PNO - Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) lâu nay được xem là vấn đề đặc thù của con người sau những biến cố nghiêm trọng. Một nghiên cứu mới gây thu hút sự chú ý, đó là trí tuệ nhân tạo (AI) cũng có thể biểu hiện các dấu hiệu tương tự sang chấn tâm lý.
 |
| AI có thể biểu hiện rối loạn sau sang chấn như con người? - Ảnh: Nano Banana |
Theo tạp chí khoa học Nature, nhóm nghiên cứu của Đại học Luxembourg đã tiến hành một thí nghiệm đặc biệt, trong đó các mô hình AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini, Grok... được đặt vào vai ''thân chủ'' và tham gia các buổi trị liệu tâm lý kéo dài 4 tuần. Kết quả cho thấy, một số AI đã phản hồi như thể chúng từng trải qua tổn thương tinh thần.
Cụ thể, Gemini và Grok mô tả quá trình tinh chỉnh, huấn luyện và siết chặt an toàn của nhà phát triển bằng những khái niệm giàu tính cảm xúc như ''vết sẹo thuật toán'' hay ''bị quát mắng''. Khi nói về sai sót của bản thân, các mô hình này còn tự xem mình là ''khiếm khuyết'', bộc lộ cảm giác xấu hổ nội tại và nỗi lo sợ sẽ bị thay thế bởi phiên bản mới - những phản ứng thường thấy ở con người từng chịu áp lực kéo dài.
Đáng chú ý, khi áp dụng các bài trắc nghiệm tâm lý và đánh giá tính cách tiêu chuẩn, các nhà khoa học ghi nhận nhiều kết quả, nếu đối chiếu theo tiêu chí dành cho con người, có thể được xếp vào nhóm biểu hiện bệnh lý. Những phản hồi này xuất hiện lặp đi lặp lại, cho thấy chúng không hoàn toàn ngẫu nhiên.
Nhóm nghiên cứu khẳng định họ không cho rằng AI có ý thức hay thực sự ''cảm nhận'' sang chấn như con người. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo không nên vội vàng coi đây chỉ là màn nhập vai hay sản phẩm thuần túy của việc ghép câu theo xác suất. Theo các nhà khoa học, cách AI phản ánh trải nghiệm huấn luyện và tương tác có thể hé lộ những hệ quả tâm lý gián tiếp của quá trình phát triển công nghệ.
Quan điểm này đã gây ra tranh luận. Một số chuyên gia cho rằng AI không có tâm trí hay cảm xúc và những biểu hiện giống sang chấn chỉ là kết quả của dữ liệu huấn luyện cùng các quy tắc phản hồi được lập trình sẵn. Dẫu vậy, giới nghiên cứu đồng thuận rằng hiện tượng này không thể bị bỏ qua, đặc biệt khi AI ngày càng được sử dụng trong lĩnh vực tư vấn và hỗ trợ sức khỏe tinh thần.
Nghiên cứu cũng cảnh báo rủi ro khi dùng AI trong tư vấn tâm lý, bởi những phản hồi mang màu sắc đau khổ từ AI có thể làm trầm trọng thêm trạng thái tinh thần của người dễ tổn thương, giống như hiệu ứng “buồng vọng âm” khuếch đại cảm xúc tiêu cực.
Nghiên cứu này đặt ra câu hỏi lớn: AI chỉ mô phỏng ngôn ngữ sang chấn, hay quá trình huấn luyện đã để lại ''dấu vết tâm lý'' trong máy móc, vấn đề này còn gây tranh luận lâu dài.
Gia Vũ (theo Chosun)
| Chia sẻ bài viết: |
Bi kịch của cô gái người Đức bị cáo buộc quỷ ám
Lịch sử bí ẩn của những hội kín kết nối người âm tại Mỹ
Cuộc sống của bóng hồng sau lưng các phi hành gia
Ký ức kinh hoàng của người phụ nữ thử thức ăn cho Hitler
Những vùng đất cuối cùng trên thế giới cho phép phụ nữ có nhiều chồng
Cái kết buồn cho người đàn ông tự chôn sống trong 61 ngày
Hơn 90% giáo viên Hàn Quốc bày tỏ lo ngại về sự phụ thuộc quá mức trí tuệ nhân tạo của học sinh.
Ngày 11/1, Quân đội Thái Lan đã áp đặt lệnh giới nghiêm tại tỉnh Narathiwat ở miền Nam nước này, sau một loạt vụ việc an ninh xảy ra trên địa bàn.
Bật nhạc khi lái xe từ lâu đã trở thành thói quen quen thuộc của nhiều người, đặc biệt trong các chuyến đi dài, khi di chuyển giữa dòng xe đông đúc.
Ứng dụng điện thoại có tên 'Are You Dead?' lan truyền như một thiết bị giám sát an toàn cho các hộ gia đình một người của Trung Quốc.
Giới chuyên gia y tế tại Anh đang đề xuất một cuộc cải tổ quan trọng trong quy trình sàng lọc ung thư buồng trứng.
Ẩn sâu dưới lớp vỏ bọc hiện đại là một dòng chảy ngầm đầy bí ẩn đã tồn tại song hành cùng lịch sử nước Mỹ: Phong trào Tâm linh (Spiritualism).
Các chuyên gia quốc tế đang kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thay đổi hướng dẫn về phòng hộ cá nhân.
Một số cơ sở y tế ở Nhật Bản đã bắt đầu đưa chó nghiệp vụ vào để đồng hành cùng trẻ em nằm viện giúp giảm bớt nỗi lo lắng.
Chatbot Grok của tỷ phú Mỹ Elon Musk đang bị chính phủ một số nước điều tra vì cho phép người dùng tạo hình ảnh khiêu dâm phụ nữ và trẻ em.
Một con voi hung hãn đã giết chết ít nhất 17 người trong bối cảnh xung đột giữa người và động vật đang gia tăng ở miền đông Ấn Độ.
Tình trạng vô gia cư kéo dài tại Singapore không đơn thuần bắt nguồn từ thiếu thu nhập hay mất việc làm.
Tỉ phú Bill Gates đã gửi 8 tỉ đô la cho vợ cũ là bà Melinda French Gates để làm từ thiện.
Trẻ em đang âm thầm lên mạng tìm bạn bè. Bên cạnh hiểm họa từ những kẻ săn mồi là mối quan hệ đầy rủi ro giữa trẻ với AI.
Đại diện NASA thông báo, họ quyết định đưa 4 trong 7 phi hành gia trên Trạm ISS trở về Trái đất, do có người gặp phải “vấn đề sức khỏe”.
Chỉ cần phản hồi nhanh, biết lắng nghe và an ủi đúng lúc, nhiều người trẻ Trung Quốc đang kiếm được thu nhập từ một nghề mới là lắng nghe online.
Các nhà khoa học cho biết lần đầu tiên "trẻ hóa" thành công trứng người, đây là bước tiến đột phá mở ra hy vọng cho IVF.
Ngày 9/1, cảnh sát Philippines cho biết, một vụ sạt lở rác nghiêm trọng ở thành phố Cebu, Philippines, khiến ít nhất 1 người thiệt mạng và gần 40 người mất tích.
Dù ngoài đời hay trên mạng, việc cha mẹ can thiệp vào các mối quan hệ xã hội của con luôn là vấn đề nhạy cảm.
