Cựu giám đốc bệnh viện dành hơn 20 năm xây 'mái nhà hy vọng' cho trẻ em nhiễm HIV

Ông Guo Xiaoping được ca ngợi như một anh hùng, đã dành hơn 2 thập kỷ để tạo ra một thiên đường giáo dục cho trẻ em sống chung với HIV - Ảnh: Zhihu

Hơn 2 thập niên qua, ông đã âm thầm xây dựng một môi trường sống và học tập an toàn cho những em nhỏ sinh ra với căn bệnh từng bị xã hội kỳ thị sâu sắc.

Lớp học bắt đầu từ một phòng bệnh

Năm 2004, khi còn là giám đốc bệnh viện, ông Guo nhận thấy nhiều trẻ em trong khu điều trị AIDS đã đến tuổi đi học nhưng không thể đến trường như bạn bè đồng trang lứa.

Các em đều nhiễm HIV từ mẹ khi sinh ra. Nhiều em mất cha mẹ vì AIDS hoặc bị bỏ rơi ngay từ những ngày đầu đời. Dù vậy, với sự phát triển của y học hiện đại, người nhiễm HIV hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh nếu được phát hiện sớm và điều trị đều đặn.

Không đành lòng nhìn các em bị tước mất cơ hội học tập, ông Guo đã cải tạo một phòng bệnh thành lớp học nhỏ. Tại đây, ông cùng các y tá dạy các em học chữ, học toán và những kiến thức cơ bản đầu tiên.

Khi số lượng trẻ ngày càng tăng, lớp học nhỏ không còn đủ chỗ. Một người mẹ trước khi qua đời đã gửi gắm con mình cho ông chăm sóc. Từ những hoàn cảnh như thế, ông nhận ra mình cần làm nhiều hơn.

Năm 2006, với sự hỗ trợ từ bệnh viện và các nhà hảo tâm, Trường tiểu học Red Ribbon (Ruy băng đỏ) chính thức được thành lập. Đây được xem là trường học toàn thời gian duy nhất tại Trung Quốc dành riêng cho trẻ em nhiễm HIV.

Tên trường được lấy cảm hứng từ biểu tượng ruy băng đỏ - biểu tượng toàn cầu của sự cảm thông, nhận thức và hy vọng đối với những người sống chung với HIV/AIDS.

Những ngày đầu, ngôi trường phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Nỗi sợ hãi và định kiến khiến việc tuyển giáo viên trở nên vô cùng gian nan. Thậm chí, một số công nhân đang thi công trường cũng bỏ việc ngay khi biết học sinh ở đây mang HIV.

Không bỏ cuộc, ông Guo kiên trì thuyết phục từng người, xây dựng một đội ngũ giáo viên nội trú tâm huyết. Trong số đó có cả những người đang sống chung với HIV.

Cuộc chiến dài hơi chống lại sự kỳ thị

Sự tồn tại của ngôi trường từng gây nhiều tranh cãi. Có người cho rằng việc dành nguồn lực cho một nhóm trẻ đặc biệt là không cần thiết. Người khác lại cho rằng việc tách riêng các em ra khỏi hệ thống giáo dục phổ thông là một hình thức phân biệt đối xử.

Ông Guo đang thư giãn với học sinh trong sân trường - Ảnh: Zhihu

Ông Guo thừa nhận đây là một nghịch lý khó tránh. Tuy nhiên, theo ông, trong bối cảnh xã hội khi ấy chưa sẵn sàng đón nhận trẻ em nhiễm HIV, ngôi trường là nơi trú ẩn an toàn nhất cho các em.

Năm 2011, chính quyền địa phương bắt đầu hỗ trợ kinh phí hoạt động. Sau đó, ông Guo quyết định từ chức giám đốc bệnh viện để toàn tâm toàn ý điều hành trường học.

Hiện nay, Red Ribbon có đầy đủ lớp học, ký túc xá, nhà ăn, không gian sinh hoạt và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Các giáo viên không chỉ dạy học mà còn theo dõi sát sao việc uống thuốc kháng vi rút hằng ngày của học sinh, bởi chỉ cần bỏ thuốc một thời gian ngắn cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả điều trị.

Theo các báo cáo, toàn bộ học sinh hiện có tải lượng vi rút ở mức không phát hiện được, đồng nghĩa với việc vi rút được kiểm soát hiệu quả và nguy cơ lây truyền gần như bằng 0.

