Nơi bóng tối trở thành ánh sáng

Sân khấu mở cho mọi giác quan

Khởi đầu từ thành công của dự án Từ tai đến mắt vào năm 2024, doanh nghiệp xã hội Sunbox tiếp tục kết hợp cùng Viện Goethe TPHCM nhằm hiện thực hóa một giấc mơ táo bạo hơn. Anh Lương Linh - đồng sáng lập dự án - nhớ lại: “Chúng tôi luôn mơ ước thực hiện một vở kịch có toàn bộ diễn viên là người khiếm thị. Các bạn từ hàng ghế khán giả sẽ bước lên sân khấu để trở thành người diễn thực thụ”.

Sunbox từng thực hiện dự án Từ tai đến mắt giúp người khiếm thị có thể xem kịch tại rạp - Nguồn ảnh: Ở đâu cũng chụp

Đứng sau dự án là một đội ngũ đa dạng về kinh nghiệm và góc nhìn. Quản lý dự án là Quỳnh Ngân - một người khuyết tật vận động từng học tập tại Úc và hoạt động trong lĩnh vực truyền thông. Đồng hành cùng chị là họa sĩ, tác giả Lương Linh - phụ trách thiết kế và mô tả sân khấu. Đạo diễn Huy An (sân khấu Thiên Đăng) trực tiếp hướng dẫn diễn xuất. Đặc biệt, dự án dự kiến có sự đồng hành của những nghệ sĩ gạo cội: Nghệ sĩ ưu tú Thành Lộc, Nghệ sĩ nhân dân Kim Xuân, Nghệ sĩ ưu tú Hữu Châu…

Dự án được thiết kế với tiêu chuẩn đầu vào khắt khe, tiệm cận đề thi của các trường sân khấu - điện ảnh. Quá trình đào tạo dự kiến kéo dài 12-15 tuần (tháng 6 đến tháng 9/2026), gồm 24-30 buổi học (2 buổi/tuần), tập trung vào tiếng nói sân khấu, hình thể và diễn xuất. Hành trình này kết tinh bằng một buổi ra mắt dự kiến vào tháng 10 và buổi biểu diễn chính thức vào tháng 11/2026.

“Tôi kỳ vọng vở có thể được biểu diễn định kỳ trên sân khấu nhưng điều đó còn phụ thuộc chất lượng tác phẩm cũng như sự nghiêm túc của các diễn viên” - đạo diễn Huy An bày tỏ.

Nghệ thuật vượt khỏi chuẩn cũ

Thay vì chuẩn hóa người khiếm thị phải diễn như người sáng mắt, Hào quang trong bóng tối chọn một lối đi riêng: tôn trọng cách biểu đạt tự nhiên, khuyến khích diễn viên thành thật với cảm xúc và khả năng thể hiện. Theo đạo diễn Huy An, chính tâm hồn trăn trở, đồng cảm sâu sắc với thế giới xung quanh cùng sự kỷ luật, sáng tạo mới là nền tảng để bước vào nghệ thuật.

Hào quang trong bóng tối là hành trình trao cơ hội cho người khiếm thị khám phá bản thân - Nguồn ảnh: Hello Sunbox

Đồng thời, dự án còn chú trọng việc cải tạo không gian biểu diễn. Sân khấu dự kiến bổ sung các yếu tố xúc giác trên sàn diễn, giúp người khiếm thị định hướng bằng bàn chân. Đại diện ban tổ chức nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ tạo ra một không gian người khiếm thị và người sáng mắt cùng có thể làm chủ như nhau”. Khi đó, diễn viên khiếm thị có thể tự tin di chuyển, thực sự sở hữu thánh đường nghệ thuật của riêng mình.

Trong số những gương mặt khát khao đứng dưới ánh đèn, chị Khiết An - sinh năm 2000, ứng viên của dự án - không giấu được sự bất ngờ, hào hứng xen lẫn tò mò. Chị chia sẻ, với người khiếm thị, đặc biệt là khiếm thị bẩm sinh, việc hiểu và làm chủ các trạng thái biểu cảm phức tạp trên khuôn mặt hay định vị không gian hình thể là một thách thức lớn.
Tuy nhiên, đó cũng là điều chị mong chờ nhất: được va chạm, hóa thân và trở thành diễn viên chuyên nghiệp. “Tôi kỳ vọng dự án không chỉ giúp tôi khám phá tiềm năng và tự tin hơn mà còn góp phần mở rộng cơ hội để người khiếm thị không còn bị giới hạn trong môi trường nghệ thuật” - chị tâm sự.

Dù là dự án đào tạo miễn phí, Sunbox vẫn nỗ lực huy động các nguồn lực để hỗ trợ chi phí đi lại và dinh dưỡng cho học viên. Dự án cũng không đặt giới hạn độ tuổi, học vấn hay năng lực.

Anh Đăng Khoa - một sinh viên khiếm thị có năng khiếu võ thuật - được ban tổ chức khuyến khích tỏa sáng theo cách riêng. Điều kiện cần thiết duy nhất là tinh thần sẵn sàng và kỹ năng sử dụng phần mềm đọc màn hình chuyên dụng để tiếp nhận kịch bản.

Hồng Nga