Tìm về tuổi thơ trong thời đại số

Để tuổi thơ con không trôi theo việc học

Những năm gần đây, khi các chương trình trại hè thực tế ngày càng phổ biến, nhiều cha mẹ không còn xem đây chỉ là hoạt động vui chơi ngắn hạn mà coi đó như một phần trong hành trình giáo dục dài hơi cho con. Với chị Nguyễn Thị Diệu Hằng - 45 tuổi, TPHCM - quyết định cho con trai tham gia các hoạt động ngoài trời bắt đầu từ một trăn trở rất đời thường: Làm sao để con thay đổi từ nhận thức?

Con trai chị - Trí Dũng, hiện học lớp Tám - đã đi trại hè từ năm lớp Ba. Trước đó, Dũng là đứa trẻ khá nhạy cảm và dễ bị kích động. “Con dễ bị tác động bởi lời nói của người khác và phản ứng khá mạnh. Lúc đó, tôi nhận ra nếu chỉ dạy con ở nhà thì không đủ, cần một môi trường để con thay đổi” - chị Hằng kể.

Chị Diệu Hằng cùng con khám phá rừng Mã Đà - Ảnh do nhân vật cung cấp

Chính chị Hằng cũng bước vào hành trình học lại cách làm cha mẹ. Chị tham gia các lớp học về giáo dục cảm xúc dành cho cha mẹ để hiểu con hơn. “Một mình con học chỉ là 50%, 50% còn lại là cha mẹ phải học để đồng hành, nếu không thì rất dễ áp đặt suy nghĩ của mình lên con” - chị chia sẻ.

Hầu như mỗi tuần, Dũng đều có 1 ngày tham gia hoạt động khám phá đi về trong ngày. Vào dịp hè, thời gian này có thể kéo dài thành những chuyến đi nhiều ngày. “Có thể phải cắt bớt một số lớp học khác nhưng tôi nghĩ sự trưởng thành của con quan trọng không kém điểm số” - chị nói.

Trại hè không chỉ là nơi trẻ học kỹ năng hay vui chơi trong vài ngày ngắn ngủi. Với nhiều gia đình, đó là hành trình dài nơi đứa trẻ học cách hiểu mình còn cha mẹ học cách hiểu con. Trong hành trình đó, sự trưởng thành bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ nhưng bền bỉ hơn mỗi ngày.

Chị Lưu Quỳnh Anh - 42 tuổi, phường Đông Hưng Thuận, TPHCM - cho hay chị biết đến các chương trình của Alpha Camp vào thời điểm con chị đang học lớp Hai. Khi ấy, điều chị quan tâm là con chưa thực sự kiểm soát tốt về mặt cảm xúc.

Chị mong con có thêm cơ hội gần gũi thiên nhiên thay vì chỉ quanh quẩn với việc học hay các hoạt động trong nhà. Đặc biệt, việc hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử cũng là một lý do quan trọng.

“Sống ở thành phố, con dễ bị cuốn vào điện thoại. Khi đi với cha mẹ, con thường có xu hướng dựa vào người lớn. Nhưng khi đi trại, con phải tự làm nhiều thứ hơn, từ sinh hoạt đến tham gia hoạt động. Tôi muốn con có khoảng thời gian tách khỏi những thứ đó, ra ngoài chơi, vận động và kết nối với bạn bè, với môi trường xung quanh” - chị bộc bạch.

Sau 2 lần con tham gia trại hè, chị không kỳ vọng con sẽ thay đổi hoàn toàn nhưng nhận thấy rõ những chuyển biến trong nhận thức của con. Điều dễ thấy nhất là khả năng quan sát và sự quan tâm đến môi trường xung quanh.

“Trước đây, con chỉ nhìn cây là cây, hoa là hoa. Sau khi đi trại, con bắt đầu để ý nhiều hơn, biết phân biệt các loại cây, hiểu rằng cây cối cũng cần được bảo vệ. Có những thứ con học được rồi về kể lại cho tôi, thậm chí có những điều tôi cũng không biết” - chị nói.

Không chỉ là những chuyến đi chơi

Anh Nguyễn Ngọc Mẫn - 36 tuổi, người thành lập Alpha Camp - Trại hè kỹ năng - chia sẻ, những buổi dẫn trẻ đi đá banh, đi dạo hay đơn giản là đưa các em về vùng ven, băng qua rừng tràm, lội mương, tự nấu ăn, chơi trò dân gian… ban đầu chỉ là những hoạt động mang tính tự phát. Không giáo án, không khuôn mẫu nhưng chính trong những trải nghiệm “bụi bặm” đó, trẻ đặc biệt hào hứng khi có cơ hội được “chạm” vào thiên nhiên.

Các em nhỏ học cách nhóm lửa, nấu ăn tại trại hè - Nguồn ảnh: Alpha Camp

“Có những đứa nhỏ chơi ngoài trời mà quên hết mọi thứ, như được là chính mình” - anh Mẫn nói. Trẻ được dạy nói lời cảm ơn trước bữa ăn để hiểu giá trị của hạt gạo; công sức của người nấu, người trồng. Khi lên xe, các em được hướng dẫn chào hỏi tài xế, giữ gìn vệ sinh, tôn trọng không gian chung. Theo anh Mẫn, những điều nhỏ bé ấy chính là nền tảng của đạo đức.

Song song đó là hành trình rèn luyện nghị lực. Những thử thách như đạp xe đường dài, dựng lều, vượt qua nỗi sợ côn trùng hay bóng tối… giúp trẻ dám thử, dám sai và dần vượt qua giới hạn bản thân.

Có những đứa trẻ ban đầu sợ hãi đến bật khóc khi thấy con sâu. Nhưng chỉ sau vài giờ hoặc một ngày, nỗi sợ ấy dịu lại. Cảm xúc đến rồi đi, điều quan trọng là trẻ hiểu và vượt qua nó như thế nào. Đó cũng là lúc một kỹ năng quan trọng được hình thành trong quản trị cảm xúc.

Thảo Hiếu