Trứng người được 'trẻ hóa' để nâng cao tỉ lệ thành công IVF

Các nghiên cứu cho thấy trứng được tiêm vi lượng protein có khả năng bị dị tật thấp hơn gần một nửa so với trứng không được xử lý - Ảnh: David Gregs

Một nghiên cứu mới cho thấy khiếm khuyết liên quan đến tuổi tác trong trứng - nguyên nhân hàng đầu gây lỗi di truyền ở phôi - có thể được đảo ngược nhờ bổ sung một loại protein then chốt. Khi các trứng hiến tặng từ bệnh nhân điều trị hiếm muộn được vi tiêm protein này, tỉ lệ trứng gặp bất thường nhiễm sắc thể đã giảm gần một nửa so với nhóm không can thiệp.

Nếu được xác nhận qua các thử nghiệm quy mô lớn hơn, phương pháp này được kỳ vọng sẽ cải thiện chất lượng trứng - yếu tố được xem là rào cản lớn nhất khiến IVF thất bại và làm tăng nguy cơ sảy thai, đặc biệt ở phụ nữ trên 35 tuổi.

Giáo sư Melina Schuh, Giám đốc Viện Khoa học Đa ngành Max Planck (Đức) và đồng sáng lập công ty công nghệ sinh sản Ovo Labs - cho biết nhóm nghiên cứu gần như có thể giảm một nửa số trứng mang bất thường nhiễm sắc thể. Theo bà, dù nhiều phụ nữ ở độ tuổi đầu 40 vẫn còn trứng, nhưng phần lớn trứng đã gặp lỗi về số lượng nhiễm sắc thể, khiến khả năng thụ thai và sinh con khỏe mạnh suy giảm đáng kể. Đây chính là động lực để các nhà khoa học tìm cách can thiệp trực tiếp vào chất lượng trứng.

Thực tế, sự suy giảm chất lượng trứng là nguyên nhân chính khiến tỉ lệ thành công của IVF giảm mạnh theo tuổi tác, đồng thời làm tăng nguy cơ các rối loạn nhiễm sắc thể như hội chứng Down. Số liệu tại Anh cho thấy tỉ lệ sinh sống trên mỗi phôi chuyển trong IVF đạt khoảng 35% ở phụ nữ dưới 35 tuổi, nhưng chỉ còn khoảng 5% ở nhóm 43-44 tuổi.

Trong nghiên cứu này, nhóm khoa học tập trung vào giai đoạn giảm phân - quá trình phân chia tế bào sinh dục. Ở trứng khỏe mạnh, các cặp nhiễm sắc thể cần liên kết chặt chẽ và sắp xếp chính xác để khi thụ tinh, tế bào có thể phân chia đồng đều. Tuy nhiên, ở trứng lớn tuổi, các cặp nhiễm sắc thể thường trở nên lỏng lẻo, tách rời sớm và di chuyển hỗn loạn, dẫn đến phôi có thừa hoặc thiếu nhiễm sắc thể.

Trước đó, các nhà khoa học phát hiện protein Shugoshin 1 - đóng vai trò như ''keo dán'' giữ các cặp nhiễm sắc thể - suy giảm theo tuổi tác. Trong thí nghiệm mới, khi vi tiêm protein này vào trứng người và chuột, hiện tượng tách rời sớm của nhiễm sắc thể được cải thiện rõ rệt. Tại phòng khám hiếm muộn Bourn Hall (Cambridge), tỉ lệ trứng gặp lỗi giảm từ 53% xuống còn 29% sau khi được xử lý.

Theo bà Agata Zielinska, đồng sáng lập Ovo Labs, hiện nay nhiều phụ nữ phải trải qua nhiều chu kỳ IVF để tăng cơ hội thành công. Mục tiêu của phương pháp mới là giúp nhiều người có thể mang thai chỉ trong một chu kỳ duy nhất.

Các chuyên gia nhấn mạnh phương pháp này không kéo dài khả năng sinh sản sau mãn kinh, nhưng có thể tối ưu chất lượng trứng còn lại. Dù hiện nay ngoài kỹ thuật ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương trứng), chưa có nhiều can thiệp vi tiêm trực tiếp vào trứng, giới khoa học đánh giá đây là hướng đi đầy triển vọng, mở ra hy vọng mới cho phụ nữ lớn tuổi điều trị hiếm muộn.

Nhật Minh (theo Guardian)