iran đã đồng ý “về nguyên tắc” việc xử lý lượng uranium làm giàu cao và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân. Tehran cũng có thể bắt đầu rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày sau khi một thỏa thuận chính thức được ký kết.
Khung thỏa thuận hiện tại cũng được cho là bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày trong khi các cuộc đàm phán riêng liên quan đến chương trình hạt nhân Iran tiếp tục diễn ra.
Thảo Nguyễn (theo turkiyetoday)
