Iran lập hội đồng chuyển tiếp sau cái chết của lãnh tụ tối cao

01/03/2026 - 20:23

PNO - Cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel ngay giữa lòng Tehran đã kết thúc 37 năm nắm giữ quyền lực tối cao của Giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei. Sự kiện này không chỉ đẩy Iran vào tình thế hiểm nghèo mà còn khiến cả thế giới lo lắng dõi theo sự hình thành của một bộ máy lãnh đạo mới giữa làn bom đạn.

Một người phụ nữ khóc than cùng hàng nghìn người tập trung tại Quảng trường Enghelab ở Tehran để biểu tình ủng hộ chính phủ sau khi truyền thông nhà nước Iran xác nhận cái chết của Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei vào ngày 1/3/2026 - Ảnh: Majid Saeedi/Getty Images
Một người phụ nữ khóc than cùng hàng ngàn người tập trung tại Quảng trường Enghelab ở Tehran sau khi truyền thông nhà nước Iran xác nhận cái chết của Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei vào ngày 1/3 - Ảnh: Majid Saeedi/Getty Images

Theo Hiến pháp Iran, một Hội đồng lãnh đạo tạm thời gồm 3 thành viên đã chính thức được thiết lập để điều hành đất nước.

Hội đồng này bao gồm Giáo sĩ Alireza Arafi từ Hội đồng Giám hộ, Tổng thống Masoud Pezeshkian và Chánh án Tòa án Tối cao Gholam-Hossein Mohseni-Ejei. Nhiệm vụ cấp bách của họ là duy trì sự ổn định quốc gia cho đến khi Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên có thể bầu ra người kế vị chính thức.

Đây là một thách thức chưa từng có trong lịch sử hiện đại của quốc gia Cộng hòa Hồi giáo, nhất là khi lực lượng nòng cốt là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng đang rơi vào khủng hoảng lãnh đạo sau khi chỉ huy trưởng bị ám sát lần thứ hai trong vòng chưa đầy 1 năm.

Trong bối cảnh nội bộ rối ren, ông Ali Larijani - cố vấn chiến lược cấp cao và là cựu Chủ tịch Quốc hội - đã đưa ra những cảnh báo đanh thép. Ông cáo buộc Mỹ và Israel đang âm mưu "xâu xé và chia cắt" Iran, đồng thời gửi thông điệp răn đe mạnh mẽ tới các nhóm ly khai trong nước rằng bất kỳ nỗ lực lợi dụng tình hình nào cũng sẽ phải trả giá đắt.

Ông khẳng định các binh sĩ quả cảm và dân tộc Iran sẽ dạy cho những kẻ áp bức quốc tế một bài học không bao giờ quên.

Sức nóng từ Tehran đã nhanh chóng lan tỏa khắp khu vực. Tại Lebanon, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem tuyên bố sẽ không rời bỏ "chiến trường danh dự" và kiên quyết đối đầu với Mỹ - Israel.

Nhóm Hamas cũng lên tiếng chia buồn và nhấn mạnh ông Khamenei là điểm tựa lớn nhất cho phong trào kháng chiến của người Palestine. Ở chiều ngược lại, Israel không có dấu hiệu hạ nhiệt chiến trường khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định sẽ duy trì một "cầu hàng không" liên tục để tấn công các mục tiêu tại Tehran.

Căng thẳng không chỉ dừng lại ở những lời tuyên bố. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey bày tỏ sự lo ngại sâu sắc khi các căn cứ quân sự của họ tại Bahrain và các khu vực gần Cyprus trở thành mục tiêu của tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran. Ông John Healey mô tả Tehran đang phản ứng một cách "thiếu kiểm soát", đe dọa trực tiếp đến an ninh khu vực và quốc tế.

Giữa lúc lửa giận đang bùng phát, các quốc gia Vùng Vịnh (GCC) đã phải họp khẩn để tìm phương án ngăn chặn một cuộc chiến tranh tổng lực. Đối với những gia đình tại Trung Đông, nỗi lo sợ về một tương lai bất ổn, chia cắt đang hiện hữu hơn bao giờ hết.

Thế giới đang chứng kiến một Iran nỗ lực tựa vào những điều khoản pháp lý cuối cùng để giữ vững sự thống nhất, trong khi viễn cảnh xung đột toàn diện đang phủ bóng đen lên toàn vùng Trung Đông.

Nga và Trung Quốc đồng loạt lên án gay gắt

Ngay sau vụ ám sát chấn động nhắm vào Giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, 2 cường quốc Nga và Trung Quốc đã lập tức đưa ra những tuyên bố phản đối mạnh mẽ, coi đây là hành động thách thức các chuẩn mực quốc tế và đe dọa trực tiếp đến hòa bình khu vực.

Tại Moscow, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi lời chia buồn sâu sắc tới người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian. Nhà lãnh đạo Nga gọi vụ sát hại ông Khamenei cùng các thành viên gia đình là một hành động mang tính hoài nghi, vi phạm nghiêm trọng mọi chuẩn mực đạo đức con người và luật pháp quốc tế. Ông Putin cũng đặc biệt nhấn mạnh những đóng góp to lớn của cố Lãnh đạo tối cao trong việc đưa quan hệ Nga - Iran lên tầm đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời khẳng định sự ủng hộ chân thành nhất dành cho Chính phủ và nhân dân Iran trong thời điểm khủng hoảng này.

Cùng chung quan điểm phản đối, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra thông cáo khẳng định nước này cực lực lên án vụ tấn công. Bắc Kinh nhận định đây là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và an ninh của Iran, chà đạp lên các mục tiêu, nguyên tắc của Hiến chương Liên hiệp quốc cùng những quy tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế.

Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã bày tỏ quan điểm rõ ràng rằng các cuộc không kích của lực lượng Mỹ - Israel cũng như những lời kêu gọi thay đổi chế độ tại Iran là hoàn toàn không thể chấp nhận được. Phía Trung Quốc khẩn thiết kêu gọi các bên dừng ngay lập tức các hoạt động quân sự để mở đường cho những cuộc đàm phán hướng tới một giải pháp hòa bình bền vững.

Linh La (theo Al Jazeera)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI