Bác sĩ chạy đua với thời gian, ghép mô, tạng cứu 12 bệnh nhân

12 người hồi sinh từ nghĩa cử cao đẹp

Ngày 19/5, Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM cho biết chỉ trong vài ngày ê-kíp bác sĩ đã tiếp nhận và ghép mô, tạng cho 12 bệnh nhân. Đến nay 11/12 người tiếp nhận có tình trạng sức khỏe ổn định, đã xuất viện. Riêng ca ghép gan “khẩn cẩp” cũng có nhiều diễn biến tích cực và dự kiến sớm xuất viện trong thời gian tới.

Ê-kíp bác sĩ tri ân người hiến tạng trước khi tiếp nhận - Ảnh: BVCC

Theo đó, ngày 19/4, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện Chợ Rẫy nhận được thông tin có nữ bệnh nhân N.T.N.D. (SN 1971, ngụ Đồng Tháp) bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông. Chị đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang. Tuy nhiên, tình trạng bệnh nhân không còn khả năng cứu chữa. Trong thời khắc đau buồn, gia đình đã liên hệ bác sĩ bày tỏ mong muốn hiến mô, tạng cứu người.

Ngay khi tiếp nhận thông tin, Bệnh viện Chợ Rẫy đã hội chẩn liên viện đánh giá tình trạng bệnh nhân. Ê kíp chuyên môn của Bệnh viện Chợ Rẫy nhanh chóng đến Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang gặp gỡ gia đình, và thảo luận về việc hiến tạng. Được sự đồng thuận từ gia đình, người hiến được chuyển về Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục thực hiện quy trình.

Ê-kíp bác sĩ thực hiện lấy - ghép tạng - Ảnh: BVCC

Từ nghĩa cử cao đẹp ấy, bệnh viện đã tiếp nhận 1 tim, 1 gan, 2 thận và 1 giác mạc. Tất cả mô, tạng được ghép thành công cho 6 người bệnh chỉ trong vòng 24 tiếng. Đặc biệt, lá gan hiến được chia đôi để đồng thời ghép cho 1 bệnh nhân tại Bệnh viện Chợ Rẫy và 1 bệnh nhi có chỉ định ghép gan khẩn cấp tại Bệnh viện Đại học y dược TPHCM.

Trong đêm 22/4, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người lại tiếp tục tiếp nhận thêm 1 trường hợp hiến tạng. Đó là nam bệnh nhân B.M.T. (SN 1985, ngụ Thanh Hóa). Anh được điều trị tại khoa Hồi sức Ngoại thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy do chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông.

Theo gia đình, người bệnh và vợ từng có mong muốn hiến mô, tạng sau khi qua đời để cứu người. Vì vậy, khi tình trạng chết não được xác định, gia đình đã đồng thuận thực hiện tâm nguyện của anh T. Lúc ký đơn đồng ý hiến tạng chồng, vợ bệnh nhân cũng đăng ký hiến mô, tạng của chính mình. Các ê-kíp đã tiếp nhận 1 tim, 1 gan, 2 thận, 2 giác mạc của anh T., và ghép thành công cho 6 người bệnh.

Ghép tạng khẩn cấp giữa ranh giới sống còn

Trong số các ca ghép tạng được thực hiện vào 2 ngày 19/4 và 22/4, có đến 3 trường hợp cần được ghép khẩn cấp. “Đó là những tình huống mà nếu không có nguồn tạng hiến kịp thời, người bệnh gần như không còn cơ hội sống”, TS.BS Dư Thị Ngọc Thu - Đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người Bệnh viện Chợ Rẫy - nói.

Với ca ghép gan ngày 19/4, lá gan hiến được chia đôi, bao gồm phần gan phải ghép cho anh K.C.T. (SN 1987, ngụ Cần Thơ), phần gan trái được chuyển ghép cho 1 bệnh nhi đang trong tình trạng nguy kịch. Các ê-kíp phải tính toán nhằm đảm bảo gan đủ thể tích cho cả 2. Vì vậy, đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ và thuần thục giữa các đơn vị của các bệnh viện.

Bệnh nhân được ghép tạng đã cải thiện sức khỏe, có thể xuất viện về nhà - Ảnh: BVCC

Nếu ca ghép gan ngày 19/4 là bài toán khó về chuyên môn và điều phối liên viện, thì 2 trường hợp ghép gan và ghép tim khẩn cấp vào ngày 22/4 lại là một cuộc chạy đua đúng nghĩa trước “lằn ranh sinh tử”.

Đó là anh N.T.M. (SN 1974, ngụ TPHCM), bị viêm gan B nhiều năm và suy gan cấp do viêm gan B bùng phát sau khi tự ý ngưng thuốc điều trị - một tình trạng có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép gan khẩn cấp. Còn anh N.G.V. (18 tuổi, ngụ Lâm Đồng) mắc bệnh suy tim cấp trên nền bệnh tim giãn nỡ và được đặt thiết bị ICD-DR (thiết bị cấy ghép dưới da ngực để theo dõi, điều trị các rối loạn nhịp tim nguy hiểm đe dọa tính mạng), có nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào. Đúng vào thời điểm nguy cấp ấy, nguồn mô, tạng hiến xuất hiện cứu sống cả hai bệnh nhân.

BS Dư Thị Ngọc Thu cho biết, bên cạnh yếu tố chuyên môn, việc đảm bảo cho chi phí điều trị cũng là một trong những rào cản rất lớn đối với bệnh nhân ghép tạng, nhất là những trường hợp khó khăn. Trong số 12 ca ghép tạng, có 4 bệnh nhân hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là 2 bệnh nhân được ghép tim. Nhờ vào bảo hiểm y tế cùng sự chung tay của Mạnh Thường Quân, cả 2 bệnh nhân đều đã có cơ hội được ghép tim, và sức khỏe phục hồi ổn định.

Theo BS CK2 Phạm Thanh Việt - Giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy - điều đặc biệt trong chuỗi hiến, ghép tạng này không chỉ nằm ở số lượng ca ghép được thực hiện thành công, mà còn ở yếu tố đúng thời điểm. Trong nhiều trường hợp cấp cứu về gan, tim hay phổi, nếu không có nguồn tạng hiến thay thế kịp thời thì nguy cơ tử vong của người bệnh rất cao.

Phạm An