Các ngôi sao quốc tế giúp lụa Lãnh Mỹ A hồi sinh

Từng đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu nguyên liệu và ngày càng ít nghệ nhân theo nghề, Lãnh Mỹ A - loại lụa đen trứ danh của miền Tây Nam Bộ đang dần được thế giới chú ý trở lại nhờ sự xuất hiện trong các bộ sưu tập thời trang quốc tế và trên người nhiều ngôi sao nổi tiếng.

Từ một chất liệu thủ công từng gắn với hình ảnh phụ nữ Nam Bộ xưa, Lãnh Mỹ A nay bước lên sàn diễn toàn cầu như biểu tượng của thời trang bền vững và thủ công châu Á.

Chất liệu Việt xuất hiện trên sân khấu thời trang quốc tế

NTK Công Trí nhiều lần sử dụng lụa Lãnh Mỹ A cho các bộ sưu tập từng gây tiếng vang tại quốc tế - Ảnh:@congtriofficial

Một trong những dấu mốc giúp Lãnh Mỹ A được chú ý trở lại là khi nhà thiết kế Nguyễn Công Trí đưa chất liệu này vào nhiều bộ sưu tập trình diễn tại các sự kiện thời trang quốc tế.

Nhờ bề mặt đen óng đặc trưng cùng hiệu ứng bắt sáng như sơn mài, Lãnh Mỹ A nhanh chóng gây tò mò với giới mộ điệu nước ngoài. Không ít biên tập viên thời trang quốc tế từng mô tả đây là một trong những chất liệu mang vẻ đẹp bí ẩn và sang trọng bậc nhất châu Á.

Nhiều thiết kế làm từ Lãnh Mỹ A sau đó xuất hiện trên tạp chí thời trang quốc tế và được các stylist lựa chọn cho nghệ sĩ, người mẫu nổi tiếng

Nữ diễn viên Meryl Streep diện đầm sơmi từ lụa Lãnh Mỹ A - Ảnh: @diggzy

Theo giới thời trang, sự quan tâm của các ngôi sao quốc tế với chất liệu thủ công đang trở thành cú hích lớn cho những làng nghề truyền thống châu Á, trong đó có Lãnh Mỹ A của Việt Nam.

Một số nghệ sĩ và biểu tượng thời trang quốc tế từng diện các thiết kế sử dụng chất liệu Việt hoặc lấy cảm hứng từ Lãnh Mỹ A trong các bộ ảnh thời trang, sự kiện và chiến dịch quảng bá. Điều này giúp loại lụa từng chỉ xuất hiện ở làng nghề An Giang được nhắc đến trong các cuộc thảo luận về thời trang thủ công và sustainable fashion.

Giới chuyên môn nhận định trong thời đại thời trang nhanh dần bão hòa, những chất liệu có câu chuyện văn hóa và quy trình thủ công độc bản như Lãnh Mỹ A đang trở thành điều mà các thương hiệu xa xỉ tìm kiếm.

Nữ diễn viên Hollywood Margot Robbie từng diện thiết kế Lãnh Mỹ A xuất hiện trên chương trình Graham Norton show - Ảnh: SS

Từ 'nữ hoàng tơ lụa' đến nguy cơ thất truyền

Lãnh Mỹ A xuất hiện từ đầu thế kỷ XX tại Tân Châu, An Giang. Loại lụa này nổi tiếng nhờ sắc đen tuyền được nhuộm hoàn toàn từ trái mặc nưa, một loại quả rừng chứa nhựa đen tự nhiên.

Để tạo nên một tấm lụa hoàn chỉnh, nghệ nhân phải trải qua hàng chục công đoạn thủ công kéo dài nhiều tuần. Chính kỹ thuật nhuộm công phu này tạo nên độ bóng sâu đặc trưng mà rất ít chất liệu hiện đại có thể thay thế.

Mữ ca sĩ Ciara tại BET awards 2025 diện thiết kế Lãnh Mỹ A mới nhất trong bộ sưu tập Thu - Đông 2025 của NTK Công Trí - Ảnh: Ciara

Tuy nhiên nhiều năm qua, nguồn trái mặc nưa ngày càng khan hiếm vì diện tích cây bị thu hẹp. Cùng với sự cạnh tranh của vải công nghiệp, nghề dệt Lãnh Mỹ A dần suy giảm mạnh. Hiện nay chỉ còn rất ít cơ sở tại An Giang còn giữ được kỹ thuật nhuộm truyền thống nguyên bản.

Hiện nay, chỉ còn rất ít cơ sở tại An Giang duy trì được kỹ thuật làm Lãnh Mỹ A nguyên bản. Điều này khiến nhiều người lo ngại loại lụa từng là niềm tự hào của Nam Bộ có thể dần biến mất khỏi đời sống hiện đại.

Làn sóng thời trang bền vững mở ra cơ hội mới

Trương Thị May trình diễn trong một show thời trang mới đây với thiết kế đầm xoè rộng kiểu công chúa của NTK Nguyễn Minh Công được làm từ lụa Lãnh Mỹ A - Ảnh: Nguyễn Minh Công

Sự trở lại của xu hướng thời trang bền vững được xem là cơ hội hiếm có để Lãnh Mỹ A hồi sinh. Khác với nhiều loại vải công nghiệp, chất liệu này sử dụng thuốc nhuộm hoàn toàn tự nhiên từ cây trái bản địa và được sản xuất thủ công với số lượng giới hạn.

Nhiều nhà thiết kế cho rằng chính yếu tố không thể sản xuất hàng loạt lại tạo nên giá trị đặc biệt của Lãnh Mỹ A trong thời đại thời trang đại trà.

Theo các nghệ nhân, điều họ mong muốn không chỉ là bán được nhiều sản phẩm hơn, mà là giữ được nghề dệt truyền thống và vùng nguyên liệu mặc nưa cho thế hệ sau.

Từ những làng nghề ven sông ở An Giang đến các sàn diễn quốc tế, hành trình của Lãnh Mỹ A đang cho thấy một chất liệu truyền thống Việt Nam hoàn toàn có thể được hồi sinh khi thế giới bắt đầu tìm kiếm những giá trị thủ công mang bản sắc riêng.

Thu Vân