Người trẻ mắc kẹt trong vòng lặp… để mai tính

“Lướt chút thôi” thành mất cả buổi

Huỳnh Thiên Phúc (19 tuổi, phường Diên Hồng, TPHCM) nhớ rõ khoảng thời gian chông chênh ở học kỳ đại học đầu tiên. Rời môi trường phổ thông với sự kèm cặp sát sao của thầy cô và áp lực thi cử, Phúc bước vào đại học với tâm thế hoàn toàn khác. “Tôi có cảm giác mục tiêu 12 năm học đã hoàn thành nên cứ muốn thư giãn” - anh nói.

Phúc thừa nhận sự thư giãn nhanh chóng trượt dài thành thói quen trì hoãn. Với những bài tập, tiểu luận được giao, anh không làm ngay mà thường dồn lại đến sát hạn. “Khi bắt đầu thấy sợ, tôi mới lao vào làm. Kết quả là rất nhiều lần tôi nộp bài trễ” - Phúc chia sẻ.

Nhiều người trẻ mắc kẹt trong vòng lặp trì hoãn vô định - ẢNH MINH Họa: BÉ HIẾU

Nguyễn Thị Huyền Anh (19 tuổi, Trường đại học Sư phạm TPHCM) lại thừa nhận, thói quen trì hoãn không hẳn do lười mà chủ yếu xuất phát từ cách bản thân đối diện cảm xúc và hành động. “Có những lúc tôi rất muốn làm nhưng khi tâm trạng không ổn, tôi lơ đi rồi cứ vậy mà mãi vẫn chưa bắt đầu” - Huyền Anh chia sẻ.

Áp lực học tập cùng những suy nghĩ tiêu cực tích tụ lâu ngày khiến sức khỏe tinh thần rơi vào trạng thái quá tải. Huyền Anh thừa nhận những lúc như vậy, dù biết rõ mình cần làm gì, cô vẫn không thể tập trung, để rồi công việc cứ dồn lại.

“Tối hôm trước buổi thuyết trình tôi rất lo nhưng vẫn cầm điện thoại lướt TikTok, Facebook; 4g sáng hôm sau phải dậy để làm bài cho kịp” - cô kể. Khi không còn đủ thời gian, cô buộc phải tìm cách hoàn thành bài nhanh nhất có thể, đôi khi phụ thuộc vào các công cụ hỗ trợ. Cô ý thức thói quen này đang làm mất đi khả năng tư duy nhưng vẫn không thể bỏ.

Càng nhiều công cụ càng dễ xao nhãng

Theo thạc sĩ Nguyễn Thành Trí - giảng viên thỉnh giảng Khoa Tâm lý học Trường đại học Sư phạm TPHCM - trì hoãn là vẫn thực hiện công việc nhưng không đúng thời điểm đã đặt ra còn lười biếng là né tránh hoàn toàn, thậm chí bỏ mặc nhiệm vụ. Sự khác biệt đó cho thấy trì hoãn phức tạp hơn nhiều. Thói quen ấy không chỉ nằm ở ý thức mà còn liên quan đến cách con người quản lý thời gian và đối diện áp lực.

Thạc sĩ Nguyễn Thành Trí (giữa) cho biết: “Càng trì hoãn, càng áp lực, thì càng tìm đến những yếu tố gây xao nhãng để trốn tránh” - ẢNH: BÉ HIẾU

Thực tế cho thấy tình trạng trì hoãn xuất hiện nhiều ở người trẻ. Một phần nguyên nhân đến từ sự chủ quan. Nhiều bạn trẻ tin rằng mình còn nhiều thời gian nên việc hôm nay có thể dời sang ngày mai.

Biểu hiện rõ nhất của trì hoãn là thói quen làm việc sát hạn chót. Nhiều sinh viên chỉ bắt đầu làm bài khi thời hạn nộp đã cận kề, thậm chí xem áp lực là động lực để sáng tạo. Tuy nhiên, đây chỉ là một dạng năng suất ảo. Những bài làm được chuẩn bị sớm thường có chiều sâu, thể hiện sự đầu tư rõ ràng trong khi các bài làm gấp rút thường mang tính đối phó, phụ thuộc tài liệu có sẵn hoặc công cụ hỗ trợ. Về lâu dài, điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm suy giảm khả năng tư duy độc lập và sáng tạo của người học.

Một yếu tố không thể bỏ qua là tác động của mạng xã hội. Nhiều sinh viên muốn áp dụng các phương pháp học tập khoa học như học 25 phút nghỉ 5 phút nhưng thực tế lại bị đảo ngược. Thay vì nghỉ ngắn để tái tạo năng lượng, họ bị cuốn vào các nội dung giải trí, từ vài phút kéo dài thành hàng giờ. Dù lo lắng về thời hạn, nhiều người vẫn tiếp tục lướt điện thoại như một cách giảm áp lực tạm thời.

Thảo Hiếu