Đánh thức ký ức từ những vần thơ

Không dừng lại ở một chương trình biểu diễn thuần túy, đây là một hành trình văn hóa đa sắc màu, nơi văn học, âm nhạc và hội họa giao thoa để cùng thực hiện một sứ mệnh thiêng liêng: đánh thức ký ức và tri ân một thế hệ đã hiến dâng cả thanh xuân cho Tổ quốc.

Ký ức không ngủ yên

Với Trần Thiện Hà, thơ không phải là cuộc dạo chơi của chữ nghĩa hay sự cầu kỳ về hình thức. Thơ ông là lời của người trong cuộc kể lại cho chính mình về những vùng đất đã đi qua, những con người từng gặp và cả những mất mát đã mang theo suốt cuộc đời.

Nhà thơ Trần Thiện Hà

Mỗi câu chữ trong thơ ông là một lát cắt của đời sống, mỗi bài thơ là một mảnh ký ức được gìn giữ bằng tình yêu quê hương sâu nặng, nơi người ta thấy bóng dáng của đất lửa Quảng Trị, sự bao dung của rừng đước Cà Mau, sự khốc liệt nhưng đầy hào hùng trên tuyến đường huyết mạch 1C.

“Mùa mưa thì đồng nước mênh mông, chỉ có lau sậy với rừng chồi
Vận chuyển vũ khí bằng xuồng, mùa nắng thì mang nặng trên vai
Đó là đường huyền thoại 1C. Con đường góp công chống giặc giữ quê nhà
Hứng chịu bom đạn của quân thù bất kể mưa nắng ngày đêm…”

Chính sự chân thật, mộc mạc đã tạo cho thơ ông nhịp điệu của đời sống thực thụ. Khi những địa danh gắn với xương máu đồng đội được gọi tên, thơ không còn nằm yên trên trang giấy mà tìm thấy một đời sống khác trong âm nhạc. Sự kết hợp giữa chất thơ tự sự và ngôn ngữ âm nhạc đã tạo nên một không gian trải nghiệm đặc biệt, nơi khán giả như được trực tiếp bước đi trên những dặm dài dọc dải đất hình chữ S thân thương.

Các ca khúc ra đời từ thơ Trần Thiện Hà không đơn thuần được ví như một chuyến tàu trở về. Sự gặp gỡ này tạo nên một tầng cảm xúc đặc biệt, vừa thân thuộc với âm hưởng quê hương, vừa mang hơi thở của thời đại, giúp ký ức được kể bằng nhiều ngôn ngữ mà vẫn giữ trọn tinh thần cốt lõi. Chính sự dung hòa giúp những câu chuyện cũ tiếp tục sống trong dòng chảy văn hóa hiện đại. Thơ ông, nhờ âm nhạc, đã bước ra không gian rộng lớn hơn, trở thành điểm kết nối giữa cá nhân và cộng đồng, giữa người viết và người nghe.

Giữ lại tuổi hai mươi

Không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ ký ức bằng thơ và giai điệu, Trần Thiện Hà còn níu giữ thời gian qua dự án phục dựng ảnh Thời thanh xuân của chúng tôi. Ông tỉ mẩn hồi sinh những tấm hình ố nhòe để trả lại diện mạo tuổi đôi mươi cho đồng đội. Mỗi bức chân dung màu là một lời khẳng định về tuổi trẻ vĩnh cửu, giúp những người vợ, người mẹ gặp lại hình ảnh người thân trong những năm tháng đẹp nhất của đời người hay chính nhân vật trong ảnh được gặp lại phiên bản rực rỡ nhất của bản thân.

Cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa hiện tại và chính bản thân trong những năm tháng đã qua của những người chiến sĩ

Trong hành trình trao lại thanh xuân, có những khoảnh khắc nghẹn ngào khi những người con của một thời hoa lửa được đối diện với chính mình cách đây nửa thế kỷ. Nhà báo Ngô Hoàng Giang không khỏi xúc động khi nhận lại bức chân dung tuổi 21 của bà do Trần Thiện Hà phục dựng. Bà bồi hồi chia sẻ: “Tôi thực sự bất ngờ và cảm động. Những mảng màu phục dựng tài tình này đã mang tôi trở về đúng thời điểm hoạt động trong rừng đước. Nó là cả một bầu trời ký ức, là khuôn mặt tôi những ngày hừng hực lửa quyết tâm của tuổi trẻ”.

Từng sống qua thời bom đạn và cả nỗi nhớ nhung, cảm giác đợi chờ khi có người thân đi tập kết, Trần Thiện Hà thấu hiểu sâu sắc những gian khó thời chia cắt. Những trải nghiệm ấy trở thành động lực để ông không ngừng trăn trở trong việc giữ gìn ký ức.

Khánh Đan