Thuốc tăng cường da từ tử thi gây tranh cãi lớn tại Hàn Quốc

Các chất tăng cường da đang được ưa chuộng - Ảnh minh họa: Unsplash

Phát triển nhanh và khoảng trống pháp lý

Các chất tăng cường da ECM hoạt động bằng cách tiêm vào cơ thể những vật liệu ngoại bào như collagen, được chiết xuất từ các lớp sâu của da người hiến tặng. Kể từ khi xuất hiện trên thị trường vào năm 2024, số lượng sản phẩm đã tăng đáng kể, dự kiến có tới 7 loại khác nhau được tung ra tại Hàn Quốc vào cuối năm 2026.

Tuy nhiên, các sản phẩm này hiện vẫn nằm trong “vùng xám” của quy định pháp lý. Theo các chuyên gia, việc giám sát chủ yếu tập trung vào nguy cơ nhiễm trùng và ô nhiễm, trong khi thiếu các tiêu chuẩn toàn diện về an toàn sinh học và thử nghiệm lâm sàng như đối với dược phẩm hay thiết bị y tế.

Luật sư Kwon Dong-ju từ hãng luật Yoon and Yang (Seoul) nhận định, so với các thiết bị y tế phải trải qua nhiều năm nghiên cứu và kiểm nghiệm trước khi được cấp phép, một số sản phẩm dựa trên mô người lại được áp dụng tiêu chuẩn tương đối lỏng lẻo.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tranh cãi là cách phân loại sản phẩm. Hiện nay, các chất tăng cường ECM được xếp vào nhóm cấy ghép mô thay vì thiết bị y tế. Điều này khiến quy định chủ yếu tập trung vào khả năng tương thích khi cấy ghép, thay vì đánh giá đầy đủ tác động khi sử dụng như một sản phẩm thẩm mỹ phổ biến.

Các nhà phê bình cho rằng cách tiếp cận này không phản ánh đúng thực tế sử dụng, khi các sản phẩm ECM ngày càng được dùng tương tự như các loại filler hoặc chất làm đẹp thông thường.

Áp lực từ thị trường và phản ứng xã hội

Quy trình sản xuất các sản phẩm này bao gồm việc đông lạnh mô da người, sấy khô, nghiền thành bột và loại bỏ tế bào. Theo Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc, nguyên liệu hiện chủ yếu được nhập khẩu, và các cơ quan hiến tặng trong nước không được phép cung cấp mô cho mục đích thẩm mỹ.

Ban đầu, vật liệu ECM được sử dụng trong y học tái tạo, chẳng hạn như tái tạo vú hoặc điều trị bỏng. Tuy nhiên, gần đây chúng đã mở rộng sang lĩnh vực thẩm mỹ, nhờ nhu cầu ngày càng tăng từ người tiêu dùng.

Một số bác sĩ cho biết họ gặp khó khăn khi từ chối sử dụng các sản phẩm này, do nhu cầu lớn từ phía khách hàng. Bác sĩ Yoo Byung-wook, giáo sư tại Bệnh viện Đại học Soonchunhyang, cho biết nhiều phòng khám khó duy trì hoạt động nếu không đáp ứng yêu cầu của bệnh nhân.

Dù vậy, dư luận xã hội phần lớn vẫn có cái nhìn tiêu cực. Một khảo sát do Giáo sư Lee Dong-han (Đại học Nữ sinh Sookmyung) thực hiện cho thấy 60,9% trong số 1.034 người trưởng thành ủng hộ việc cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt việc sử dụng mô người trong thẩm mỹ.

Ngoài ra, một số ý kiến cho rằng việc thương mại hóa mô người hiến tặng—vốn thường xuất phát từ niềm tin cá nhân hoặc tôn giáo—có thể làm giảm động lực hiến tặng, trong bối cảnh Hàn Quốc hiện chỉ ghi nhận khoảng 200 ca hiến tặng mỗi năm.

Trước những tranh cãi, các cơ quan chức năng Hàn Quốc thừa nhận cả vấn đề đạo đức lẫn an toàn, nhưng cũng nhấn mạnh khó khăn trong việc phân định ranh giới giữa điều trị y tế và mục đích thẩm mỹ—đặc biệt trong các trường hợp như điều trị sẹo hoặc bỏng.

Bộ Y tế và Phúc lợi cho biết sẽ áp dụng cách tiếp cận thận trọng trong việc xây dựng quy định, nhằm tránh ảnh hưởng đến các ứng dụng y học hợp pháp. Trong khi đó, Bộ An toàn thực phẩm và dược phẩm đang xem xét các biện pháp hạn chế quảng cáo các thủ thuật này cho mục đích làm đẹp.

Sự phát triển của các sản phẩm ECM từ mô người đang đặt ra một bài toán khó cho Hàn Quốc: cân bằng giữa đổi mới công nghệ, nhu cầu thị trường và những chuẩn mực đạo đức xã hội.

Thảo Nguyễn (theo Korea Herald)