Giảm tính hàn lâm phim lịch sử sẽ thu hút khán giả

Khi lịch sử chạm vào cảm xúc người xem

Mưa đỏ và Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối không chỉ tái hiện chiến tranh bằng những trận đánh hay bối cảnh khốc liệt, mà còn gợi lên những khoảng lặng, những cảm xúc rất đời của con người trong chiến tranh. Chính những chi tiết ấy giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với khán giả.

Mưa đỏ chinh phục người xem bằng những câu chuyện, nhân vật rất đời

Trước đây, cũng đã có những bộ phim về đề tài lịch sử thu hút khán giả bởi kịch bản hay, đi vào lòng người.

Cánh đồng hoang là bộ phim về một chiến trường đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ - Đồng Tháp Mười. Một chiến trường không có núi non, không hầm hố tránh bom đạn, nước là một công sự mênh mông. Tránh pháo, tránh bom chỉ có một cách duy nhất là lặn.

Người lớn thì dễ, còn những đứa bé thì sao? Nhà nào có con nhỏ, cha mẹ đã chuẩn bị sẵn bao ni lông. Bom đạn tới thì cho đứa bé vào, nhận xuống nước, dứt bom thì trồi lên, mở ra cho nó thở. Những hình ảnh ngơ ngác của đứa bé được đưa ra khỏi túi ni lông là những minh chứng sống động, chân thực của chiến tranh.

Khi anh Ba Đô hi sinh, chị Sáu Xoa cõng con, bắn hạ máy bay và từ tấm ảnh của tên lính Mỹ, chị nhìn thấy một người đàn bà Mỹ bồng con chờ chồng. Chiến tranh dù ai thắng ai thua, số phận con người vẫn chịu đau khổ như nhau. Đó là thông điệp nhân văn trong một bộ phim của 3 chữ S - Nguyễn Quang Sáng, Hồng Sến, Trịnh Công Sơn.

Ván bài lật ngửa mở đầu bằng hình ảnh Nguyễn Thành Luân với vóc dáng lãng tử bước vào rừng cao su. Từ tiểu thuyết của Trần Bạch Đằng, đạo diễn Lê Hoàng Hoa đã sáng tạo thêm nhiều chi tiết, nhân vật phản diện đặc sắc như Lý Kai, Gã đầu bạc… tạo nên một series điệp báo thành công.

Có thể nói, đến nay khó có bộ phim tình báo nào vượt qua được Ván bài lật ngửa. Trường đoạn cuối với vòng hoa trước mộ Ngô Đình Nhu và lời tự sự “Dù sao, tôi cũng mất đi một đối thủ tầm cỡ” để lại ấn tượng sâu sắc về tâm lý nhân vật, lòng tự trọng và tự tôn của những con người ở 2 phía đối đầu.

Biệt động Sài Gòn lấy cảm hứng từ những câu chuyện có thật của lực lượng biệt động thành. Kịch bản chặt chẽ, bối cảnh được dàn dựng công phu từ các sự kiện lịch sử như tấn công Dinh Độc Lập, tòa Đại sứ Mỹ… Đan xen giữa những cảnh hành động là những trường đoạn đấu trí, những góc khuất nội tâm của nhân vật. Sự chân thực trong dàn dựng và diễn xuất, cùng các tuyến nhân vật được xây dựng cân bằng, đã chiếm trọn cảm tình của khán giả.

Giảm hàn lâm để lịch sử đến gần công chúng

Cái hay của những bộ phim này là dựa vào chính sử, dã sử, dật sử để hình thành kịch bản, nhưng không khô cứng mà đi vào đời sống con người, vào cảm xúc. Với giai đoạn hiện nay, nếu những nhà biên kịch, đạo diễn, nhà sản xuất yêu mến sử Việt cùng ngồi lại để khai thác những đề tài hay, lạ trong quá trình dựng nước và giữ nước, điện ảnh lịch sử hoàn toàn có thể hấp dẫn trở lại.

Những tác phẩm như Lá cờ thêu sáu chữ vàng, Trăng nước Chương Dương, Bên sông truyền hịch có thể kết hợp để làm nên một bộ phim về kháng chiến chống Nguyên - Mông. Những câu chuyện hậu cung trong sử Việt cũng không kém phần kịch tính: vụ án Thượng Dương cung thời Lý, vụ án Lệ Chi viên thời Lê sơ, hay nhiều câu chuyện còn lại ở triều Nguyễn cần được khảo cứu, đối chiếu để xây dựng kịch bản.

Nếu giảm đi tính hàn lâm, những bộ phim về đề tài lịch sử sẽ thu hút người xem hơn. Ở góc độ giáo dục, đó cũng sẽ là những kết nối để công chúng, đặc biệt là người trẻ, đến gần hơn với lịch sử nước nhà.

Lê Tấn Thời