Khám phá Hòn Kẽm Đá Dừng - miền sơn cước ở Đà Nẵng

Trong một ngày chớm hạ, chúng tôi xuôi theo dòng sông mẹ Thu Bồn để tìm đến Hòn Kẽm Đá Dừng - một địa danh còn khá hoang sơ, mới được nhiều người biết đến trong thời gian gần đây ở tỉnh Quảng Nam cũ, nay thuộc thành phố Đà Nẵng.

Dưới ánh nắng đầu mùa chưa gắt, hai chiếc thuyền nhẹ nhàng rẽ sóng đưa chúng tôi rời bến phà bắt đầu chuyến phiêu du. Chỉ sau gần nửa tiếng lênh đênh trên sông nước, khu vực trung tâm Hòn Kẽm Đá Dừng đã hiện ra trước mắt với vẻ đẹp thanh bình và nguyên sơ.

Thiên nhiên thanh bình và nguyên sơ

Hòn Kẽm Đá Dừng ở đâu?

Hòn Kẽm Đá Dừng nằm giữa hai huyện Hiệp Đức và Quế Sơn của tỉnh Quảng Nam trước đây, nay thuộc xã Quế Phước, thành phố Đà Nẵng.

Từ trung tâm thành phố Đà Nẵng hoặc Hội An, du khách có thể di chuyển theo Quốc lộ 1A qua ngã ba Hương An, rẽ về Đông Phú (Quế Sơn), sau đó tiếp tục theo Quốc lộ 14E hướng thị trấn Tân Bình (Hiệp Đức). Đi thêm khoảng 15km, những dãy núi trùng điệp của Trường Sơn Đông hiện ra cũng là lúc báo hiệu đã gần chạm đến địa danh này.

Chú Tiến- người lái đò địa phương

Vì sao gọi là Hòn Kẽm Đá Dừng?

Tên gọi Hòn Kẽm Đá Dừng đến nay vẫn có nhiều cách lý giải khác nhau. Theo lời kể của chú Tiến - một người lái đò địa phương, vào thời Pháp thuộc, người Pháp thường đi theo hướng sông Thu Bồn để khám phá, nghỉ ngơi vào dịp cuối tuần. Khi dừng chân tại đoạn sông phẳng lặng này để bơi và lặn, họ tình cờ phát hiện dưới lòng sông có quặng kẽm nên cái tên “Hòn Kẽm” ra đời. Còn “Đá Dừng” được lý giải bởi dọc khúc sông có nhiều tảng đá lớn nhô lên như chắn ngang dòng chảy.

Một số ý kiến khác lại cho rằng tên gọi này có liên quan đến dấu tích văn hóa Chăm Pa còn hiện diện trong khu vực. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có kết luận thống nhất và các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu thêm.

Di chuyển từ khu vực đậu xe đến bến phà khá dễ dàng

Đến đây để làm gì?

Hành trình đến Hòn Kẽm Đá Dừng đã là một trải nghiệm đáng nhớ. Men theo dòng Thu Bồn lên thượng nguồn, du khách sẽ bắt gặp những dải cát trắng nối dài mềm mại như dải lụa giữa núi non xanh thẳm của đại ngàn Trường Sơn.

Dọc 2 bên bờ sông là những bãi bồi xanh mướt bóng cây, in mình xuống dòng Thu Bồn hiền hòa, lặng lẽ chảy trôi. Khung cảnh ấy gợi nhớ đến những triền dâu xanh tốt một thời - nơi đã góp phần khai sinh nên làng lụa Mã Châu nổi tiếng của xứ Đàng Trong thuở nào.

Có lẽ điều tuyệt vời nhất ở nơi đây chính là cảm giác được hòa mình vào thiên nhiên nguyên sơ và kỳ vĩ. Ngồi trên thuyền, du khách vừa tận hưởng làn gió mát lành, vừa ngắm nhìn mây trời, sông nước yên ả, đủ để thấy lòng mình dịu lại sau tất cả. Cầu Trà Linh vắt ngang dòng sông như một nét chấm phá giữa không gian núi rừng bao la.

Cầu Trà Linh vắt ngang sông Thu phẳng lặng trôi

Nhiều người tìm đến Hòn Kẽm Đá Dừng để tổ chức những buổi picnic giữa thiên nhiên trong lành. Chỉ cần chuẩn bị sẵn đồ ăn, nước uống, vài vật dụng cần thiết hay một chiếc loa nhỏ để nghe nhạc là đã có thể tận hưởng một chuyến đi thư thái, tách biệt khỏi nhịp sống vội vã thường ngày.

Không chỉ sở hữu cảnh sắc hữu tình, nơi đây còn lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa Chăm Pa. Xung quanh khu vực từng phát hiện tượng thần Visnu cùng văn bia chữ Phạn, thường được người dân gọi là “Văn bia đá bùa”. Đá bùa là cách gọi của dân gian chỉ về những tấm đá, văn bia có khắc chữ lạ khi tình cờ nhìn thấy.

Văn bia khắc chữ Phạn tìm thấy ở dọc hai bên bờ sông

Vùng đất này cũng gắn với câu chuyện về Bà Thu Bồn, hay còn gọi là Bô Bô Phu nhân - một nữ tướng người Chăm nổi tiếng tài sắc. Hiện niên đại xây dựng dinh Bà vẫn chưa được xác định rõ, và nhiều giả thuyết cho rằng công trình này được dựng trên nền móng của một kiến trúc Chăm Pa cổ xưa.

Dinh Bà Trà Linh nhìn từ dòng sông lên

Mách bạn 'tất tần tật' kinh nghiệm

Đường đến Hòn Kẽm Đá Dừng khá bằng phẳng và thuận tiện di chuyển. Chúng tôi đi xe 35 chỗ vẫn có thể vào tận khu vực bến phà. Từ nơi đỗ xe đến bến chỉ mất khoảng 5-10 phút đi bộ để vận chuyển đồ đạc và thức ăn.

Bãi cát bằng phẳng, mịn màng nên việc di chuyển không quá khó khăn

Hiện nay, dịch vụ ghe đưa khách tham quan 2 lượt đi về cho đoàn 15 - 20 người có giá khoảng 2 triệu đồng. Ngoài ra, du khách cũng có thể đặt các bữa ăn mang đậm hương vị địa phương như gà cỏ nấu xôi, bê thui Nông Sơn, cá ngạnh nướng hay tôm sông nướng với mức giá một suất ăn khoảng 200.000 đồng/người.

Cá ngạnh - đặc sản vùng Hòn kẽm Đá Dừng

Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, thời điểm đẹp nhất để khám phá Hòn Kẽm Đá Dừng là vào khoảng sau 15 giờ. Khi ấy, ánh hoàng hôn bắt đầu nhuộm đỏ cả một vùng thượng nguồn sông Thu, tạo nên khung cảnh yên bình và thơ mộng như những thước phim.

Du khách có thể liên hệ trước với người dân địa phương để chuẩn bị phương tiện, đồ ăn, nước uống cũng như các dịch vụ hướng dẫn nếu cần thiết. Hiện chị Liên, cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Quế Phước là đầu mối hỗ trợ kết nối các đơn vị, tour tuyến du lịch cộng đồng tại địa phương.

Vì còn hoang sơ và chưa phát triển du lịch mạnh như nhiều điểm đến khác của Đà Nẵng nên lượng khách đến đây chủ yếu theo mùa, phần lớn là các nhóm đi tự túc. Do đó, nếu muốn có một chuyến đi thuận lợi, du khách nên chủ động liên hệ, sắp xếp trước lịch trình.

Dẫu hành trình có phần nắng nóng hay xa xôi, nhưng khi đặt chân đến nơi đây, cảm giác dịu mát từ dòng sông và sự bình yên của núi rừng như xua tan mọi mệt mỏi, chỉ còn lại sự thư thái và nhẹ nhõm giữa thiên nhiên.

Huỳnh Thị Kim Hoa