Hệ thống giúp các ngân hàng ngăn chặn hàng ngàn tỉ đồng khỏi lừa đảo

Tại buổi họp báo, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước (NHNN) - cho biết, việc đưa vào vận hành hệ thống Simo đã giúp hệ thống ngân hàng giảm thiểu đáng kể các vụ lừa đảo, gian lận tài chính.

Theo ông, sự phát triển bùng nổ của thanh toán số đồng nghĩa với việc toàn ngành phải đối mặt với nhiều nguy cơ gian lận và tội phạm công nghệ cao. Trong bối cảnh đó, hệ thống Simo (kho dữ liệu thu thập toàn bộ tài khoản bị các ngân hàng gắn cờ nghi ngờ lừa đảo, gian lận) đang phát huy vai trò trong việc bảo vệ dòng tiền của người dân và giảm tải áp lực an ninh cho hệ thống ngân hàng.

Cơ chế hoạt động của Simo giúp ngăn chặn rủi ro ngay từ đầu quy trình giao dịch. Cụ thể, khi khách hàng thực hiện lệnh chuyển tiền, nếu tài khoản đích nằm trong danh sách đen của Simo, hệ thống sẽ lập tức đưa ra cảnh báo: “Tài khoản này đang bị nghi ngờ gian lận, bạn có chắc chắn muốn tiếp tục chuyển không?”. Cảnh báo kịp thời này giúp khách hàng chủ động tạm dừng giao dịch để kiểm tra lại, giữ an toàn tuyệt đối cho tài sản.

Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN - phát biểu tại họp báo - Ảnh: Quang Định

Cập nhật số liệu mới nhất tính đến ngày 17/5/2026, hệ thống Simo đã kết nối và nhận dữ liệu từ 149 tổ chức cung cấp. Đến thời điểm hiện tại, đã có 12 đơn vị (gồm 10 ngân hàng và 2 trung gian thanh toán) chính thức triển khai tính năng cảnh báo này đến người dùng cuối. Trong đó, Ngân hàng ACB (TPHCM) là đơn vị mới nhất vừa tham gia vào thứ Hai tuần này và Sacombank cũng đang hoàn tất thủ tục đăng ký để sớm đưa vào vận hành.

Hệ thống Simo đã phát tín hiệu cảnh báo giúp hơn 1,3 triệu lượt khách hàng chủ động dừng lệnh chuyển tiền, bảo vệ thành công số tài sản tương đương hơn 4.500 tỉ đồng không bị rơi vào tay kẻ gian. “Con số này dự kiến sẽ còn tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới khi có thêm nhiều tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ dịch vụ này cho khách hàng” - ông Phạm Anh Tuấn kỳ vọng.

Bên cạnh giải pháp Simo, để chủ động ứng phó với tội phạm số, đầu năm 2026, NHNN đã ban hành Thông tư 07/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung cho Thông tư 50 về an ninh bảo mật trong giao dịch trực tuyến. Thông tư mới này siết chặt các quy định kỹ thuật đối với thiết bị di động sử dụng ứng dụng ngân hàng nhằm ngăn chặn mã độc xâm nhập, đồng thời chuẩn hóa các yêu cầu bảo mật của tổ chức cung ứng dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế.

Nhờ hệ thống cảnh báo, các ngân hàng đã giúp chặn đứng hàng ngàn tỉ đồng lừa đảo

Tuy nhiên, đại diện NHNN cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Thực tế không có giải pháp công nghệ nào đảm bảo an toàn 100%. Mục tiêu của hệ thống ngân hàng là giảm thiểu rủi ro xuống mức thấp nhất”. Do đó, song song với việc nâng cấp công nghệ của ngành, việc giáo dục tài chính để người dùng nâng cao cảnh giác là vô cùng quan trọng, nhằm tránh tình trạng chủ tài khoản bị thao túng tâm lý và tự cung cấp mã OTP cho kẻ lừa đảo.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, thanh toán số giờ đây không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước mà đang tăng tốc bứt phá hướng ra quốc tế, trở thành cầu nối giao thương xuyên biên giới quan trọng.

Ở thị trường nội địa, phương thức này giúp các hộ kinh doanh và khu vực kinh tế phi chính thức dễ dàng tiếp cận nền kinh tế chính thức, tăng tính minh bạch để tiếp cận vốn vay, đồng thời cắt giảm đáng kể chi phí vận hành liên quan đến tiền mặt. Khi vươn ra tầm quốc tế, thanh toán số là "chìa khóa" để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và mở rộng không gian hội nhập kinh tế toàn cầu.

Quang cảnh buổi họp báo - Ảnh: Quang Định

Minh chứng rõ nét nhất là hạ tầng thanh toán song phương xuyên biên giới thời gian qua liên tục ghi nhận những cột mốc ấn tượng. Sau khi chính thức khai trương dịch vụ với Trung Quốc (đầu tháng 4/2026) và Hàn Quốc (cuối tháng 4/2026, chiều inbound), doanh số mua sắm của du khách 2 nước này khi đến Việt Nam đã tăng trưởng vượt kỳ vọng, chạm mốc nhiều tỉ đồng mỗi ngày, thay vì chỉ dừng lại vài trăm triệu đồng như giai đoạn trước.

Không dừng lại ở việc đón dòng khách quốc tế vào Việt Nam, hệ thống đang tăng tốc mở rộng chiều ngược lại để phục vụ người dân trong nước khi ra nước ngoài. Theo báo cáo từ NAPAS, dự kiến trong vòng 1 quý tới, chiều thanh toán cho du khách Việt Nam tại Trung Quốc và Singapore sẽ chính thức vận hành. Tiếp đó, các dự án kết nối kết nối chiều đi tại Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản dự kiến cũng sẽ hoàn thiện vào cuối năm 2026.

“Bên cạnh các đơn vị tiên phong như Sacombank kết nối với Alipay, hệ thống đang chuẩn bị khai trương chiều thanh toán với WeChat Pay. Bước đi chiến lược này hứa hẹn sẽ tiếp tục thu hút và kích cầu một lượng lớn khách hàng Trung Quốc chi tiêu tại thị trường Việt Nam trong thời gian tới” - ông Phạm Anh Tuấn chia sẻ.

Thanh Hoa