Người nghèo ở Mỹ Latinh lao đao vì thiếu bác sĩ từ Cuba

26/04/2026 - 19:34

PNO - Việc Mỹ gây áp lực buộc các quốc gia láng giềng chấm dứt hợp tác y tế với Cuba đang đẩy hàng nghìn người nghèo tại khu vực Mỹ Latinh vào cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Một bác sĩ người Cuba vẫy tay từ trong xe buýt khi đến Sân bay Quốc tế Palmerola, Honduras vào tháng 2/2024 - Ảnh: Orlando Sierra/Getty Images
Một bác sĩ người Cuba vẫy tay từ trong xe buýt khi đến Sân bay Quốc tế Palmerola, Honduras vào tháng 2/2024 - Ảnh: Orlando Sierra/Getty Images

Bà Novlyn Ebanks, 73 tuổi, đáng lẽ đã có thể phẫu thuật mắt miễn phí tại bệnh viện St Joseph ở thành phố Kingston, Jamaica. Thế nhưng, quyết định đơn phương của chính phủ Jamaica vào tháng Ba, chấm dứt thỏa thuận y tế kéo dài 30 năm với Cuba khiến hy vọng của bà vụt tắt.

Trung tâm nhãn khoa, nơi vốn do các bác sĩ Cuba vận hành, giờ đây vắng bóng người thăm khám. Bà Ebanks chỉ còn cách tìm đến các cơ sở tư nhân với mức chi phí lên tới 350.000 đô la Jamaica, một số tiền quá lớn đối với gia đình bà.

Những "khoảng trống" y tế đau lòng

Trong những tháng gần đây, nhiều người dân khắp Mỹ Latinh và vùng Caribbean bỗng nhiên rơi vào tình cảnh thiếu hụt chăm sóc y tế khi chính phủ của họ đồng loạt nhượng bộ trước áp lực từ Washington.

Danh sách những quốc gia từ bỏ thỏa thuận y tế với Cuba ngày càng dài thêm với sự góp mặt của Jamaica, Guatemala, Guyana, Honduras, St Vincent và Grenadines, Bahamas, Antigua và Barbuda, cũng như Paraguay.

Yêu cầu các bác sĩ Cuba rời đi đột ngột đã tạo ra một cuộc khủng hoảng thực sự vì họ là những người vốn thường xuyên được cử đến vùng sâu vùng xa và các khu dân cư bị lãng quên.

Giới chuyên gia y tế lo ngại rằng nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là những cộng đồng nghèo nhất trong khu vực, nơi mà hệ thống y tế địa phương chưa kịp có phương án dự phòng hay thay thế.

Một bệnh nhân mắc bệnh tả đang được điều trị bằng dung dịch truyền tĩnh mạch do bác sĩ người Cuba thực hiện tại một bệnh viện ở L'Estere, Haiti, vào tháng 10/2010 -  Ảnh: Sophia Paris/Getty Images
Một bệnh nhân mắc bệnh tả đang được điều trị bằng dung dịch truyền tĩnh mạch do bác sĩ người Cuba thực hiện tại một bệnh viện ở L'Estere, Haiti, vào tháng 10/2010 - Ảnh: Sophia Paris/Getty Images

Nghịch lý của những lệnh trừng phạt

Phía Mỹ cáo buộc chương trình hợp tác y tế là một hình thức "lao động cưỡng bức" khi Chính phủ Cuba giữ lại phần lớn tiền lương của các bác sĩ. Tuy nhiên, Cuba lên tiếng bác bỏ cáo buộc và khẳng định đây chỉ là cái cớ để Nhà Trắng siết chặt cấm vận kinh tế, nỗ lực làm sụp đổ chính quyền đảo quốc này.

Thực tế, chương trình y tế quốc tế bắt đầu từ năm 1960 không chỉ là niềm tự hào của Cuba mà còn là nguồn thu ngoại tệ quan trọng, giúp hòn đảo này duy trì hệ thống giáo dục và y tế miễn phí cho người dân trong nước.

Trong bối cảnh hiện tại, Mexico là quốc gia hiếm hoi kiên quyết từ chối chấm dứt chương trình. Tổng thống Mexico khẳng định hơn 3.000 bác sĩ Cuba đang là sự trợ giúp tuyệt vời tại các vùng sâu vùng xa, nơi luôn thiếu hụt nhân lực y tế trầm trọng.

Nhiều nhà nghiên cứu và các tổ chức phi chính phủ đặt câu hỏi về tính nhân đạo trong các chính sách của Mỹ.

Bà Helen Yaffe, giảng viên cao cấp tại Đại học Glasgow (Scotland, Anh), cho rằng việc Mỹ cáo buộc vi phạm nhân quyền trong khi chính họ đang chặn các chuyến tàu chở dầu đến Cuba là một sự mâu thuẫn đầy cay đắng.

Hành động này trực tiếp đe dọa tính mạng của những trẻ sinh non trong lồng ấp khi hệ thống bệnh viện tại Cuba đối mặt với tình trạng mất điện liên tục.

Cuban doctors who participated in internationalist medical missions. Photo: MINSAP Cuba

Các bác sĩ Cuba tham gia các sứ mệnh y tế quốc tế. Ảnh: Bộ Y tế Cuba (MINSAP Cuba)

Dù Mỹ tuyên bố sẽ hỗ trợ "hiện đại hóa cơ sở hạ tầng" cho những quốc gia ngừng chương trình hợp tác y tế với Cuba, nhưng thực tế họ không hề cung cấp nhân sự thay thế hay đào tạo bác sĩ tại chỗ.

Tại Jamaica, Bộ trưởng Y tế Christopher Tufton thừa nhận sự ra đi của các bác sĩ Cuba đã để lại những khoảng trống khó lấp đầy, đặc biệt là trong lĩnh vực nhãn khoa và ung thư. Trong khi chờ đợi một giải pháp lâu dài, những người bệnh như bà Ebanks chỉ có thể nhớ về các bác sĩ Cuba "kiên nhẫn, khiêm tốn và thấu hiểu".

Linh La (theo The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI