Rap Việt đang tự kéo lùi chính mình?

Màn khẩu chiến có thể phá hỏng nỗ lực nhiều năm

Gần đây, cộng đồng rap Việt xôn xao khi rapper Dế Choắt (Châu Hải Minh) đăng nhiều video nói kháy đồng nghiệp trên tài khoản có hơn 1,1 triệu người theo dõi. Ban đầu, Dế Choắt đăng úp mở về danh tính rapper anh muốn cà khịa để cộng đồng mạng quan tâm. Khi các bài đăng được chú ý hơn, Dế Choắt tiết lộ tên và lý do làm như vậy.

Đen chơi đùa cùng các em nhỏ vùng cao trong MV Nấu ăn cho em. Đến nay, doanh thu từ MV vẫn được Đen dành ủng hộ cho các em có hoàn cảnh khó khăn - Ảnh do nhân vật cung cấp

Khán giả theo dõi Dế Choắt lâu nay không ngạc nhiên khi thấy nam rapper chọn chọc khuấy, đả kích đồng nghiệp. Lần này, những phản ứng từ Dế Choắt đang một chiều, chưa thấy rapper trong câu chuyện của anh lên tiếng đáp trả.
Rap battle (rap chiến) hay diss track (bài rap với mục đích công kích) được xem là một phần văn hóa hip hop toàn cầu. Tuy nhiên, ranh giới giữa tinh thần cạnh tranh nghệ thuật với việc tạo tranh cãi, đả kích cá nhân hoàn toàn khác. Khi mọi thứ bị đẩy thành những màn đấu tố hay kích động đám đông, câu chuyện trở thành hành động phản cảm.

Đáng tiếc, đây cũng không phải lần đầu các rapper Việt gây ồn ào trên mạng xã hội. Trước đó, nhiều rapper từng vướng tranh cãi từ phát ngôn, cách hành xử cho đến đời tư. Một số vụ ồn ào vì lời rap dung tục, cổ xúy lối sống tiêu cực. Số khác công khai mâu thuẫn trên mạng xã hội bằng ngôn từ nặng nề. Thậm chí từng có thời điểm các màn khẩu chiến giữa rapper bị biến thành nội dung câu view (lượt xem), kéo khán giả lao vào công kích lẫn nhau.

Muốn đi xa phải vượt khỏi những màn đấu tố

Khoảng 10 năm trước, rap Việt từng là một thế giới khá khép kín. Nhiều rapper hoạt động underground (ngầm) gần như không có cơ hội xuất hiện trên truyền hình hay các sân khấu lớn. Định kiến dành cho rap khi ấy rất nặng nề.

Nhưng vài năm gần đây, mọi thứ đã thay đổi. Sự xuất hiện của các chương trình như Rap Việt hay King of Rap giúp rap tiếp cận gần hơn với công chúng. Nhiều rapper underground được nhìn nhận như nghệ sĩ thực thụ, có lượng người hâm mộ đông đảo và có vị trí trong thị trường âm nhạc. Không ít rapper đã nỗ lực thay đổi hình ảnh để phù hợp hơn với môi trường chuyên nghiệp. Họ chú trọng sản phẩm âm nhạc, đầu tư sân khấu, thời trang, kỹ năng biểu diễn và cách giao tiếp với truyền thông. Ca từ cũng được gò để phù hợp với khán giả đại chúng.

Rapper Dế Choắt trong hình ảnh mới nhất sau khi tung sản phẩm “khịa” đồng nghiệp. Ảnh: Facebook nhân vật.

Rapper Đen Vâu từng cho biết khi các bài rap của anh được công chúng yêu thích nhiều hơn, anh tự đặt cho mình trách nhiệm phải làm sao để sản phẩm âm nhạc làm ra tác động tích cực đến cộng đồng. Từ đó, Nấu ăn cho em, Lãng đãng, Việc lớn... ra đời.

Sự công nhận dành cho các rapper hôm nay không chỉ đến từ sân khấu âm nhạc, truyền hình hay các nhãn hàng mà còn được thể hiện qua nhiều giải thưởng uy tín. Ở các giải như Làn sóng xanh, Mai vàng, Cống hiến, rapper với những sản phẩm âm nhạc chất lượng cao và tạo dấu ấn vẫn được tôn vinh như những nghệ sĩ thực thụ khác.

Sự thành công của nhiều cái tên đình đám cho thấy rap Việt hoàn toàn có thể trở thành dòng nhạc đại chúng mà vẫn giữ được cá tính. Khán giả trẻ nghe rap nhiều hơn, các thương hiệu cởi mở hơn với rapper. Đó là thành quả cả cộng đồng đã cố gắng trong thời gian dài để thay đổi cái nhìn xã hội. Dù thế, hình ảnh ấy rất dễ bị tổn thương bởi những hành động thiếu ý thức.

Khi đã bước ra ánh sáng, rapper không chỉ đại diện bản thân mà còn phần nào phản chiếu diện mạo rap Việt ngày nay. Khán giả có thể chấp nhận sự khác biệt, thậm chí thích chất ngông của rap nhưng khó chấp nhận những màn công kích thiếu kiểm soát hay hành xử mang tính kích động.

Rap Việt đang dần trở thành một phần của văn hóa đại chúng. Đây là thời điểm cộng đồng rapper cần chứng minh họ vừa giỏi trong việc tạo ra những bản nhạc được yêu thích vừa đủ bản lĩnh xây dựng môi trường nghệ thuật văn minh.

Sự nổi tiếng có thể đến nhanh nhờ scandal nhưng sự tôn trọng từ công chúng chỉ đến khi nghệ sĩ biết giữ giới hạn. Nếu những người trong cuộc không ý thức bảo vệ hình ảnh chung, rap Việt sẽ mãi loay hoay giữa việc được công nhận và những định kiến cũ.

An Trịnh