Thí điểm mô hình xe đạp điện công cộng không trạm đỗ kết nối tuyến metro số 1

Quyết định được đưa ra sau quá trình phối hợp khảo sát, đánh giá giữa Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng (MCPT) thuộc Sở Xây dựng với HCMC C4IR và các đơn vị liên quan.

Theo định hướng, dự án nhằm bổ sung phương thức di chuyển ngắn, linh hoạt, thân thiện môi trường, hỗ trợ người dân kết nối từ khu dân cư, trường học, khu làm việc, khu thương mại đến các đầu mối vận tải hành khách công cộng như metro, xe buýt và bến thủy.

HCMC C4IR và Sunwah trao biên bản hợp tác chiến lược nhằm đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 - Ảnh: Sunwah Việt Nam

Việc triển khai phù hợp với Đề án Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân được UBND TPHCM phê duyệt tại Quyết định số 3998/QĐ-UBND.

Điểm đáng chú ý của dự án là thí điểm đồng thời 2 cấu phần đổi mới sáng tạo về mô hình vận tải đô thị. Thứ nhất là mô hình kết nối chặng đầu, chặng cuối với hệ thống vận tải hành khách công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. Thứ hai là mô hình vận hành không trạm đỗ (dockless) được kiểm soát bằng công nghệ định vị, quản lý phạm vi hoạt động và hỗ trợ kiểm soát vị trí dừng, đỗ phương tiện. Đây là mô hình lần đầu được nghiên cứu triển khai tại Việt Nam, có khả năng ngăn ngừa tình trạng đỗ xe tràn lan, đồng thời còn bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị.

Phạm vi thí điểm gồm 3 phân khu, đều lấy việc kết nối chặng cuối với tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) làm trục xuyên suốt, song cách tiếp cận tại mỗi khu vực được thiết kế phù hợp với đặc điểm hạ tầng và nhu cầu di chuyển riêng.

Tại khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM và Khu Công nghệ cao TPHCM, dự án áp dụng mô hình trạm đỗ cố định trong khuôn viên có quản lý tập trung, phục vụ di chuyển nội khu và kết nối ra các ga metro liền kề.

Sản phẩm xe điện dự kiến triển khai

Tại khu vực phường An Khánh (Thảo Điền, An Phú, Thủ Thiêm), dự án kết hợp 2 mô hình: trạm đỗ cố định bố trí tại các ga metro, bến thủy và đầu mối vận tải hành khách công cộng; đồng thời nghiên cứu áp dụng mô hình không trạm đỗ (dockless) có kiểm soát, giới hạn trong khu dân cư - thương mại Thảo Điền - An Phú, nơi có nhu cầu di chuyển ngắn và mật độ kết nối cao.

Dự án do Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng (MCPT) chủ trì, phối hợp với Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM (HCMC C4IR) điều phối, Công ty TNHH Sunwah Loco - liên doanh giữa Tập đoàn Sunwah và Công ty Locolla (Hồng Kông, Trung Quốc) tham gia với vai trò chủ đầu tư cung cấp giải pháp công nghệ, phương tiện và phương án vận hành.

Dự án là một trong những kết quả của Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 được UBND TPHCM giao HCMC C4IR theo dõi, đôn đốc, triển khai thực hiện.

Về dài hạn, kết quả thí điểm sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn để TPHCM xem xét cơ chế nhân rộng giải pháp tại các khu vực có nhu cầu di chuyển ngắn và mật độ kết nối cao, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị đang được Thành phố tích cực mở rộng.

Dự án đồng thời góp phần thực hiện các định hướng phát triển giao thông xanh, giao thông thông minh và chuyển đổi năng lượng của Thành phố, trong đó có lộ trình hình thành Vùng phát thải thấp (Low Emission Zone) và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo cam kết của Việt Nam.

Ngọc Thùy