Điều khiến ông Guo trăn trở nhất không phải là bệnh tật mà là định kiến. Ông nhớ có thời điểm người dân địa phương từ chối nhận tiền do học sinh trong trường đưa vì lo ngại HIV có thể lây qua tiền giấy.

Sau nhiều năm kiên trì tuyên truyền và đồng hành cùng cộng đồng, nhận thức xã hội dần thay đổi. Các chủ cửa hàng quanh trường giờ đây đối xử với học sinh như bất kỳ đứa trẻ nào khác.

“Suốt những năm qua, không có một đứa trẻ nào ở trường qua đời. Đó là điều kỳ diệu” - ông chia sẻ với truyền thông Trung Quốc.

Ông nói thêm: “Điều khác biệt duy nhất giữa các em và những đứa trẻ khác là mỗi ngày các em phải uống thêm 1 viên thuốc”.

Theo ông, những đứa trẻ sinh ra đã nhiễm HIV không có lỗi. Các em xứng đáng được yêu thương, được tôn trọng và có cơ hội xây dựng tương lai như mọi người khác.

Những cuộc đời thay đổi

Một trong những học sinh đầu tiên của trường là Cuicui (tên đã được thay đổi). Khi đến trường năm 7 tuổi, em thường xuyên bị bạn bè cùng trang lứa xa lánh.

Cuicui vẫn nhớ lần đầu gặp ông Guo. Ông đã ngồi ăn chung một bát thức ăn với em - điều mà rất ít người dám làm vào thời điểm đó. “Tôi cảm thấy mình được chấp nhận” - cô kể.

Cuicui trong lễ cưới của mình và ông Guo đang ngồi ghế chủ hôn

Năm 2017, Cuicui đỗ đại học và sau đó làm việc cho một công ty trí tuệ nhân tạo. Năm 2023, cô tổ chức đám cưới ngay tại ngôi trường đã nuôi dưỡng mình khôn lớn. Chồng cô cũng là người sống chung với HIV.

Một học sinh khác là Huoji (tên đã thay đổi), đến từ vùng núi thuộc tỉnh Tứ Xuyên. Sinh ra với HIV, cậu lần lượt mất cha mẹ và 3 người em vì AIDS.

Năm 2022, ông Guo lên tận vùng núi để đón một số trẻ em nhiễm HIV về trường. Ban đầu, Huoji không nằm trong danh sách vì số lượng tiếp nhận có hạn. Tuy nhiên, ông đã quyết định nhận thêm cậu bé. Hiện nay, Huoji học tập rất chăm chỉ với ước mơ trở thành bác sĩ để “cứu giúp nhiều người hơn”.

Sau khi nghỉ hưu vào năm 2023, ông Guo bàn giao việc quản lý trường cho bà Wang Xia - nguyên điều dưỡng trưởng bệnh viện truyền nhiễm và cũng là một trong những người đầu tiên tham gia giảng dạy cho các em.

Theo thống kê đến năm 2025, Trường Red Ribbon có 46 học sinh nội trú và hỗ trợ thêm 16 học sinh khác chi phí học tập, sinh hoạt. Gần 20 năm hoạt động, trường đã chăm sóc 127 trẻ em đến từ 14 tỉnh thành trên khắp Trung Quốc, trong đó 65 em đã có việc làm ổn định.

Câu chuyện của ông Guo không chỉ thay đổi cuộc đời hàng trăm đứa trẻ mà còn góp phần thay đổi cách nhìn của xã hội đối với người mắc HIV - Ảnh: Zhihu

Nhiều cựu học sinh đã lập gia đình và sinh con khỏe mạnh nhờ các biện pháp phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con, góp phần chấm dứt vòng luẩn quẩn của căn bệnh qua nhiều thế hệ.

Câu chuyện của ông Guo không chỉ thay đổi cuộc đời hàng trăm đứa trẻ mà còn góp phần thay đổi cách nhìn của xã hội đối với người sống chung với HIV.

Một cư dân mạng Trung Quốc bình luận: “Những đứa trẻ ấy không làm điều gì sai. Các em không thể lựa chọn hoàn cảnh mình sinh ra. Điều các em cần là một cơ hội để sống một cuộc đời bình thường”.

Và trong hành trình ấy, ông Guo Xiaoping đã trở thành người mở cánh cửa đầu tiên.

Thảo Nguyễn (theo SCMP)