Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu

Bài học từ 2 kiểu chơi của trẻ

07/01/2026 - 06:00

PNO - Trẻ em Inuit chơi với bất cứ thứ gì tìm được như gỗ mục, xương thú, chơi câu cá trên băng... Người Inuit, đã học về những thay đổi hằng ngày của thời tiết và sinh cảnh từ khi còn nhỏ.

Ảnh minh họa: Freepik
Ảnh minh họa: Freepik

Khi tìm hiểu về bài toán đối thoại với trẻ về biến đổi khí hậu, tôi bắt gặp nghiên cứu “Di sản của quá trình học tập thời thơ ấu với khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu”.

Nghiên cứu này tìm hiểu cách trẻ chơi và học về môi trường xung quanh, đồng thời chuẩn bị cho những sự thay đổi có thể xảy ra trong tương lai.

Nghiên cứu này so sánh 2 kiểu chơi của trẻ em thông qua di chỉ khảo cổ về đồ chơi của người Bắc Âu và người Inuit cùng sinh sống tại Greenland. Trẻ em Bắc Âu chơi đồ hàng, tàu thuyền, đồ chơi nấu ăn, đồ chơi vũ khí và được hướng dẫn sống theo luật lệ xã hội, tuân theo quy tắc và dựa vào nhau. Trong khi đó, trẻ em Inuit chơi với bất cứ thứ gì tìm được như gỗ mục, xương thú, chơi câu cá trên băng...

Khi thảm họa biến đổi khí hậu xảy ra vào thế kỷ XIII (còn gọi là Kỷ băng hà nhỏ), người Bắc Âu ở Greenland thiếu kỹ năng ứng phó, phải rời bỏ nơi sinh sống, di cư về khu vực ấm hơn và dân số bị suy giảm. Trong khi đó, người Inuit, đã học về những thay đổi hằng ngày của thời tiết và sinh cảnh từ khi còn nhỏ, vẫn tiếp tục sinh sống ở vùng đất lạnh giá này.

“Di sản” trò chơi đã giúp mỗi cộng đồng ứng phó khác nhau trước những biến đổi lớn về môi trường. Theo nghiên cứu, cách học hỏi, quan sát, trải nghiệm và sự dạy dỗ có thể ảnh hưởng đến mức độ chấp nhận và thay đổi của mỗi nền văn hóa, đồng thời tác động đến mối quan hệ của trẻ với môi trường và khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu.

Trong thế giới hiện đại, trẻ em và thiếu niên có nhiều kênh để tìm hiểu về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, khi điệp khúc “thảm họa”, “khí hậu” liên tục ập đến, một hiện tượng mới xuất hiện: các em trở nên mệt mỏi với chủ đề này. Mệt mỏi vì lo lắng về dịch bệnh, lũ lụt, ô nhiễm, sức khỏe; vì phải nghe đi nghe lại cùng một chủ đề ở khắp nơi và đôi khi các em còn nghi ngờ vào những con số hay thông tin về biến đổi khí hậu được đưa ra.

Lam Minh

Mời bạn đọc tham gia diễn đàn “Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu”

Biến đổi khí hậu không còn là dự báo xa xôi mà đã hiện diện rất cụ thể trong cuộc sống mỗi gia đình, mỗi vùng miền, mỗi quốc gia. Trong bối cảnh ấy, câu hỏi đặt ra không chỉ là dạy trẻ biết gì, mà quan trọng hơn là dạy trẻ sống thế nào để thích ứng và chung tay gìn giữ hành tinh.

Diễn đàn “Dạy trẻ thời biến đổi khí hậu” được mở ra nhằm tạo không gian đối thoại cởi mở để bạn đọc bày tỏ quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giới thiệu mô hình giáo dục kỹ năng sinh tồn, bảo vệ môi trường; đồng thời đề xuất các sáng kiến và giải pháp cho tương lai. Mỗi góc nhìn, mỗi câu chuyện sẽ góp phần chuẩn bị hành trang vững vàng hơn cho thế hệ trẻ trước những thách thức của thời đại.

Bài viết từ 800-1.200 chữ tham gia diễn đàn gửi về email: toasoan@baophunu.org.vn.

Theo bạn, có nên mạnh tay phạt tù người ngoại tình?
 

news_is_not_ads=
TIN MỚI