50 năm cùng bạn đọc phương Nam: NXB Kim Đồng viết tiếp hành trình gieo mầm văn hóa đọc

Nửa thế kỷ vun đắp văn hóa đọc phương Nam

Đây vừa là dịp đánh dấu hành trình nửa thế kỷ đồng hành cùng nhiều thế hệ độc giả phía Nam, vừa là cơ hội để những người làm sách, nhà văn, đối tác và bạn đọc nhìn lại vai trò của NXB Kim Đồng trong việc vun đắp văn hóa đọc và nuôi dưỡng tuổi thơ của hàng triệu người.

Tại buổi lễ, ông Văn Thành Lê - Giám đốc Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM - nhấn mạnh: “50 năm không đơn thuần là một cột mốc thời gian, mà là hành trình gắn bó với nhiều thế hệ độc giả lớn lên cùng thành phố và các tỉnh phía Nam”.

Ông Văn Thành Lê chia sẻ rằng đội ngũ làm sách cần ra sức làm dày thêm lịch sử và thành quả giá trị mà thế hệ trước đã tạo dựng

Nhìn lại những chuyển động của ngành xuất bản từ sau năm 1975 đến nay, khi chi nhánh Kim Đồng phía Nam từng chỉ là một văn phòng liên lạc nhỏ với nhiệm vụ tiếp nhận bản thảo gửi ra Hà Nội. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, nơi đây đã trở thành điểm kết nối quan trọng của các cây bút phương Nam với đời sống xuất bản cả nước.

Theo ông Văn Thành Lê, dấu ấn của chi nhánh còn nằm ở việc tạo dựng được một cộng đồng tác giả, dịch giả, họa sĩ và độc giả gắn bó lâu dài với Kim Đồng. “Tại Kim Đồng, chúng tôi vẫn thường nhắc nhau: Hãy nhìn vào trẻ thơ mà làm sách” - ông cho biết.

Sau đó, khi Kim Đồng mở rộng đối tượng phục vụ sang thanh thiếu niên, đội ngũ làm sách cũng tự nhắc mình phải nhìn vào người trẻ và các bậc phụ huynh để hiểu nhu cầu tiếp nhận mới của bạn đọc hôm nay.

Đông đảo khách mời tề tựu chúc mừng lễ kỷ niệm 50 năm thành lập của NXB Kim Đồng chi nhánh phía Nam

Từ những ngày đầu chỉ gom góp bản thảo gửi ra Hà Nội, chi nhánh Kim Đồng tại TPHCM đã dần trở thành nơi quy tụ hiệu quả nhiều cây bút viết cho thiếu nhi. Các tủ sách dành cho tuổi mới lớn, những làn sóng truyện tranh, sách dịch hay hệ thống nhà sách Kim Đồng phía Nam đều mang dấu ấn từ đây.

Đặc biệt, không thể không kể đến giai đoạn phát hành bộ truyện Doraemon như một bước ngoặt lớn trong quá trình thích ứng với cơ chế thị trường của NXB Kim Đồng. “Cơn sốt Doraemon” đã tạo ra cú hích phát hành và mở đầu cho hành trình đưa nhiều sản phẩm xuất bản quốc tế đến gần độc giả Việt Nam.

“50 năm không phải là một điểm dừng. Chúng ta đã qua mốc 50 năm thì không có lý gì để không đi xa hơn nữa” - ôngVăn Thành Lê chia sẻ, như một lời nhắc về trách nhiệm tiếp nối di sản của những người làm sách hôm nay.

Những người viết nên ký ức tuổi thơ nhiều thế hệ

Trong hành trình xây dựng và phát triển suốt nửa thế kỷ của NXB Kim Đồng, không thể thiếu dấu ấn của những cây bút gạo cội, những người đã chứng kiến từng bước chuyển mình của đội ngũ làm sách, từ những ngày còn nhiều khó khăn đến khi trở thành cái tên gắn bó với ký ức thuở nhỏ của nhiều thế hệ bạn đọc.

Nhắc nhớ về chặng đường này, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho rằng nơi đây từng là điểm tựa quan trọng cho nhiều cây bút trẻ phía Nam trong giai đoạn đầu cầm bút, khi cơ hội để một bản thảo được xuất bản vẫn còn phụ thuộc rất nhiều vào sự kết nối và niềm tin dành cho người viết.

Đối với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, NXB Kim Đồng tại TPHCM đã trở thành điểm kết nối đặc biệt giữa những người làm sách và nhiều thế hệ bạn đọc thiếu nhi khu vực phía Nam

Nhà văn cho biết, nhìn lại thời điểm bắt đầu cầm bút mới thấy giá trị của chi nhánh Kim Đồng phía Nam trong việc nâng đỡ những người viết trẻ. Bởi vào thời chưa có Internet hay mạng xã hội, những tác giả trẻ gần như chỉ có thể “gửi cầu may” bản thảo đến các nhà xuất bản mà không biết số phận tác phẩm sẽ đi về đâu.

Tuy nhiên, chính từ những kết nối âm thầm ấy, nhiều cây bút phía Nam đã có cơ hội bước vào đời sống văn học thiếu nhi. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho rằng thành quả của các thế hệ viết trẻ hôm nay là “trái ngọt” được vun đắp từ rất lâu, từ những ngày Kim Đồng kiên trì tạo dựng mạng lưới kết nối với người viết ở phía Nam.

Ông cũng chia sẻ rằng cuốn sách đầu tiên của mình được xuất bản vào năm 1985, giai đoạn mà điều kiện làm sách còn rất khó khăn. Vì vậy, với ông, Kim Đồng không đơn thuần là nơi xuất bản tác phẩm mà còn là một phần ký ức nghề nghiệp và tuổi trẻ.

Một vài tác phẩm do NXB Kim Đồng phát hành được trưng bày tại lễ kỷ niệm

Sứ mệnh lan tỏa tri thức trong thời đại số

Giữa bối cảnh ngành xuất bản bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, các đơn vị xuất bản ngày nay giữ vai trò quan trọng trong việc lan tỏa tri thức, bồi đắp nền tảng văn hóa đọc và góp phần thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa quốc gia.

Trước tình hình đó, ông Lê Hoàng - Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam phía Nam - đánh giá, chi nhánh Kim Đồng TPHCM là một trong những đơn vị có vai trò quan trọng trong việc phát triển văn hóa đọc khu vực phía Nam suốt nhiều thập niên.

Ông Lê Hoàng cho biết, 50 năm đồng hành cùng NXB Kim Đồng không chỉ là tình đồng nghiệp mà còn là tình bạn

“Đây là cơ hội phát triển nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, nâng cao chất lượng nội dung, phát triển đa dạng sản phẩm để đáp ứng tốt hơn nhu cầu đọc, học và giải trí của bạn trẻ” - ông nhấn mạnh.

Ông cũng kỳ vọng chi nhánh Kim Đồng tại TPHCM sẽ tiếp tục phát huy lợi thế của một môi trường trẻ trung, năng động để tìm kiếm những đề tài mới, cách thể hiện mới và những cây bút trẻ mới cho văn học thiếu nhi.

Ngoài việc ghi dấu qua những con số hay thành tựu xuất bản, hành trình nửa thế kỷ của NXB Kim Đồng tại phía Nam còn đọng lại qua những cuốn sách đầu đời, qua ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ bạn đọc lớn lên cùng từng trang sách và niềm tin rằng hành trình “cùng bạn đọc phương Nam” ấy sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm tới.

Phương Nhã